Susz z kłącza tataraku do żucia na apetyt

Metryczka

• Typ: Proszek
• Kategoria: Trawienie i wątroba
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 40 minut pracy + 5-10 dni suszenia
• Wydajność: ok. 100-120 g suszu, czyli ok. 120-200 porcji do żucia
• Sezon: wrzesień-listopad (zbiór kłączy, po obumarciu liści, gdy woda w stawie opada)

Składniki

• 500 g świeżych kłączy tataraku zwyczajnego (zbiór jesienny, daje ok. 100-120 g suszu)
• 2 l zimnej wody do płukania kłączy
• 1 łyżka soli kamiennej do wody płuczącej (ułatwia zmycie mułu)

Przygotowanie

1. Kłącza wykopane we wrześniu lub październiku oczyść z korzonków przybyszowych, liści i resztek pochew liściowych.
2. Płucz kłącza w zimnej, lekko osolonej wodzie, szorując szczotką do warzyw, aż zniknie cały muł. Na koniec opłucz czystą wodą.
3. Nie obieraj kłączy ze skórki i nie skrob ich nożem — tuż pod naskórkiem znajduje się najwięcej olejku eterycznego i goryczy.
4. Osusz kłącza ściereczką, a następnie potnij ostrym nożem na kawałki długości 3-5 cm; grubsze sztuki przekrój wzdłuż na pół, żeby przyspieszyć schnięcie.
5. Rozłóż kawałki w jednej warstwie na sicie lub papierze do pieczenia. Susz w cieniu i przewiewie albo w suszarce w temperaturze maksymalnie 35 °C — powyżej 40 °C ulatnia się olejek eteryczny i surowiec traci aromat.
6. Susz 5-10 dni (w suszarce 8-12 godzin), aż kawałki będą kruche i będą łamać się z trzaskiem, a nie zginać.
7. Gotowy susz przełóż do szczelnego, ciemnego słoja. Odrzuć kawałki, które w trakcie suszenia zapleśniały lub sczerniały w środku.
8. Do żucia potnij susz na porcje wielkości ziarna fasoli (ok. 0,5-1 g). Możesz też zetrzeć część suszu na proszek w młynku do kawy i przechowywać osobno, w mniejszym słoiczku, bo proszek szybciej traci aromat.

Dawkowanie

Dorośli: jeden kawałek suszu wielkości ziarna fasoli (0,5-1 g) żuć powoli przez 10-15 minut na 20-30 minut przed posiłkiem, a następnie wypluć rozżutą masę — kłącza nie połyka się. Maksymalnie 3 porcje dziennie, czyli do 3 g surowca na dobę. Kurację prowadzić nie dłużej niż 2 tygodnie bez przerwy; po tym czasie zrobić co najmniej miesiąc przerwy. Nie zwiększać dawki — większe ilości działają wymiotnie. Postać sproszkowana: na czubku noża (ok. 0,3 g) rozpuszczona w łyżce letniej wody, popijana przed posiłkiem, w tych samych limitach dobowych.

Przechowywanie

Przechowuj w szczelnym słoju z ciemnego szkła, w suchym i chłodnym miejscu, z dala od światła. Susz niedosuszony lub trzymany w wilgoci pleśnieje — pleśń na tataraku bywa niewidoczna z zewnątrz, dlatego przed każdym użyciem przełam kawałek i sprawdź przekrój: ma być kremowobiały do jasnobrązowego, bez szarych plam i bez stęchłego zapachu. Susz przetrzymywany w cieple i na świetle traci olejek eteryczny i przestaje działać — poznasz to po zaniku charakterystycznego, korzennego zapachu.

Trwałość

12 miesięcy w kawałkach, 3-4 miesiące w formie sproszkowanej

Wskazówki

Najczęstszy błąd to suszenie w za wysokiej temperaturze — susz wygląda dobrze, ale nie pachnie i nie działa, bo cały olejek uleciał. Drugi błąd to obieranie kłącza: skrobiąc je nożem, usuwasz warstwę najbogatszą w substancje czynne. Trzeci to zbiór wiosenny — kłącze jest wtedy wodniste, gorzej się suszy i ma mniej goryczy; właściwy termin to wrzesień-listopad. Sprawdzian jakości: rozżuty kawałek ma być wyraźnie gorzki i korzenny, z lekkim pieczeniem na języku; jeśli smakuje tylko mdło i drewnisto, surowiec jest stary lub przesuszony. Nie myl tataraku z kosaćcem żółtym (Iris pseudacorus), który rośnie w tych samych miejscach i ma podobne liście, ale jest trujący — pewnym rozróżnieniem jest zapach: rozgnieciony liść i kłącze tataraku pachną intensywnie korzennie, kosaciec nie pachnie wcale. Tatarak ma też pofalowany brzeg liścia i wyraźne żebro. Zamiennik o podobnym działaniu goryczkowym, ale bezpieczniejszy przy dłuższych kuracjach: korzeń goryczki żółtej lub ziele drapacza lekarskiego.

Przeciwwskazania

Użyte zioła