Hydrolat lawendowy łagodzący

Metryczka

• Typ: Hydrolat
• Kategoria: Pielęgnacja
• Trudność: średni
• Czas przygotowania: 12 godzin podsuszania + 2 godziny destylacji + 2 tygodnie dojrzewania
• Wydajność: ok. 800–1000 ml hydrolatu z 300 g świeżego kwiatu
• Sezon: czerwiec–lipiec (zbiór kwiatostanów w fazie 30–50% rozkwitu, w słoneczne przedpołudnie)

Składniki

• 300 g świeżych kwiatostanów lawendy wąskolistnej (lub 120 g suszonego kwiatu)
• 3 l wody destylowanej lub demineralizowanej
• lód do chłodzenia chłodnicy (ok. 2 kg w trakcie destylacji)
• 1 g kwasu cytrynowego lub 5 ml alkoholu 96% na 250 ml destylatu (opcjonalny stabilizator)

Przygotowanie

1. Zbierz kwiatostany lawendy w słoneczny dzień, między 9:00 a 11:00, gdy rozwinięte jest 30–50% kwiatków w kłosie — wtedy zawartość olejku jest najwyższa.
2. Podsusz surowiec 6–12 godzin w cieniu i przewiewie, rozłożony cienką warstwą. Podwiędnięta lawenda oddaje więcej olejku niż całkiem świeża i mniej pieni się w kolbie.
3. Oderwij kwiatki od zdrewniałych łodyg — łodygi wnoszą do destylatu ostrą, kamforową nutę.
4. Umieść surowiec w alembiku lub w destylatorze parowym na sicie nad wodą (destylacja parą, nie w wodzie). Jeśli destylujesz w garnku: na dnie postaw podstawkę, na niej sitko z lawendą, w środku miseczkę odbierającą destylat, całość przykryj odwróconą pokrywką i obłóż ją lodem.
5. Wlej 3 l wody destylowanej, nie dotykając surowca. Doprowadź do wrzenia, potem zmniejsz ogrzewanie tak, aby destylat skapywał w tempie 1–2 krople na sekundę — szybsza destylacja daje wodnisty, słaby hydrolat.
6. Odbieraj destylat przez 60–90 minut. Zbierz maksymalnie 1 l na każde 300 g surowca — dalsze frakcje są już praktycznie samą wodą i tylko rozcieńczają produkt.
7. Odstaw destylat na 30 minut. Warstewkę olejku eterycznego zbierającą się na powierzchni odciągnij pipetą — w hydrolacie nie może zostać wolny olejek, bo jełczeje i podrażnia.
8. Zmierz pH paskiem. Prawidłowy hydrolat lawendowy ma pH 5,6–6,0. Jeśli wyszło powyżej 6,5, skoryguj szczyptą kwasu cytrynowego — wyższe pH sprzyja rozwojowi bakterii.
9. Przelej do wyparzonych, ciemnych butelek szklanych, napełniając je po samą szyjkę (minimum powietrza). Opisz datą destylacji.
10. Odstaw na 2 tygodnie w chłodne, ciemne miejsce, aby destylat 'dojrzał' — świeży hydrolat pachnie ostro i lekko przypalonym sianem, po dwóch tygodniach zapach się zaokrągla.

Dawkowanie

Zewnętrznie. Na cerę wrażliwą i zaczerwienioną: spryskiwać oczyszczoną twarz 1–2 razy dziennie i wklepywać opuszkami, nie wycierać. Jako tonik po myciu: nasączyć płatek i przetrzeć twarz przed nałożeniem kremu (hydrolat na wilgotną skórę zwiększa wchłanianie kremu). Po opalaniu i przy podrażnieniach: kompres z gazy nasączonej zimnym hydrolatem, 10–15 minut, 2–3 razy dziennie. Po goleniu: spryskać skórę bezpośrednio po zabiegu. Do prasowania i odświeżania pościeli: rozcieńczyć 1:1 wodą. Doustnie hydrolatów domowej produkcji nie stosujemy — brak kontroli mikrobiologicznej.

Przechowywanie

Przechowywać w ciemnym szkle, w lodówce (4–8 °C), butelki napełnione po korek. Hydrolat nie zawiera konserwantów i jest wodą — to idealna pożywka dla bakterii i pleśni. Sygnałem zepsucia jest zmętnienie, kłaczki, śluzowate nitki lub kwaśno-stęchły zapach; taki hydrolat wylewamy, nie ratujemy. Do codziennego użycia przelej porcję 100 ml do atomizera i trzymaj w łazience nie dłużej niż 3–4 tygodnie, resztę zostaw w lodówce. Nie dolewaj świeżego hydrolatu do napoczętej butelki.

Trwałość

6–12 miesięcy w lodówce w ciemnej butelce; po otwarciu 4–6 tygodni

Wskazówki

Najczęstszy błąd to destylowanie w wodzie zamiast parą — surowiec gotuje się, a hydrolat wychodzi z nutą gotowanego szpinaku. Drugi błąd to zbyt szybka destylacja: jeśli destylat leci strumieniem, przykręć palnik. Nie zbieraj więcej niż 1 l destylatu z 300 g surowca — końcowe frakcje to woda, która obniża stężenie i skraca trwałość całej partii. Do destylacji używaj wyłącznie wody destylowanej: sole i chlor z kranówki przechodzą do produktu i psują zapach. Lawendę wąskolistną (Lavandula angustifolia) możesz zastąpić lawendynem (Lavandula x intermedia) — daje więcej destylatu, ale jest ostrzejszy, bardziej kamforowy i mniej nadaje się dla cery wrażliwej. Sygnał, że wyszło: klarowny płyn, delikatnie mlecznie opalizujący pod światło, o miękkim kwiatowo-ziołowym zapachu bez nuty gotowanego. Jeśli hydrolat pachnie sianem lub tytoniem, surowiec był przesuszony. Sprzęt (kolba, chłodnica, butelki) musi być wyparzony wrzątkiem i wysuszony — 90% zepsutych hydrolatów to skutek brudnych naczyń, nie złej destylacji.

Przeciwwskazania

Użyte zioła