Napar z liścia babki lancetowatej na kaszel i chrypkę

Metryczka

• Typ: Napar
• Kategoria: Drogi oddechowe
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 20 minut
• Wydajność: 1 szklanka (250 ml)
• Sezon: maj–sierpień (zbiór liści przed kwitnieniem i w jego trakcie, w suchy dzień po obeschnięciu rosy; z dala od dróg i pól uprawnych)

Składniki

• 2 łyżki (ok. 4 g) suszonego, pokrajanego liścia babki lancetowatej
• 250 ml gorącej wody (ok. 90 °C)
• 1 łyżeczka miodu (opcjonalnie, do naparu ostudzonego poniżej 40 °C)
• szczypta suszonego tymianku (opcjonalnie, gdy kaszel jest mokry i zalegający)

Przygotowanie

1. Rozdrobnij suszone liście na kawałki wielkości 2–3 mm — całe blaszki liściowe oddają śluz zbyt wolno.
2. Wsyp surowiec do szklanego lub porcelanowego naczynia (nie metalowego — garbniki reagują z metalem, napar ciemnieje i gorzknieje).
3. Zalej 250 ml wody o temperaturze ok. 90 °C. Nie używaj wrzątku prosto z czajnika: wysoka temperatura ścina śluzy i rozkłada aukubinę.
4. Przykryj i parz 15 minut.
5. Przecedź przez gęste sitko, dociskając liście łyżką, żeby wycisnąć śluz. Gotowy napar jest zielonkawobrunatny, lekko lepki i ma trawiasto-gorzkawy smak.
6. Pij ciepły, powoli, małymi łykami — przy chrypce dodatkowo przetrzymaj każdy łyk chwilę w gardle.
7. Do płukania gardła użyj naparu przestudzonego do temperatury ciała; płucz 30 sekund, 3–4 razy dziennie.
8. Miód dodaj dopiero po ostudzeniu naparu poniżej 40 °C.

Dawkowanie

Dorośli: 1 szklanka ciepłego naparu 3 razy dziennie między posiłkami, przez 7–14 dni. Do płukania gardła przy chrypce: pół szklanki letniego naparu, 3–4 razy dziennie, przez 5–7 dni. Dzieci: 1–3 lata — 50 ml naparu 2 razy dziennie (osłodzonego łyżeczką miodu, ale dopiero powyżej 1. roku życia); 4–7 lat — 100 ml 2–3 razy dziennie; 8–12 lat — 150 ml 3 razy dziennie. Pij co najmniej 30 minut przed posiłkiem i nie popijaj wodą — spłukałbyś warstwę śluzu z gardła. Zachowaj 1–2 godziny odstępu od innych leków doustnych, bo śluzy opóźniają ich wchłanianie.

Przechowywanie

Suszony liść przechowuj w szczelnym, ciemnym słoju, w suchym i chłodnym miejscu. Prawidłowo wysuszona babka jest szarozielona i krucha; jeśli ciemnieje do czerni lub brązu, znaczy że schła zbyt wolno — enzymy zdążyły rozłożyć aukubinę i taki surowiec ma już tylko działanie śluzowe. Napar szybko fermentuje przez zawartość śluzów: to, co zostanie z porannej porcji, wieczorem trzeba wylać. Naparu nie odgrzewaj.

Trwałość

napar zużyć w ciągu 8–12 godzin; suszony liść 12 miesięcy

Wskazówki

Kluczowa jest szybkość suszenia: liście rozłóż pojedynczą warstwą i susz w 40–50 °C, w przewiewie; suszenie w wilgotnym pomieszczeniu przez kilka dni daje czarny, bezwartościowy surowiec. Nie płucz liści w wodzie przed suszeniem — namoczone czernieją; wystarczy otrzepać je z kurzu. Najczęstsze błędy: zalanie wrzątkiem 100 °C (ścięte śluzy) i parzenie bez przykrycia. Babkę lancetowatą można zastąpić babką zwyczajną (szersze liście, podobne działanie, więcej garbników) albo połączyć z prawoślazem, gdy dominuje suchy kaszel, lub z tymiankiem, gdy kaszel jest mokry. Dobrze zaparzony napar poznasz po tym, że jest lekko lepki na wardze i wyraźnie, choć nie odrzucająco, gorzkawy — mdły i wodnisty oznacza przeleżały lub źle wysuszony surowiec.

Przeciwwskazania

Użyte zioła