Płukanka z soli i sody na chore migdałki

Metryczka

• Typ: Plukanka
• Kategoria: Jama ustna i gardło
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 10 minut (15 minut w wersji z szałwią)
• Wydajność: 500 ml, czyli 2–3 płukania
• Sezon: Cały rok; najczęściej stosowana w sezonie infekcyjnym (październik–marzec). Szałwię do wersji ziołowej zbieraj przed kwitnieniem, w maju i czerwcu.

Składniki

• 1 płaska łyżeczka soli morskiej lub kamiennej, niejodowanej (ok. 5 g)
• 1/2 płaskiej łyżeczki sody oczyszczonej, wodorowęglanu sodu (ok. 2,5 g)
• 500 ml wody przegotowanej i ostudzonej do ok. 40 °C
• 1 łyżka suszonego liścia szałwii lekarskiej (opcjonalnie, ok. 2 g)

Przygotowanie

1. Zagotuj 500 ml wody i ostudź do ok. 40 °C — woda przegotowana jest ważna, bo płukanka trafia na uszkodzoną, przekrwioną śluzówkę.
2. Jeśli chcesz wersję ziołową: zalej 1 łyżkę szałwii 500 ml wrzącej wody, parz 15 minut pod przykryciem, przecedź i ostudź do 40 °C — dalej postępuj jak z wodą.
3. Wsyp 1 płaską łyżeczkę soli i mieszaj do całkowitego rozpuszczenia; nierozpuszczone kryształki drapią śluzówkę.
4. Dodaj 1/2 łyżeczki sody oczyszczonej i mieszaj jeszcze 30 sekund — płyn może lekko zaszumieć, jeśli używasz naparu ziołowego (reakcja z kwasami roślinnymi), to normalne.
5. Sprawdź temperaturę: płukanka ma być ciepła, 37–40 °C. Zimna wywołuje odruch kaszlu, gorąca nasila obrzęk.
6. Nabierz do ust ok. 60 ml, odchyl głowę do tyłu i płucz gardło przez 30 sekund, wydając dźwięk gardłowy, żeby płyn dotarł do migdałków.
7. Wypluj i powtórz z kolejnymi porcjami, aż zużyjesz ok. 150–250 ml.
8. Na końcu wypłucz usta czystą wodą — sól długo pozostająca na zębach wysusza szkliwo i śluzówkę policzków.
9. Resztę roztworu wylej; nie odstawiaj go na następny raz.

Dawkowanie

Wyłącznie do płukania gardła — nie połykać. Dorośli: płukać 150–250 ml roztworu, 4–6 razy dziennie w ostrym stanie zapalnym, przez 5–10 dni. Profilaktycznie przy nawracających czopach migdałkowych: 1 raz dziennie wieczorem, można stosować przewlekle. Młodzież powyżej 12 lat: dawka jak u dorosłych. Dzieci 6–12 lat: roztwór o połowę słabszy (1/2 łyżeczki soli i 1/4 łyżeczki sody na 500 ml), 2–3 razy dziennie, wyłącznie pod nadzorem dorosłego i tylko gdy dziecko pewnie wypluwa płyn. Dzieci poniżej 6 lat: nie stosować — nie potrafią bezpiecznie płukać gardła i połykają roztwór.

Przechowywanie

Najlepiej przygotowywać porcję na bieżąco, bo składniki są tanie, a świeży roztwór jest jałowy. Jeśli robisz zapas na dzień, trzymaj go w zakręconym, wyparzonym słoiku i odgrzewaj tylko potrzebną porcję w kąpieli wodnej. Roztwór stojący w otwartym naczyniu w kuchni zbiera drobnoustroje z powietrza — płukanie nim rozpulchnionych, zapalnie zmienionych migdałków może wprowadzić nowe zakażenie. Wersja z naparem szałwiowym psuje się szybciej niż sama solanka: po dobie w cieple mętnieje i kwaśnieje.

Trwałość

24 godziny, ale zalecane zużycie w ciągu doby; wersja z szałwią — tylko 24 godziny w lodówce

Wskazówki

Najczęstszy błąd to sypanie soli „na oko” — za mocny roztwór piecze i wysusza, za słaby nie odciąga wody z obrzękniętej śluzówki. Trzymaj się proporcji 1 łyżeczka soli plus 1/2 łyżeczki sody na 500 ml. Drugi błąd to płukanie zimnym płynem prosto z lodówki: nasila kaszel i skurcz gardła. Nie używaj soli jodowanej, jeśli płuczesz kilka razy dziennie i masz chorobę tarczycy. Przy czopach migdałkowych płucz zawsze wieczorem, po ostatnim posiłku — to wtedy resztki jedzenia zapadają w krypty. Skuteczne płukanie poznasz po tym, że w wyplutym płynie widać strzępki wydzieliny lub drobne, białe grudki. Jeśli płyn drapie w język i policzki, zmniejsz sól o połowę. Sody nie zastępuj proszkiem do pieczenia — zawiera kwasy i skrobię, których nie chcesz w gardle.

Przeciwwskazania

Użyte zioła