Nalewka z ostropestu na regenerację wątroby

Metryczka

• Typ: Nalewka
• Kategoria: Trawienie i wątroba
• Trudność: średni
• Czas przygotowania: 30 minut pracy + 4 tygodnie maceracji + 5 dni klarowania
• Wydajność: ok. 420–450 ml gotowej nalewki (część alkoholu zostaje w odciśniętym surowcu)
• Sezon: sierpień–wrzesień (zbiór dojrzałych koszyczków ostropestu — gdy puch kielichowy zaczyna się srebrzyć i wysypywać; koszyczki dosusza się w przewiewie i wytrzepuje owoce). Korzeń mniszka: wrzesień–październik. Nalewkę najlepiej nastawiać jesienią z surowca z tegorocznego zbioru, tak by była gotowa na zimowe i wiosenne kuracje.

Składniki

• 100 g suszonych, świeżo zmielonych owoców ostropestu plamistego
• 20 g suszonego, rozdrobnionego korzenia mniszka lekarskiego
• 500 ml spirytusu rozcieńczonego do 60% (czyli 300 ml spirytusu 95% + 200 ml wody przegotowanej i ostudzonej)
• 1 czysty słoik o pojemności 1 litra z zakrętką
• 1 ciemna butelka szklana o pojemności min. 500 ml z pipetą lub kroplomierzem

Przygotowanie

1. Zmiel owoce ostropestu w młynku do kawy bezpośrednio przed nastawieniem nalewki — całe, niezmielone owoce mają twardą, nieprzepuszczalną łupinę i alkohol praktycznie nie wyciągnie z nich sylimaryny. Mielenie z zapasem nie ma sensu: zmielony surowec jełczeje w kilka dni, bo zawiera ok. 25% tłuszczu.
2. Zmielony ostropest i rozdrobniony korzeń mniszka wsyp do suchego, wyparzonego słoika.
3. Przygotuj alkohol o mocy 60%: odmierz 300 ml spirytusu 95% i dolej 200 ml wody przegotowanej i wystudzonej. Alkohol wlewaj do wody, nie odwrotnie. 60% to kompromis — poniżej 50% sylimaryna ekstrahuje się słabo, powyżej 70% surowiec się nadmiernie zbryla i zamyka.
4. Zalej surowiec alkoholem tak, aby był przykryty warstwą minimum 2 cm płynu. Zakręć słoik i energicznie wstrząśnij przez 30 sekund — zmielony ostropest ma tendencję do sklejania się w grudki, rozbij je.
5. Odstaw słoik w ciemne miejsce o temperaturze pokojowej (18–22 °C). Maceruj 4 tygodnie, wstrząsając zawartością codziennie przez pierwsze 7 dni, potem co 2–3 dni.
6. Po 4 tygodniach przecedź nalewkę przez gęste sitko wyłożone podwójną warstwą gazy. Zmielony surowiec dokładnie odciśnij — w wilgotnej masie zostaje spora część wyciągu.
7. Zlaną nalewkę odstaw na 3–5 dni w chłodne miejsce, aż drobny osad opadnie na dno, a następnie zdekantuj (zlej znad osadu) lub przefiltruj przez filtr do kawy. Nalewka nigdy nie będzie idealnie klarowna — lekkie zmętnienie od tłuszczów jest normalne.
8. Przelej do ciemnej butelki z kroplomierzem, opisz etykietą: nazwa, moc alkoholu, data nastawienia i data zlania.

Dawkowanie

Dorośli: 30 kropli (ok. 1,5 ml) nalewki rozcieńczone w 50–100 ml letniej wody, 3 razy dziennie, 20–30 minut PRZED głównymi posiłkami. Kurację regeneracyjną prowadź 6–8 tygodni, potem zrób miesiąc przerwy. Przy jednorazowym obciążeniu wątroby (ciężki, tłusty posiłek, alkohol, kuracja lekowa) — 40 kropli w wodzie doraźnie po posiłku. Nie przekraczaj 100 kropli (ok. 5 ml) na dobę. Preparat zawiera alkohol: nie prowadź pojazdów bezpośrednio po dawce i nie stosuj u osób leczonych z uzależnienia alkoholowego ani przyjmujących disulfiram, metronidazol lub tynidazol (reakcja disulfiramowa). Dzieciom i młodzieży poniżej 18 lat NIE podawać nalewki alkoholowej — dla nich właściwą formą jest zmielony proszek z owoców ostropestu.

Przechowywanie

Przechowuj w ciemnej butelce ze szkła (oranżowej lub brązowej), szczelnie zamkniętej, w temperaturze pokojowej, z dala od światła i źródeł ciepła. Światło rozkłada flawonolignany — nalewka trzymana na parapecie traci aktywność w kilka miesięcy, choć wygląda niezmieniona. Nie przechowuj w plastiku (alkohol wypłukuje z niego plastyfikatory) ani w butelce z korkiem naturalnym przez lata (alkohol wysusza korek i wpuszcza powietrze). Oznaką zepsucia jest zjełczały, tłusty zapach — resztki tłuszczu z ostropestu mogą utlenić się przy nieszczelnym zamknięciu; taką nalewkę wylej.

Trwałość

24 miesiące w ciemnej, szczelnie zamkniętej butelce

Wskazówki

Najczęstszy i najkosztowniejszy błąd to zalanie CAŁYCH owoców ostropestu alkoholem. Owoc ma twardą, woskową łupinę — po miesiącu maceracji dostaniesz ładnie zabarwiony alkohol niemal bez sylimaryny. Mielenie tuż przed zalaniem to warunek konieczny. Drugi błąd to zbyt mocny alkohol: w spirytusie 95% zmielony surowiec zbryla się i zamyka, a woda jest potrzebna do wyciągnięcia frakcji glikozydowej — trzymaj się 55–65%. Trzeci błąd to pomijanie codziennego wstrząsania w pierwszym tygodniu: sproszkowany ostropest osiada na dnie zbitą warstwą, do której alkohol słabo dociera. Dobra nalewka ma barwę ciemnobursztynową do brązowej, wyraźnie gorzkawo-orzechowy zapach i lekko oleisty ślad na ściankach kieliszka. Jeśli po zlaniu wypływa gruba warstwa tłuszczu, przechłodź nalewkę w lodówce przez dobę i zbierz zestalony tłuszcz z powierzchni. Mniszek możesz zastąpić 20 g liścia karczocha (wtedy nalewka będzie wyraźnie bardziej gorzka i mocniej żółciopędna) albo 15 g korzenia cykorii. Nie dosładzaj miodem ani cukrem — cukier w alkoholu przyspiesza mętnienie i osadzanie się flawonolignanów. Sylimaryna jest lepiej przyswajalna z tłuszczem, dlatego dawkę można popić łyżeczką oliwy lub przyjąć tuż przed posiłkiem zawierającym tłuszcz.

Przeciwwskazania

Użyte zioła