Nalewka z serdecznika na nerwicę serca

Metryczka

• Typ: Nalewka
• Kategoria: Serce i krążenie
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 30 minut pracy + 4 tygodnie maceracji + 4 dni klarowania
• Wydajność: ok. 300–330 ml gotowej nalewki (ok. 300 dawek po 25 kropli)
• Sezon: czerwiec–sierpień, w pełni kwitnienia; ścinać górne 20–30 cm kwitnących pędów w suchy dzień, po obeschnięciu rosy. Suszyć w cieniu i przewiewie, w temperaturze do 40 °C, rozłożone cienką warstwą. Nalewkę najlepiej nastawić z surowca z bieżącego roku (sierpień–wrzesień).

Składniki

• 80 g suszonego ziela serdecznika pospolitego (Leonuri cardiacae herba) — kwitnące szczyty pędów, bez zdrewniałych łodyg
• 400 ml alkoholu 60% (zmieszaj 250 ml spirytusu 95% z 150 ml przegotowanej i wystudzonej wody)
• 20 g suszonego kwiatostanu głogu z liściem (Crataegi folium cum flore) — opcjonalnie, wzmacnia działanie na mięsień sercowy
• słój z ciemnego szkła o pojemności 1 l, wyparzony i całkowicie suchy
• gaza (4 warstwy), lejek, ciemna butelka 500 ml z kroplomierzem

Przygotowanie

1. Odrzuć z suszu wszystkie zdrewniałe, grube dolne łodygi — są niemal bezwartościowe i tylko zabierają miejsce w słoju. Zostaw liście, kwiaty i cienkie szczyty pędów.
2. Rozdrobnij surowiec do frakcji ok. 3–5 mm. Serdecznik jest szorstki i łykowaty, więc pociąć go trzeba porządnie.
3. Wsyp 80 g ziela (i ewentualnie 20 g kwiatostanu głogu — tego nie rozdrabniaj) do wyparzonego, suchego słoja.
4. Przygotuj alkohol 60%: 250 ml spirytusu 95% + 150 ml przegotowanej, wystudzonej wody. Zachowaj proporcję 1 część surowca na 5 części alkoholu.
5. Zalej surowiec alkoholem, tak by był przykryty co najmniej 2 cm warstwą. Po godzinie sprawdź poziom i w razie potrzeby dolej.
6. Zakręć słój i odstaw w ciemne miejsce o temperaturze 18–22 °C na 4 tygodnie. Serdecznik oddaje alkaloidy wolniej niż melisa — krótsza maceracja da słaby preparat.
7. Wstrząsaj codziennie przez pierwsze 2 tygodnie, potem 2–3 razy w tygodniu.
8. Odcedź przez gazę złożoną na 4 warstwy, wyciskając surowiec mocno.
9. Odstaw na 3–4 dni w chłodne, ciemne miejsce; gdy opadnie osad, zlej klarowną nalewkę znad osadu do ciemnej butelki z kroplomierzem.
10. Opisz butelkę: nazwa, moc alkoholu (60%), data nastawu i zlania. Kroplomierz jest tu obowiązkowy — serdecznik dawkuje się w kroplach, nie w łyżeczkach.

Dawkowanie

Dorośli: 20–30 kropli (ok. 1–1,5 ml) w pół szklanki letniej wody, 3 razy dziennie, po posiłkach. Nie przekraczaj 100 kropli (ok. 5 ml) na dobę. Doraźnie, przy napadzie kołatania serca na tle nerwowym: 30 kropli jednorazowo, można powtórzyć raz po godzinie. Na noc, przy bezsenności z uczuciem walącego serca: 30 kropli 30 minut przed snem. Kuracja: 4–6 tygodni, potem co najmniej 2 tygodnie przerwy. Działanie uspokajające jest odczuwalne od pierwszych dawek, ale efekt na tętno i tło nerwicowe buduje się przez 2–3 tygodnie — nie zwiększaj dawki, jeśli po tygodniu nie widzisz zmiany. Serdecznik jest gorzki: rozcieńczaj go zawsze, nigdy nie przyjmuj kropli bezpośrednio na język. NIE STOSOWAĆ U DZIECI — brak ustalonego dawkowania pediatrycznego, dodatkowo preparat alkoholowy.

Przechowywanie

Ciemna butelka szklana z kroplomierzem, szczelnie zamknięta, w chłodnym i ciemnym miejscu (10–20 °C). Bezwzględnie poza zasięgiem dzieci — to preparat wysokoprocentowy i silnie działający. Światło rozkłada flawonoidy i irydoidy; nalewka trzymana na świetle ciemnieje i traci moc. Nie przechowuj w plastiku. Osad wytrącający się po kilku miesiącach nie dyskwalifikuje preparatu — zlej znad niego. Zmętnienie z kwaśnym zapachem oznacza rozcieńczenie alkoholu wodą (mokry słój lub niedosuszony surowiec) i nalewkę trzeba wyrzucić.

Trwałość

3 lata w ciemnej, szczelnie zamkniętej butelce

Wskazówki

Najczęstszy błąd to zbiór surowca w złym momencie — serdecznik zbiera się w pełni kwitnienia, ścinając górne 20–30 cm kwitnących pędów; łodygi zdrewniałe i dolne partie rośliny są niemal pozbawione substancji czynnych, a stanowią większość masy. Kto ścina całą roślinę przy ziemi, dostaje surowiec rozcieńczony patykami. Drugi błąd to zbyt krótka maceracja: alkaloidy i irydoidy serdecznika przechodzą do wyciągu wolno, 4 tygodnie to minimum. Trzeci: przyjmowanie nalewki nierozcieńczonej — gorycz serdecznika jest ostra i długo utrzymuje się w ustach, a stężony alkohol z goryczami drażni śluzówkę. Serdecznik przy zbiorze kłuje (ostro zakończone ząbki liści i kielichy) — zbieraj w rękawicach. Susz szybko chłonie wilgoć i wtedy pleśnieje, więc przechowuj go w szczelnym słoju. Dobra nalewka ma barwę ciemnooliwkową do brązowozielonej, zapach ziołowy, lekko siankowaty, i bardzo wyraźną, długo utrzymującą się gorycz — brak goryczy to sygnał, że surowiec był stary albo źle dobrany. Serdecznik jest naturalnym partnerem głogu: głóg pracuje na mięsień sercowy i wieńcówki (efekt po tygodniach), serdecznik zdejmuje napięcie i zwalnia tętno (efekt szybszy). Z melisą daje mieszankę łagodniejszą, dla osób, których serdecznik sam senni zanadto.

Przeciwwskazania

Użyte zioła