Hydrolat z mięty pieprzowej orzeźwiający

Metryczka

• Typ: Hydrolat
• Kategoria: Pielęgnacja
• Trudność: średni
• Czas przygotowania: 12 godzin podsuszania + 1,5 godziny destylacji + 7 dni dojrzewania
• Wydajność: ok. 700–800 ml
• Sezon: czerwiec–lipiec (zbiór ziela tuż przed kwitnieniem lub w początkach kwitnienia)

Składniki

• 300 g świeżego ziela mięty pieprzowej (lub 120 g suszonego liścia, Menthae piperitae folium)
• 2,5 l wody destylowanej
• lód do chłodzenia chłodnicy (ok. 2 kg)
• 5 ml alkoholu 96% na 100 ml destylatu (opcjonalny konserwant do wersji trwalszej)

Przygotowanie

1. Zetnij ziele mięty tuż przed zakwitnięciem lub na samym początku kwitnienia, w słoneczny dzień po obeschnięciu rosy — po pełni kwitnienia olejek zmienia profil i robi się gorzki.
2. Odetnij zdrewniałe dolne łodygi. Do destylacji idą liście i wierzchołki pędów; grube łodygi wnoszą do destylatu ostrą, trawiastą nutę.
3. Podsusz surowiec 6–12 godzin w cieniu i przewiewie. Podwiędnięta mięta oddaje więcej mentolu i mniej zapycha sito.
4. Ułóż surowiec luźno na sicie destylatora, nad wodą — mięta idzie wyłącznie na destylację parą wodną. Nie ubijaj: zbita masa nie przepuszcza pary i destylat wychodzi słaby.
5. Wlej 2,5 l wody destylowanej pod sito, doprowadź do wrzenia, potem zmniejsz ogrzewanie do tempa 1–2 krople destylatu na sekundę.
6. Odbieraj destylat przez 60–75 minut, zbierając maksymalnie 800 ml — dalej leci już praktycznie sama woda.
7. Odstaw destylat na 30 minut i pipetą odciągnij warstewkę olejku, która zbierze się na powierzchni. Mięta jest wydajna i olejek pojawia się częściej niż przy innych ziołach — wolny olejek mentolowy w hydrolacie mocno podrażnia skórę.
8. Zmierz pH: prawidłowy hydrolat miętowy ma pH 6,0–6,5.
9. Opcjonalnie zakonserwuj: 5 ml alkoholu 96% na 100 ml destylatu (ok. 5% w produkcie) wydłuża trwałość do roku; wersja bez alkoholu wyłącznie do lodówki.
10. Rozlej do wyparzonych ciemnych butelek napełnionych po szyjkę, opisz datą. Przed pierwszym użyciem odstaw na tydzień — świeży destylat miętowy ma ostrą, 'zieloną' nutę, która po tygodniu ustępuje.

Dawkowanie

Zewnętrznie. Mgiełka orzeźwiająca na upał i uderzenia gorąca: spryskiwać twarz, kark i dekolt z odległości 20–25 cm, z zamkniętymi oczami, doraźnie, do 3–4 razy dziennie. Cera tłusta i świecąca: przetrzeć płatkiem 1 raz dziennie, wieczorem, po umyciu — częstsze stosowanie przesusza. Zmęczone, opuchnięte nogi: spryskać łydki i stopy lub zrobić kompres z gazy, 10–15 minut, wieczorem. Skóra głowy przetłuszczająca się i swędząca: wetrzeć 20–30 ml po umyciu, nie spłukiwać, 2 razy w tygodniu. Odświeżenie po treningu: spryskać kark i przedramiona. U dzieci 3–6 lat wyłącznie rozcieńczony 1:3 wodą i wyłącznie na kończyny, nigdy na twarz. Doustnie nie stosować — domowy hydrolat nie ma kontroli mikrobiologicznej. Nie stosować jako toniku dwa razy dziennie w sposób ciągły: kuracja twarzowa maksymalnie 3–4 tygodnie, potem 2 tygodnie przerwy.

Przechowywanie

Ciemne szkło, lodówka (4–8 °C), butelka pełna po korek. Trzymanie w cieple i na świetle powoduje utratę mentolu — po kilku tygodniach w ciepłej łazience zostaje wodnista ciecz o zapachu przywiędłej mięty i zerowym efekcie chłodzącym. Porcję do bieżącego użytku (100 ml) przelej do atomizera i zużyj w 3–4 tygodnie. Objawy zepsucia: zmętnienie, kłaczki, śluzowaty osad, kwaśny lub stęchły zapach — całą butelkę wylewamy. Nie przechowywać w plastiku PET — mentol z czasem migruje do tworzywa i zapach słabnie.

Trwałość

6 miesięcy w lodówce (bez konserwantu — 4–6 tygodni po otwarciu); do 12 miesięcy w wersji z 5% alkoholu

Wskazówki

Najczęstszy błąd: destylowanie mięty w wodzie zamiast parą. Mięta gotowana w wodzie oddaje chlorofil i garbniki, a destylat pachnie ugotowanym szpinakiem. Drugi: zbyt zbite ułożenie surowca na sicie — para nie przechodzi i wydajność spada o połowę. Trzeci: pominięcie zdejmowania olejku z powierzchni — wolny olejek mentolowy piecze i skraca trwałość. Nie zbieraj mięty po pełni kwitnienia; olejek robi się wtedy ostry i gorzki. Mięty pieprzowej nie zastępuj miętą polną (Mentha arvensis) do celów kosmetycznych — ma bardzo wysoką zawartość mentolu i jest zbyt drażniąca; mięta zielona (Mentha spicata) da hydrolat o wiele łagodniejszy, prawie bez mentolu, i to jest sensowna zamiana dla cery wrażliwej lub dla starszych dzieci. Jak poznać, że wyszło: klarowny, bezbarwny płyn o czystym, chłodnym zapachu mięty; naniesiony na przedramię daje wyraźne uczucie chłodu w ciągu 20–30 sekund. Brak efektu chłodzenia = za mało mentolu, destylat był zbierany zbyt długo lub surowiec był przesuszony.

Przeciwwskazania

Użyte zioła