Napar z ziela pięciornika gęsiego na bolesne miesiączkowanie

Napar z ziela pięciornika gęsiego na bolesne miesiączkowanie

Napar

Pięciornik gęsi (srebrnik, Potentilla anserina) to klasyczne polskie zioło o działaniu spazmolitycznym na mięśniówkę gładką — a przede wszystkim na macicę. Napar z jego ziela od pokoleń stosuje się przy bolesnym miesiączkowaniu pierwotnym, czyli takim, które wynika z nadmiernych skurczów macicy i nadprodukcji prostaglandyn, a nie z choroby narządu rodnego. Roślina zawiera dużo garbników (do 10%), flawonoidy i kwasy fenolowe; garbniki dodatkowo zmniejszają obfitość krwawienia, a komponent rozkurczowy łagodzi charakterystyczny, zaciskający ból podbrzusza i krzyża. Napar działa najlepiej wtedy, gdy zacznie się go pić PRZED miesiączką, a nie w szczycie bólu — profilaktycznie, nie ratunkowo.

Metryczka

  • Typ: Napar
  • Kategoria: Kobieca
  • Trudność: łatwy
  • Czas przygotowania: 20 minut
  • Wydajność: 1 porcja naparu — ok. 250 ml
  • Sezon: maj–sierpień, ziele zbierane w pełni kwitnienia (żółte, pojedyncze kwiaty na długich szypułkach), w suchy dzień po obeschnięciu rosy; ścinaj rozetę liściową z rozłogami, unikając zabrudzonych ziemią części przyziemnych. Suszyć w cieniu i przewiewie, w temperaturze do 40 °C, rozłożone cienką warstwą

Składniki

  • 2 płaskie łyżki suszonego ziela pięciornika gęsiego, ok. 4 g (Anserinae herba)
  • 250 ml wody o temperaturze ok. 95 °C
  • opcjonalnie: 250 ml mleka zamiast wody — wersja tradycyjna, w której białko mleka wiąże część garbników i napar jest łagodniejszy dla żołądka
  • opcjonalnie: 1 łyżeczka miodu do przestudzonego naparu
  • opcjonalnie: 1 łyżeczka suszonego kwiatu rumianku, jeśli ból ma silny komponent jelitowy

Przygotowanie

  1. Odmierz 2 płaskie łyżki suszu (ok. 4 g). Jeżeli ziele jest w długich, całych pędach, potnij je nożem do frakcji 3–5 mm — nierozdrobniony surowiec oddaje wyraźnie mniej.
  2. Zagotuj wodę i odstaw czajnik na 1–2 minuty; zalej susz 250 ml wody o temperaturze ok. 95 °C. Garbniki i flawonoidy pięciornika wymagają gorącej wody — tu nie ma sensu studzić poniżej 90 °C.
  3. Przykryj naczynie spodkiem i parz 15 minut.
  4. Odcedź przez gęste sitko, mocno dociskając surowiec łyżeczką — w wyciśniętym surowcu zostaje sporo wyciągu.
  5. Napar jest złocistobrunatny, wyraźnie cierpki i ściągający. Pij ciepły, powoli, małymi łykami.
  6. Wersja na mleku: podgrzej 250 ml mleka do ok. 90 °C (nie gotuj), zalej nim susz, przykryj, parz 15 minut i odcedź. Ta wersja jest łagodniejsza i lepiej tolerowana przez osoby z wrażliwym żołądkiem, ale mleko wiąże część garbników, więc działanie ściągające jest słabsze.
  7. Nie pij naparu na czczo — garbniki drażnią wtedy błonę śluzową żołądka i mogą wywołać nudności.

Dawkowanie

Dorosłe kobiety: 1 filiżanka (250 ml) naparu 2–3 razy dziennie, po posiłkach. Kurację zacznij 3–5 dni PRZED spodziewaną miesiączką i kontynuuj przez pierwsze 2–3 dni krwawienia — to podstawowa zasada, od której zależy skuteczność. Doraźnie, przy nasilonym bólu: 1 filiżanka co 4–6 godziny, nie więcej niż 3 filiżanki na dobę (maks. ok. 12 g suszu). Nie stosować w sposób ciągły przez cały cykl — garbniki przy długim, codziennym stosowaniu upośledzają wchłanianie żelaza, a przy bolesnych i obfitych miesiączkach to ostatnia rzecz, jakiej potrzebujesz. Nastolatki od 15. roku życia: 1 filiżanka 1–2 razy dziennie, tylko w dniach okołomiesiączkowych. Dzieci poniżej 15 lat: nie stosować. Zachowaj co najmniej 2 godziny odstępu między naparem a doustnymi preparatami żelaza oraz jakimikolwiek lekami przyjmowanymi doustnie.

Przechowywanie

Susz przechowuj w szczelnym słoju z ciemnego szkła lub w papierowej torbie w suchym miejscu, w temperaturze do 20 °C, bez dostępu światła. Pięciornik gęsi jest mało wymagający w przechowywaniu (garbniki są stabilne), ale bardzo źle znosi wilgoć — surowiec zbrylony, ciemniejący albo pachnący stęchlizną nadaje się wyłącznie do wyrzucenia. Gotowy napar trzymaj w lodówce; nie odgrzewaj go do wrzenia, tylko podgrzewaj delikatnie.

Trwałość

Gotowy napar — do 12 godzin, przechowywany w lodówce w szczelnym naczyniu; po tym czasie garbniki utleniają się, napar ciemnieje i traci działanie. Suszone ziele — 18 miesięcy

Wskazówki

Najczęstszy błąd to sięganie po napar dopiero wtedy, gdy ból już rozkręcił się na dobre — pięciornik nie jest lekiem przeciwbólowym o szybkim działaniu, tylko surowcem rozkurczowym, który trzeba wprowadzić kilka dni przed miesiączką, żeby zdążył zadziałać. Drugi błąd to picie go na czczo: garbniki na pusty żołądek często kończą się nudnościami, a kobieta uznaje, że „nie toleruje ziół”. Trzeci błąd to mylenie gatunków — pięciornik gęsi (Potentilla anserina) to rozłogowa roślina z charakterystycznymi, pierzastymi liśćmi srebrzystymi od spodu, rosnąca na wydeptanych brzegach dróg, przy stawach i na pastwiskach; nie myl go z pięciornikiem kurzym zielem (Potentilla erecta), którego surowcem jest kłącze i który jest wybitnie ściągający, ale nie rozkurczowy. Jeżeli cierpkość jest nie do wytrzymania, wersja na mleku (klasyczna, zapisana już w dawnych zielnikach) rozwiązuje problem — kosztem nieco słabszego działania ściągającego. Dobrze wysuszone ziele zachowuje wyraźnie srebrzysty spód liścia; surowiec cały brunatny znaczy, że był suszony za wolno lub w słońcu. Zioło można wzmocnić dodatkiem rumianku (komponent jelitowy) albo krwawnika (przy obfitym krwawieniu) — ale nie dokładaj do niego mięty, jeśli masz refluks.

Przeciwwskazania

Użyte zioła

Komentarze

Brak komentarzy. Bądź pierwszą osobą, która się wypowie.

Zaloguj się, aby dodać komentarz.