Nalewka z eleuterokoka na wytrzymałość

Metryczka

• Typ: Nalewka
• Kategoria: Energia i koncentracja
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 35 minut pracy + 6 tygodni maceracji + 5 dni klarowania
• Wydajność: ok. 450–500 ml gotowej nalewki (ok. 100–120 dawek po 4 ml)
• Sezon: eleuterokok kolczasty: październik–listopad (korzeń i kłącze roślin co najmniej 4-letnich, po zakończeniu wegetacji, gdy zawartość eleuterozydów jest najwyższa) lub wczesną wiosną przed ruszeniem pąków. Surowiec pochodzi z upraw i plantacji — w Polsce eleuterokok bywa sadzony jako krzew ozdobny, jego korzeń nadaje się do zbioru po kilku latach od posadzenia. Nalewkę najlepiej zalewać jesienią, żeby była gotowa na wiosenny sezon wysiłkowy.

Składniki

• 80 g suszonego korzenia i kłącza eleuterokoka kolczastego, krojonego (Eleutherococci radix et rhizoma)
• 400 ml spirytusu 95% (rektyfikowanego, spożywczego)
• 200 ml wody przegotowanej i ostudzonej (do rozcieńczenia spirytusu do ok. 63%)
• słój z ciemnego szkła o pojemności 1 litra
• 1 butelka z ciemnego szkła 500 ml z zakrętką lub kroplomierzem

Przygotowanie

1. Sprawdź surowiec: korzeń eleuterokoka jest jasnobrunatny, bardzo twardy i włóknisty, po przełamaniu ma słabo wyczuwalny zapach korzenno-drzewny. Surowiec zbrylony, pachnący stęchlizną albo z widocznym nalotem — do wyrzucenia.
2. Potnij korzeń do frakcji 3–5 mm. Eleuterokok jest znacznie twardszy niż żeń-szeń, więc użyj sekatora ogrodniczego albo kupuj surowiec już krojony. Nie miel na proszek — mączka mętni nalewkę i utrudnia filtrację.
3. Zmieszaj 400 ml spirytusu 95% z 200 ml wody. Otrzymasz ok. 600 ml alkoholu o mocy ok. 63%. Spirytus wlewaj do wody, nie odwrotnie; odczekaj do wystygnięcia.
4. Wsyp korzeń do suchego słoja i zalej całym alkoholem. Proporcja to 80 g surowca na 600 ml cieczy, czyli ok. 1:7,5 — nieco rzadszy zalew niż standardowe 1:5, bo eleuterokok bardzo mocno pęcznieje i przy 1:5 płyn po dwóch dniach schodzi poniżej powierzchni surowca.
5. Po 24 godzinach sprawdź poziom płynu. Jeśli korzeń wystaje ponad ciecz, dolej alkoholu o mocy 60%, aż surowiec będzie przykryty warstwą 2 cm. Wystający ponad płyn surowiec pleśnieje i psuje całą nalewkę.
6. Zakręć słój, opisz etykietą i odstaw w ciemne miejsce o temperaturze 18–22 °C.
7. Maceruj 6 tygodni. Wstrząsaj codziennie przez pierwsze 2 tygodnie, potem 2 razy w tygodniu. Krótsza maceracja jest przy tym surowcu stratą — twarde, zdrewniałe kłącze oddaje eleuterozydy powoli.
8. Odcedź przez gęste sito, potem przez podwójną gazę lub filtr do kawy. Wyciśnij surowiec bardzo mocno (najlepiej przez płótno, kręcąc jak przy odsączaniu twarogu) — w napęczniałym korzeniu zostaje nawet 150 ml wyciągu.
9. Odstaw na 4–5 dni w chłodne, ciemne miejsce, potem zlej znad osadu do butelki z ciemnego szkła.
10. Gotowa nalewka jest jasnobrązowa, o zapachu drzewno-korzennym i smaku cierpko-gorzkim, bez słodyczy.

Dawkowanie

Dorośli: 30–40 kropli (ok. 1,5–2 ml) 2 razy dziennie, rozcieńczone w 100 ml wody, rano i w południe, 20–30 minut przed posiłkiem. Ostatnią dawkę przyjmij najpóźniej o 15:00 — wieczorna dawka pogarsza sen. Osoby aktywne fizycznie mogą przyjąć jedną dawkę 60 minut przed treningiem wytrzymałościowym. Kuracja: 6–8 tygodni, następnie przerwa 2–4 tygodnie. Nie stosować bez przerwy dłużej niż 3 miesiące. Eleuterokok działa kumulacyjnie — nie oczekuj efektu po 3 dniach; poprawa tolerancji wysiłku i szybszą regenerację widać zwykle od 3.–4. tygodnia. Dzieci i młodzież do 18 lat: nie stosować — preparat zawiera alkohol, a dla eleuterokoka nie ustalono dawkowania pediatrycznego.

Przechowywanie

Ciemna butelka szklana, szczelnie zamknięta, w suchym, chłodnym miejscu (10–20 °C), z dala od światła i kuchenki. Alkohol o mocy powyżej 40% zabezpiecza preparat sam z siebie, więc lodówka nie jest potrzebna — a nawet niewskazana, bo w chłodzie wytrąca się osad. Nie przelewaj do plastiku ani do butelek po napojach: alkohol wyługowuje z tworzywa zmiękczacze, a nieopisana butelka po coli z nalewką w kuchni to prosta droga do wypadku, zwłaszcza gdy w domu są dzieci. Trzymaj poza zasięgiem dzieci. Kożuch na powierzchni, zapach octu albo mętność, która nie opada — wylej.

Trwałość

3 lata w szczelnie zamkniętej butelce z ciemnego szkła

Wskazówki

Najczęstszy błąd to mylenie eleuterokoka z żeń-szeniem właściwym i przenoszenie na niego dawkowania żeń-szenia. To dwie różne rośliny: eleuterokok działa słabiej, ale znosi się go dużo lepiej i można go stosować dłużej, a dawki są wyraźnie wyższe (30–40 kropli, nie 20). Drugi błąd to zbyt gęsty zalew — eleuterokok pęcznieje mocniej niż jakikolwiek inny korzeń adaptogenny i przy klasycznym 1:5 po dwóch dniach surowiec wystaje ponad płyn, a wystający surowiec to pleśń. Dlatego świadomie idziemy tu na 1:7,5 i po dobie sprawdzamy poziom. Trzeci błąd to za krótka maceracja — eleuterokok to niemal drewno, sześć tygodni to minimum. Kupując surowiec, żądaj nazwy łacińskiej Eleutherococcus senticosus na opakowaniu; „żeń-szeń syberyjski” to nazwa handlowa, pod którą trafiają się mieszanki i zafałszowania. Dobrze wyciśnięty surowiec potrafi oddać dodatkowe 100–150 ml wyciągu — to różnica między 350 a 500 ml gotowego preparatu, więc nie żałuj sobie pracy przy odciskaniu. Gotowa nalewka nie powinna być słodka ani aromatyczna — jest cierpka i drzewna; jeśli twoja pachnie wyraźnie różano, to prawdopodobnie kupiłeś różeniec, a nie eleuterokok. Jeśli po tygodniu odczuwasz bicie serca albo nerwowość, zejdź do 20 kropli raz dziennie.

Przeciwwskazania

Użyte zioła