Hydrolat z róży damasceńskiej

Metryczka

• Typ: Hydrolat
• Kategoria: Pielęgnacja
• Trudność: zaawansowany
• Czas przygotowania: 2 godziny (zbiór, destylacja, studzenie) + 2–3 dni dojrzewania
• Wydajność: ok. 250–300 ml hydrolatu z 200 g płatków
• Sezon: maj–czerwiec (pełnia kwitnienia róży damasceńskiej, zbiór o świcie, po obeschnięciu rosy, przy suchej pogodzie)

Składniki

• 200 g świeżych płatków róży damasceńskiej (ok. 4 litry luźno usypanych płatków, z ok. 40–60 kwiatów)
• 1,5 litra wody destylowanej lub demineralizowanej
• 500 g kostek lodu (do chłodzenia)
• szeroki garnek z wklęsłą pokrywką (ok. 6–8 litrów) albo destylator ze szkła
• żaroodporna miseczka na zbieranie destylatu (ok. 300 ml)
• ceramiczny podstawek lub kratka na dno garnka

Przygotowanie

1. Zbierz płatki wczesnym rankiem, między 5:00 a 8:00, zanim słońce odparuje olejek — po południu zawartość substancji lotnych spada nawet o połowę. Nie myj płatków, tylko przebierz, odrzucając przebarwione i owady.
2. Na dno garnka włóż ceramiczny podstawek, a na nim ustaw pustą miseczkę — to do niej będzie skraplał się hydrolat. Miseczka musi stać powyżej poziomu wody.
3. Wokół podstawka wsyp płatki i zalej 1,5 litra wody destylowanej tak, by płatki były zanurzone, a woda sięgała maksymalnie do połowy wysokości miseczki i do niej nie wlewała się.
4. Nakryj garnek pokrywką ODWRÓCONĄ do góry dnem (wklęsłością do środka) — para skropli się na jej spodzie i spłynie do najniższego punktu, czyli nad miseczkę.
5. Postaw na małym ogniu i doprowadź do delikatnego, ledwie widocznego wrzenia (ok. 96–98 °C). Woda ma leniwie bulgotać, nie kipieć — gwałtowne wrzenie przerzuca kropelki wywaru do miseczki i zamiast hydrolatu masz różowy napar.
6. Na odwróconą pokrywkę nakładaj lód. Zimna pokrywka od góry i gorąca para od spodu tworzą różnicę temperatur, która napędza skraplanie. Wymieniaj lód, gdy się roztopi — zwykle co 10–15 minut.
7. Destyluj 45–60 minut. Zbierz maksymalnie 250–300 ml — dalsza destylacja daje już tylko wodę, która rozcieńcza i psuje trwałość hydrolatu.
8. Wyłącz ogień, ostrożnie zdejmij pokrywkę (uwaga na parę), wyjmij miseczkę i ostudź hydrolat do temperatury pokojowej pod przykryciem.
9. Przelej do wyparzonej, ciemnej butelki szklanej, napełniając ją po korek — im mniej powietrza, tym wolniej hydrolat się psuje. Opisz datą destylacji.
10. Odstaw na 2–3 dni w lodówce, żeby dojrzał — świeżo zdestylowany ma ostry, lekko spalony zapach, który po dojrzeniu ustępuje czystej nucie różanej.

Dawkowanie

Do stosowania zewnętrznego. Jako tonik: rozpylaj na oczyszczoną twarz, szyję i dekolt 2 razy dziennie po myciu, przed serum lub kremem — 4–6 psknięć z odległości 20 cm, wklep opuszkami palców, nie wycieraj. Jako kompres łagodzący: nasącz gazę hydrolatem prosto z lodówki i przyłóż na podrażnioną skórę na 10 minut, 1–2 razy dziennie. Jako mgiełka odświeżająca w upał lub przy klimatyzacji — dowolnie często. Do przemywania powiek i okolicy oczu: tylko czystą, jednorazową gazą, w kierunku od zewnętrznego kącika do wewnętrznego. Można stosować bezterminowo. Nie zaleca się picia hydrolatu domowej produkcji — nie masz jak zagwarantować jego czystości mikrobiologicznej.

Przechowywanie

Ciemna butelka szklana, napełniona po sam korek, w lodówce (2–8 °C). Hydrolat nie zawiera żadnego konserwantu i jest praktycznie czystą wodą z odrobiną związków lotnych — to znakomita pożywka dla bakterii. Trzy rzeczy skracają jego życie: powietrze w butelce, ciepło i dotykanie szyjki. Jeśli chcesz przedłużyć trwałość, przelej połowę do mniejszych, wyparzonych butelek 50 ml i otwieraj po jednej. Objawy zepsucia: zmętnienie, nitki lub kłaczki unoszące się w płynie, śluzowaty osad, zapach zmieniony na kwaśny, stęchły lub grzybowy. Zepsutego hydrolatu nie ratuje się przegotowaniem — wylej. Nie mroź, mróz niszczy strukturę zapachową.

Trwałość

3–6 miesięcy w lodówce, w pełnej ciemnej butelce; po otwarciu i częstym używaniu — ok. 6 tygodni

Wskazówki

Najczęstszy błąd początkujących to za mocny ogień. Przy gwałtownym wrzeniu para porywa krople wywaru z płatkami, które lądują w miseczce — zamiast klarownego hydrolatu masz mętną, różową, słodkawą wodę, która psuje się w tydzień. Prawdziwy hydrolat jest zawsze bezbarwny lub lekko opalizujący, nigdy różowy. Różowa woda z płatków to napar i nie ma z hydrolatem nic wspólnego. Drugi błąd: destylowanie za długo. Po 60 minutach kapie już czysta woda, która rozcieńcza cenną frakcję z pierwszych 20 minut. Trzeci: użycie wody z kranu — chlor i sole mineralne przechodzą do destylatu i zaburzają zapach. Zbieraj płatki w dniu destylacji; leżakowane przez noc tracą dużą część olejku i zaczynają fermentować. Płatki po destylacji nie nadają się do niczego — są wypłukane. Jeśli chcesz zamiast destylacji użyć skrótu, użyj róży stulistnej (Rosa centifolia) — daje mniej intensywny zapachowo, ale bardzo podobny w działaniu hydrolat i jest łatwiejsza do zdobycia w Polsce. Wydajność jest niska i tak ma być: 200 g płatków to naprawdę jest 250 ml hydrolatu, a nie litr. Kto obiecuje więcej, dolewa wody.

Przeciwwskazania

Użyte zioła