Nalewka z szałwii na nadmierną potliwość

Metryczka

• Typ: Nalewka
• Kategoria: Kobieca
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 30 minut pracy + 4 tygodnie maceracji + 3–5 dni klarowania
• Wydajność: ok. 220–240 ml nalewki (ok. 4400 kropli = zapas na ok. 2 kuracje 4-tygodniowe)
• Sezon: liść szałwii lekarskiej: maj–sierpień, przed kwitnieniem lub w jego początkach, zbierany w słoneczny dzień po obeschnięciu rosy (wtedy zawartość olejku jest najwyższa); w drugim roku uprawy surowiec jest wyraźnie bogatszy niż w pierwszym. Nalewkę najlepiej nastawiać w czerwcu–lipcu na świeżym surowcu, wtedy będzie gotowa na jesienno-zimowy sezon kuracji

Składniki

• 50 g suszonego liścia szałwii lekarskiej (Salviae officinalis folium) — lub 150 g świeżego, lekko przewiędniętego liścia
• 250 ml spirytusu rozcieńczonego do 60% obj. (na 250 ml: 150 ml spirytusu 96% + 100 ml wody przegotowanej i ostudzonej)
• słój z ciemnego szkła o pojemności 500 ml, z zakrętką

Przygotowanie

1. Sprawdź surowiec: dobry suszony liść szałwii po roztarciu w palcach pachnie kamforowo i korzennie, ma szarozielony kolor i wyraźnie owłosioną spodnią stronę. Surowiec bezwonny nie nadaje się na nalewkę.
2. Rozdrobnij liść do frakcji 3–5 mm (nożem lub w dłoniach). Nie miel na pył — pył zapcha sączek przy filtracji.
3. Przygotuj alkohol o stężeniu 60%: odmierz 150 ml spirytusu 96% i dolej 100 ml zimnej przegotowanej wody. To stężenie jest kompromisem — poniżej 50% słabo wychodzi olejek, powyżej 70% wytrącają się garbniki.
4. Wsyp szałwię do słoja i zalej alkoholem tak, by surowiec był przykryty warstwą płynu o grubości ok. 2 cm. Zachowana proporcja to 1 część surowca na 5 części alkoholu (1:5).
5. Zakręć szczelnie, opisz etykietą (surowiec, stężenie alkoholu, data zalania, data planowanego zlania) i odstaw w ciemne miejsce w temperaturze pokojowej (18–22 °C).
6. Maceruj 4 tygodnie. Wstrząsaj słojem raz dziennie przez pierwszy tydzień, potem 2–3 razy w tygodniu.
7. Po 4 tygodniach zlej płyn znad surowca, a susz odciśnij przez gęste płótno lub gazę złożoną na 4 warstwy — w mokrym liściu zostaje ok. 20% wyciągu.
8. Odstaw zlaną nalewkę na 3–5 dni w chłodne miejsce, żeby opadł osad, po czym zdekantuj klarowny płyn znad osadu (albo przefiltruj przez sączek kawowy).
9. Przelej do butelek z ciemnego szkła z zakraplaczem. Podpisz: nazwa, stężenie, data. Gotowa nalewka jest ciemnozielona do brunatnej, o gorzkim, wyraźnie kamforowym smaku.

Dawkowanie

Dorośli: 20–30 kropli (ok. 1–1,5 ml) nalewki rozpuszczonych w 50–100 ml letniej wody, 2–3 razy dziennie. Przy nocnych potach kluczowa jest dawka wieczorna — 30 kropli na 1–2 godziny przed snem. Przy potach dziennych i uderzeniach gorąca: 20 kropli rano i 20 kropli po południu. Zaczynaj od najniższej dawki (2 x 20 kropli) i podnoś dopiero po 3–4 dniach, jeśli efekt jest za słaby. Nie przekraczaj 90 kropli na dobę. Pierwsze działanie widać zwykle po 2–3 dniach, pełne po 1–2 tygodniach. KURACJA: maksymalnie 4 tygodnie bez przerwy, następnie co najmniej 2 tygodnie przerwy. Nie stosować w sposób ciągły przez miesiące — limit wynika z kumulacji tujonu. Nie stosować u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia (preparat alkoholowy z tujonem). Stosowanie zewnętrzne przy nadpotliwości dłoni i stóp: 1 łyżka nalewki na 500 ml letniej wody, kąpiel dłoni lub stóp przez 15 minut, raz dziennie wieczorem, przez 2 tygodnie — zewnętrznie limity doustne nie obowiązują.

Przechowywanie

Ciemna butelka szklana z dobrze dopasowaną zakrętką lub zakraplaczem, w chłodnym miejscu (poniżej 20 °C), z dala od światła i źródeł ciepła. Światło rozkłada kwas rozmarynowy i barwniki — nalewka trzymana w jasnej butelce na parapecie brunatnieje w kilka tygodni i traci moc. Nie przechowuj w plastiku: alkohol wypłukuje z niego zmiękczacze. Butelka musi być szczelna, bo alkohol paruje i stężenie spada, a poniżej ok. 20% nalewka przestaje być konserwowana i może spleśnieć. Trzymać poza zasięgiem dzieci — to preparat na alkoholu 60%, a smak i zapach nie odstraszają wystarczająco.

Trwałość

24 miesiące w szczelnej butelce z ciemnego szkła; po 2 latach nalewka nadal jest bezpieczna, ale olejek się utlenia i działanie przeciwpotne słabnie

Wskazówki

Najczęstszy błąd to zalanie szałwii spirytusem 96% „na maksa”. Tak wysokie stężenie ścina i wytrąca garbniki oraz białka, a nalewka wychodzi wyłącznie olejkowa — pachnąca, ale słabo przeciwpotna. 60% to optimum. Drugi błąd to używanie surowca bezwonnego: szałwia po roztarciu MUSI pachnieć; jeśli nie pachnie, olejek już się ulotnił i nalewka będzie sama goryczka. Trzeci — pomijanie odciskania surowca po maceracji; w mokrym liściu zostaje jedna piąta gotowego preparatu. Jeśli używasz świeżego liścia, przewiędnij go 12 godzin w cieniu, żeby oddał część wody — inaczej woda z rośliny rozcieńczy alkohol poniżej progu konserwacji. Sygnał, że wyszło: nalewka jest przejrzysta, ciemnozielona lub oliwkowobrunatna, wyraźnie gorzka, a po roztarciu kropli w dłoni czuć kamforę. Osad na dnie po kilku tygodniach to normalne wytrącenie żywic — zdekantuj i pij dalej. Sygnał, że NIE wyszło: mętny, szarawy płyn o zapachu kiszonki (za mało alkoholu, zaczęła się fermentacja) — taką nalewkę wylej. Efekt przeciwpotny sprawdza się prosto: po 3–4 dniach stosowania wieczornej dawki nocne poty powinny wyraźnie zelżeć; jeśli po 2 tygodniach nie ma żadnej zmiany, kontynuowanie kuracji nie ma sensu. Do nadpotliwości dłoni i stóp nalewka działa lepiej z zewnątrz niż w środku — kąpiel obkurcza gruczoły miejscowo i omija limit tujonowy.

Przeciwwskazania

Użyte zioła