Nalewka melisowa na kołatanie serca

Metryczka

• Typ: Nalewka
• Kategoria: Sen i uspokojenie
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 30 minut pracy + 3 tygodnie maceracji + 2 dni klarowania
• Wydajność: ok. 400–430 ml gotowej nalewki (z 500 ml alkoholu część zostaje w surowcu)
• Sezon: czerwiec–lipiec, liść zbierany tuż przed kwitnieniem, w suchy, słoneczny dzień, po obeschnięciu rosy; drugi zbiór z odrostów możliwy pod koniec sierpnia. Po zakwitnięciu melisa traci znaczną część olejku i nie nadaje się na nalewkę.

Składniki

• 100 g świeżego liścia melisy bez łodyg (albo 40 g dobrze zapachowego suszu)
• 500 ml alkoholu 60% (uzyskasz go, mieszając 300 ml spirytusu 95% z 200 ml wody przegotowanej i wystudzonej)
• 1 łyżka miodu lipowego lub akacjowego (ok. 20 g) — opcjonalnie, do złagodzenia smaku
• słój z ciemnego szkła o pojemności 1 l, wyparzony i całkowicie suchy
• gaza i lejek do odcedzania, ciemna butelka 500 ml z zakrętką

Przygotowanie

1. Liść melisy zbierz w suchy dzień, przed południem, ale po obeschnięciu rosy — mokry surowiec rozcieńcza alkohol i psuje nalewkę. Odetnij zdrewniałe łodygi, zostaw same blaszki liściowe.
2. Nie myj liści. Jeśli musisz, opłucz je szybko i osusz do sucha na ściereczce przez 2 godziny — każda kropla wody obniża stężenie alkoholu.
3. Liście potnij nożem na paski o szerokości ok. 1 cm. Nie miksuj i nie miażdż na miazgę: rozerwane komórki oddają olejek, który częściowo ulotni się jeszcze przed zalaniem.
4. Włóż melisę do słoja, luźno, bez ubijania.
5. Zmieszaj 300 ml spirytusu 95% z 200 ml przegotowanej i wystudzonej wody — dostaniesz ok. 500 ml alkoholu o mocy ok. 60%. Taka moc jest optymalna: 40% nie wyciągnie w pełni olejku, 95% zdenaturuje surowiec i nalewka będzie ostra i uboga w polifenole.
6. Zalej melisę alkoholem tak, by surowiec był przykryty co najmniej 2 cm warstwą płynu. Świeży liść wypływa — dociśnij go czystym, wyparzonym talerzykiem albo szklanym obciążnikiem.
7. Zakręć słój i odstaw w ciemne miejsce o temperaturze 18–22 °C na 3 tygodnie. Wstrząsaj raz dziennie przez pierwszy tydzień, potem co 2–3 dni.
8. Po 3 tygodniach odcedź przez gazę złożoną na 4 warstwy, mocno wyciskając surowiec — w wyciśniętym liściu zostaje nawet 30% wyciągu.
9. Jeśli chcesz, rozpuść w nalewce łyżkę miodu — mieszaj do całkowitego rozpuszczenia (zajmuje kilka minut, miód rozpuszcza się w alkoholu wolno).
10. Odstaw na 2 dni w chłodne miejsce, żeby opadł osad, potem zlej znad osadu do ciemnej butelki. Opisz etykietą: nazwa, moc alkoholu, data nastawu i data zlania.

Dawkowanie

Dorośli: 1 łyżeczka (5 ml, ok. 60–70 kropli) rozcieńczona w pół szklanki letniej wody lub naparu, 2–3 razy dziennie, między posiłkami. Doraźnie przy kołataniu serca z niepokoju: 1 łyżeczka jednorazowo, można powtórzyć po godzinie, nie przekraczając 4 łyżeczek na dobę. Na noc, przy bezsenności z uczuciem nierównego bicia serca: 1–2 łyżeczki 30 minut przed snem. Kuracja: 4–6 tygodni, potem 2 tygodnie przerwy. Pierwszy wyraźny efekt uspokajający pojawia się zwykle po 20–40 minutach; działanie na tło lękowe buduje się przez 2–3 tygodnie regularnego stosowania. Dzieciom nie podawać — to preparat alkoholowy; u dzieci stosuj napar z melisy zamiast nalewki.

Przechowywanie

Ciemna butelka ze szkła, szczelnie zakręcona, w chłodnym miejscu (10–20 °C), bez dostępu światła. Światło rozkłada cytral i zmienia barwę nalewki z zielonozłotej na brunatną. Nie przechowuj w plastiku — olejek eteryczny wyciąga z niego plastyfikatory. Nie trzymaj butelki na parapecie ani przy kuchence. Nalewka o mocy 60% nie spleśnieje, ale źle zamknięta butelka traci alkohol przez odparowanie, a wraz z nim moc i trwałość.

Trwałość

3 lata w ciemnej, szczelnie zamkniętej butelce; cytrynowy aromat jest najintensywniejszy w pierwszym roku i z czasem słabnie, choć działanie uspokajające utrzymuje się dłużej

Wskazówki

Największy błąd to użycie starego, wyblakłego suszu — melisa jest surowcem, który traci olejek szybciej niż większość ziół; susz starszy niż rok pachnie sianem, nie cytryną, i nalewka z niego wyjdzie bez charakteru. Przed nastawem rozetrzyj szczyptę suszu w palcach: jeśli nie czujesz wyraźnego cytrynowego zapachu, surowiec jest bezwartościowy. Drugi błąd to zalanie świeżej melisy spirytusem 95% — surowiec się skurczy i zbieleje, a nalewka wyjdzie ostra i cienka; z surowca świeżego, który sam wnosi wodę, można wyjątkowo użyć alkoholu 70%, bo woda z liści go rozcieńczy do ok. 60%. Trzeci błąd to zbyt długa maceracja: po 4–5 tygodniach melisa zaczyna oddawać gorycz i garbniki, a nalewka gorzknieje — 3 tygodnie to optimum. Nie susz melisy w piekarniku ani w temperaturze powyżej 35 °C: olejek uleci i zostanie zielone siano. Udana nalewka ma barwę oliwkowozłotą lub zielonkawą, intensywny cytrynowo-miętowy zapach i lekko cierpki, ziołowy smak — brunatna barwa i mdły zapach oznaczają zły surowiec albo przetrzymanie na świetle. Jeśli chcesz wzmocnić działanie sercowe, dołóż do nastawu 20 g suszonego kwiatostanu głogu, a przy silnym niepokoju — 10 g kwiatu lawendy; nie dodawaj więcej, bo zdominują cytrynowy profil melisy.

Przeciwwskazania

Użyte zioła