Kąpiel z waleriany na napięcie nerwowe

Kąpiel z waleriany na napięcie nerwowe

Kapiel

Waleriana to potoczna nazwa kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis) — surowcem jest korzeń z kłączem, a nie ziele. Za działanie uspokajające odpowiadają walepotriaty i kwas walerenowy, które nasilają przekaźnictwo GABA-ergiczne, czyli hamują nadmierne pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego. Kąpiel walerianowa to zabieg z klasycznej polskiej balneologii: stosowano ją przy nerwicy wegetatywnej, napięciu mięśniowym na tle stresu, kołataniach serca bez podłoża kardiologicznego i tzw. niepokoju ruchowym. W przeciwieństwie do naparu pitego doustnie, kąpiel działa też przez rozluźnienie mięśni w ciepłej wodzie i przez wyciszający rytuał — to zabieg wieczorny, nie doraźny środek na atak paniki.

Metryczka

  • Typ: Kapiel
  • Kategoria: Sen i uspokojenie
  • Trudność: łatwy
  • Czas przygotowania: 30 minut namaczania + 30 minut przygotowania wyciągu + 20 minut kąpieli
  • Wydajność: ok. 2 litry wyciągu — jedna kąpiel dla osoby dorosłej
  • Sezon: wrzesień–październik (zbiór korzenia z kłączem z roślin dwuletnich, po zaschnięciu części nadziemnej, gdy zawartość olejku jest najwyższa) lub bardzo wczesna wiosna przed ruszeniem wegetacji. Melisa i serdecznik: czerwiec–sierpień, w początkach kwitnienia. Lawenda: czerwiec–sierpień. Sama kąpiel — cały rok

Składniki

  • 60 g rozdrobnionego korzenia z kłączem kozłka lekarskiego (Valerianae radix), suszonego
  • 30 g suszonego liścia melisy
  • 20 g suszonego ziela serdecznika pospolitego
  • 20 g suszonego kwiatu lawendy
  • 2,5 litra wody
  • 150 g soli epsom (siarczan magnezu) — opcjonalnie, wspiera rozluźnienie mięśni
  • łyżka miodu lub 2 łyżki mleka w proszku — opcjonalny emulgator, jeśli chcesz, żeby olejki lepiej rozeszły się w wodzie

Przygotowanie

  1. Odważ 60 g korzenia kozłka. Jeśli masz surowiec w kawałkach, rozdrobnij go w moździerzu na fragmenty wielkości ziarna grochu — cały korzeń nie odda substancji czynnych w 20 minut.
  2. Zalej korzeń 1,5 litra ZIMNEJ wody i odstaw na 30 minut do namoczenia. To zimne namaczanie wyciąga walepotriaty, które są wrażliwe na wysoką temperaturę i przy gwałtownym zalaniu wrzątkiem częściowo się rozpadają.
  3. Podgrzej całość powoli, doprowadź do wrzenia i gotuj pod przykryciem 5 minut, nie dłużej. Trzymaj małą moc palnika — chodzi o łagodne wrzenie, nie o gotowanie na sztorc.
  4. Zdejmij z ognia, wrzuć 30 g melisy, 20 g serdecznika i 20 g lawendy, dolej 1 litr wrzątku. Przykryj szczelnie i parz 20 minut.
  5. Odcedź przez gazę, mocno odciśnij surowiec. Powinno zostać ok. 2–2,2 litra ciemnobrunatnego, silnie pachnącego wyciągu.
  6. Napełnij wannę wodą o temperaturze 37–38 °C — mierz termometrem, na oko zawsze wychodzi za gorąco. Woda ma sięgać do linii pod pachami w pozycji siedzącej, nie wyżej.
  7. Rozpuść w wodzie 150 g soli epsom (jeśli używasz), potem wlej cały wyciąg i zamieszaj.
  8. Wejdź do wanny i leż nieruchomo 15–20 minut. Zgaś główne światło, wycisz telefon — rozluźnienie mięśniowe działa razem z bodźcem sensorycznym, nie osobno.
  9. Wyjdź powoli, nie spłukuj skóry czystą wodą. Osusz przez przykładanie ręcznika.
  10. Połóż się i pozostań w cieple przynajmniej 30 minut — organizm musi powoli oddać ciepło, to właśnie spadek temperatury ciała po kąpieli inicjuje senność.

Dawkowanie

Do stosowania wyłącznie zewnętrznego. Jedna kąpiel: 15–20 minut, woda 37–38 °C, wieczorem, na 30–60 minut przed snem. Kuracja: 2–3 kąpiele tygodniowo przez 3–4 tygodnie, potem co najmniej 2 tygodnie przerwy. Przy silnym napięciu w okresie przeciążenia można stosować codziennie, ale nie dłużej niż 10 dni z rzędu. Nie stosować przed prowadzeniem pojazdu i przed pracą wymagającą koncentracji — kozłek upośledza czas reakcji, także po zabiegu przezskórnym. Nie łączyć w tym samym dniu z alkoholem, benzodiazepinami, barbituranami ani lekami nasennymi bez konsultacji z lekarzem: działanie sedatywne się sumuje. Osoby z niskim ciśnieniem: kąpiel skróć do 10 minut i wychodź powoli — gorąca woda plus działanie kozłka może dać zawroty głowy i zasłabnięcie przy wstawaniu.

Przechowywanie

Korzeń kozłka trzymaj w szczelnym słoiku z ciemnego szkła, w suchym i chłodnym miejscu — ale osobno od innych ziół i od żywności, bo jego zapach (kwas izowalerianowy, ten sam, który odpowiada za woń spoconych stóp) przenika do wszystkiego w pobliżu. Zapach jest normalny i jest oznaką dobrego surowca; korzeń bez zapachu to korzeń martwy. Nie przechowuj kozłka w plastikowym woreczku — wchłania wilgoć i pleśnieje. Gotowego wyciągu nie zostawiaj w cieple na noc: w ciepłym, cukrowym środowisku odwaru bardzo szybko rusza fermentacja, a kwaśny, spieniony płyn nadaje się tylko do wylania. UWAGA: zapach waleriany silnie przyciąga koty — trzymaj słoik poza ich zasięgiem, potrafią rozbić naczynie.

Trwałość

Wyciąg: tego samego dnia, maksymalnie 48 godzin w lodówce. Suszony korzeń kozłka: 12 miesięcy w szczelnym słoiku.

Wskazówki

Największy błąd to zalanie korzenia wrzątkiem od razu. Kozłek to twardy surowiec podziemny — trzeba go najpierw namoczyć w zimnej wodzie, a potem krótko przegotować; samo zalanie wrzątkiem na 10 minut daje wodę o zapachu kozłka i o niemal zerowej zawartości substancji czynnych. Drugi błąd: mielenie korzenia na pył. Zmielony korzeń przechodzi przez gazę, osadza się w wannie i po zabiegu zostawia brunatny osad w kanalizacji, a lotne składniki i tak wywietrzą z pyłu w ciągu tygodni. Rozdrabniaj do wielkości grochu, tuż przed użyciem. Trzeci: kąpiel w wodzie 40 °C i wyżej — zamiast wyciszenia dostajesz kołatanie serca i uderzenie krwi do głowy, dokładnie objawy, które chcesz zlikwidować. Jak poznać, że wyciąg wyszedł: jest ciemnobrązowy, prawie nieprzejrzysty, o intensywnym, nieprzyjemnie ostrym zapachu. Ten zapach zostaje w łazience na kilka godzin — otwórz okno. Jeśli nie znosisz zapachu waleriany, zwiększ udział lawendy do 40 g, ale nie rezygnuj z kozłka, bo to on jest tu czynnikiem czynnym. Zamienniki: serdecznik można zastąpić chmielem (30 g szyszek, dodawanych na końcu, bez gotowania) albo passiflorą (20 g ziela). Melisę — miodownikiem melisowatym. Nie zastępuj samego kozłka niczym — bez niego to inna kąpiel.

Przeciwwskazania

Komentarze

Brak komentarzy. Bądź pierwszą osobą, która się wypowie.

Zaloguj się, aby dodać komentarz.