Napar z rumianku na niestrawność

Metryczka

• Typ: Napar
• Kategoria: Trawienie i wątroba
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 15 minut
• Wydajność: 1 szklanka naparu (250 ml), 1 porcja
• Sezon: maj–sierpień (zbiór koszyczków w pełni kwitnienia, gdy kwiaty języczkowe są jeszcze poziomo rozpostarte i nie zaczęły się odginać w dół — po odgięciu spada zawartość olejku; zbierać w suchy, słoneczny dzień, w godzinach 10:00–14:00, po obeschnięciu rosy)

Składniki

• 1 czubata łyżka (ok. 3 g) suszonego koszyczka rumianku pospolitego (Matricariae flos)
• 250 ml wrzącej wody (95–100 °C)
• opcjonalnie: 1 łyżeczka miodu, dodana po ostudzeniu naparu poniżej 40 °C

Przygotowanie

1. Odmierz 1 czubatą łyżkę (ok. 3 g) suszonych koszyczków rumianku. Nie rozdrabniaj ich — koszyczek ma być cały, uszkodzenie dna kwiatowego uwalnia gorycz.
2. Wsyp surowiec do szklanki lub czajniczka wygrzanego wcześniej wrzątkiem — zimne naczynie schładza wodę i osłabia ekstrakcję.
3. Zalej 250 ml wody o temperaturze 95–100 °C. Nie używaj wody wrzącej „w kluczach” przez dłuższy czas — rozkłada część olejku.
4. Przykryj naczynie spodkiem lub pokrywką NATYCHMIAST po zalaniu. To najważniejszy krok całego przepisu: bisabolol i chamazulen są lotne i uciekają z parą wodną. Napar parzony bez przykrycia traci większość działania przeciwzapalnego.
5. Parz 10–15 minut. Poniżej 10 minut ekstrakcja jest niepełna; powyżej 20 minut napar robi się wyraźnie gorzki od garbników.
6. Przecedź przez gęste sitko, dociskając koszyczki łyżeczką, żeby odzyskać wsiąknięty w nie napar.
7. Pij ciepły (nie gorący), powoli, w ciągu 5–10 minut. Miód dodaj dopiero po ostudzeniu poniżej 40 °C — wyższa temperatura niszczy jego enzymy.

Dawkowanie

Dorośli: 1 szklanka naparu (250 ml) 2–3 razy dziennie. Przy niestrawności i uczuciu pełności — pół godziny PO posiłku. Przy skurczowych bólach żołądka i zgadze — 30 minut PRZED posiłkiem, na pusty żołądek, i wtedy najlepiej powoli, małymi łykami, kładąc się potem na 10 minut na lewym boku, żeby napar objął całą śluzówkę żołądka. Kuracja: 2–4 tygodnie, potem tydzień przerwy. Doraźnie można pić bez ograniczeń czasowych. Dzieci: 1–3 lata — 50 ml naparu przygotowanego z połowy dawki surowca (1,5 g na 250 ml), 1–2 razy dziennie; 4–6 lat — 100 ml, 2 razy dziennie; 7–12 lat — 150 ml, 2–3 razy dziennie; powyżej 12 lat — dawka dorosłych. Napar dla dzieci podawać letni, nigdy gorący. Ciąża i laktacja: 1–2 szklanki dziennie naparu z kwiatu rumianku są uznawane za bezpieczne, ale nie przekraczać tej ilości i nie stosować w postaci skoncentrowanych wyciągów.

Przechowywanie

Napar przygotowuj świeżo. Jeśli musisz go przechować, trzymaj maksymalnie 12 godzin w lodówce, w szczelnie zamkniętym słoiku — rumianek to bogata pożywka i w temperaturze pokojowej fermentuje w ciągu kilkunastu godzin. Suszone koszyczki przechowuj w szczelnym słoiku z ciemnego szkła lub w blaszanej puszce, w suchym miejscu do 20 °C, z dala od światła. Rumianek jest surowcem kruchym: przewożony i przesypywany rozpada się na pył i płatki języczkowe, które mają mniej olejku niż dno kwiatowe — kupuj i przechowuj go w całych koszyczkach, nie w sproszkowanej postaci. Susz przechowywany dłużej niż rok traci charakterystyczny, słodko-jabłkowy zapach; bezwonny rumianek nie działa.

Trwałość

napar — do 12 godzin w lodówce; suszony koszyczek — 12 miesięcy

Wskazówki

Rozpoznanie prawdziwego rumianku pospolitego: przekrój koszyczek wzdłuż — dno kwiatowe MUSI być puste w środku (komora powietrzna) i wypukłe, stożkowate. Rumian polny i psi mają dno pełne i płaskie. To jedyny pewny test w terenie i zajmuje trzy sekundy. Zapach roztartego, prawdziwego rumianku jest słodki, jabłkowo-miodowy; rumian psi cuchnie nieprzyjemnie. Najczęstszy błąd wykonawczy: parzenie bez przykrycia — powtarzam to, bo w praktyce ok. 90 proc. ludzi robi to źle i potem dziwi się, że „rumianek nie działa”. Drugi błąd: zbyt długie parzenie „żeby było mocniejsze” — po 20 minutach wyciągasz już tylko garbniki, napar robi się gorzki i cierpki, a działanie rozkurczowe nie rośnie. Trzeci błąd: kupowanie rumianku w torebkach ekspresowych z pyłu — pył rumiankowy to głównie rozdrobnione języczki, uboższe w olejek. Jak poznać, że wyszło: napar jest złocistożółty, klarowny, wyraźnie pachnie jabłkiem i miodem, smak ma łagodnie słodkawy z delikatną goryczką; na powierzchni mogą pojawić się drobne krople olejku. Napar ostro gorzki i ciemny = przeparzony. Napar bezwonny = zwietrzały surowiec lub brak przykrycia. Czym wzmocnić: przy silnych skurczach dodaj do parzenia 1 łyżeczkę owocu kopru włoskiego (rozgniecionego), przy zgadze — 1 łyżeczkę kwiatu nagietka lub prawoślazu (osłonowo).

Przeciwwskazania

Użyte zioła