Maść z pączków sosny na przeziębienie

Metryczka

• Typ: Masc
• Kategoria: Drogi oddechowe
• Trudność: średni
• Czas przygotowania: 3 dni podsuszania pączków + 4 godziny pracy + 24 godziny na dekantację
• Wydajność: ok. 270–280 ml maści (6–7 słoiczków po 40 ml)
• Sezon: pączki sosny: marzec–kwiecień (czasem do początku maja w górach), gdy pączki są jeszcze zamknięte i pokryte żywicą, przed rozwinięciem się w pęd; ziele tymianku: czerwiec–sierpień, w pełni kwitnienia

Składniki

• 60 g świeżych pączków sosny zwyczajnej, podsuszonych (albo 40 g suszonych)
• 20 g suszonego ziela tymianku pospolitego (Thymi herba)
• 300 ml oleju słonecznikowego rafinowanego (albo oleju rzepakowego)
• 45 g wosku pszczelego naturalnego
• 1 g witaminy E w oleju (ok. 20 kropli)
• 30 kropli olejku eterycznego sosnowego (Pinus sylvestris)
• 20 kropli olejku eterycznego eukaliptusowego
• 15 kropli olejku eterycznego z mięty pieprzowej
• słoiczki z ciemnego szkła, łącznie ok. 280 ml, wyparzone i suche

Przygotowanie

1. Pączki sosny (świeże, zebrane wiosną) rozłóż w jednej warstwie i podsusz 2–3 dni w przewiewnym cieniu, aż stracą powierzchowną wilgoć — mają być lepkie od żywicy, ale nie mokre. Świeże, wodniste pączki wprowadzone do oleju spleśnieją.
2. Potnij pączki wzdłuż na pół nożem (są zbite z łusek i olej nie wniknie do środka całych) — nóż będzie się kleił od żywicy; przetrzyj go potem spirytusem, nie wodą.
3. Wsyp pocięte pączki i 20 g tymianku do słoika i zalej 300 ml oleju. Proporcja to ok. 1 część surowca na 4 części oleju.
4. Grzej macerat w kąpieli wodnej 3 godziny, utrzymując 60–70 °C. Termometr obowiązkowy: powyżej 70 °C ulotni się to, po co robisz tę maść — olejek eteryczny z pączków.
5. Odcedź przez gazę złożoną na cztery, mocno odciśnij. Olej powinien mieć wyraźny, żywiczny zapach lasu i lekko zielonkawo-złocistą barwę.
6. Odstaw na 24 godziny i zdekantuj znad ewentualnego osadu.
7. Odmierz 240 ml maceratu, podgrzej w kąpieli wodnej do ok. 60 °C, wsyp 45 g wosku pszczelego i mieszaj do rozpuszczenia (ok. 19 g wosku na 100 ml oleju — maść ma być zwarta, żeby nie spływać z klatki piersiowej).
8. Test konsystencji na zimnym talerzyku: kropla po minucie ma być stała, ale poddawać się palcowi. Koryguj woskiem lub olejem.
9. Ostudź masę do 40–45 °C — TO KLUCZOWY MOMENT. Dopiero wtedy wmieszaj witaminę E i wszystkie olejki eteryczne (30 kropli sosnowego, 20 eukaliptusowego, 15 miętowego). Wlane do gorącej masy wyparują i maść będzie bezużyteczna.
10. Przelej do wyparzonych słoiczków, zostaw odkryte do wystygnięcia (ok. 2 godziny), zakręć i opisz etykietą z datą oraz adnotacją: NIE STOSOWAĆ U DZIECI PONIŻEJ 6 LAT.

Dawkowanie

WYŁĄCZNIE ZEWNĘTRZNIE — nie stosować doustnie. Dorośli: porcję wielkości orzecha włoskiego (ok. 2–3 g) wetrzeć w skórę klatki piersiowej i górnej części pleców, masując przez 1–2 minuty, 2–3 razy dziennie, obowiązkowo raz przed snem. Po wtarciu ubierz coś ciepłego (bawełniana koszulka) i połóż się pod kocem — maść działa najlepiej, gdy skóra jest rozgrzana i olejki parują. Umyj ręce po aplikacji. Można też wetrzeć niewielką ilość w podeszwy stóp (ludowa metoda przy nocnym kaszlu) i w plecy wzdłuż kręgosłupa. Dzieci 6–12 lat: dawka o połowie mniejsza (porcja wielkości ziarna fasoli), 2 razy dziennie, wyłącznie na plecy i klatkę piersiową, NIGDY pod nosem ani na twarzy. Kuracja: przez czas trwania przeziębienia, zwykle 5–7 dni. Nie stosować dłużej niż 2 tygodnie bez przerwy — przewlekłe drażnienie skóry terpenami prowadzi do wyprysku kontaktowego.

Przechowywanie

Słoiczki z ciemnego szkła, szczelnie zamknięte, temperatura 10–20 °C, z dala od światła i grzejników. Szczelność jest tu ważniejsza niż w innych maściach: cała moc tego preparatu tkwi w lotnych olejkach eterycznych, które z nieszczelnego słoika po prostu uciekną i zostanie ci woskowy tłuszcz o zapachu niczego. Nie przechowuj w plastiku — terpeny (pinen, limonen) rozpuszczają niektóre tworzywa i wchłaniają się w nie. Nabieraj czystą szpatułką. Prosty test świeżości: otwarty słoiczek trzymany 10 cm od nosa powinien natychmiast dawać wyraźnie sosnowo-miętowy zapach. Jeśli musisz przybliżyć go do twarzy, żeby cokolwiek poczuć — maść jest już do wyrzucenia.

Trwałość

12 miesięcy w ciemnym, chłodnym miejscu; po 12 miesiącach maść nadal jest bezpieczna, ale wyraźnie traci zapach, a wraz z nim skuteczność

Wskazówki

Najczęstszy błąd: wrzucenie do oleju świeżych, wodnistych pączków prosto z lasu — spleśnieją. Drugi błąd, najkosztowniejszy: przegrzanie maceratu albo dodanie olejków eterycznych do gorącej masy. To maść, której cała wartość jest lotna; jeśli w trakcie robienia cała kuchnia pachnie sosną, to znaczy, że zapach jest w kuchni, a nie w słoiku. Trzeci błąd: nakładanie na twarz albo pod nos — mentol i eukaliptus na śluzówce nosa dają silne pieczenie, a u dziecka mogą być niebezpieczne. Jak poznać, że wyszło: maść jest kremowo-zielonkawa do jasnobrązowej, gęsta, pachnie żywicznie, sosnowo, z chłodnym akcentem mięty; po wtarciu skóra robi się różowa i ciepła w ciągu 2–3 minut, a przy głębokim oddechu wyraźnie czuć udrożnienie nosa. Czym zastąpić: pączki sosny zwyczajnej można zastąpić pączkami sosny czarnej albo młodymi pędami świerka (te same terpeny, delikatniejszy zapach) — ten sam gramaż. Tymianek zamiennie: ziele macierzanki lub liść szałwii (20 g). Olejek miętowy można pominąć całkowicie, jeśli robisz maść dla osoby wrażliwej — traci się wtedy efekt chłodzenia, ale nie działanie wykrztuśne. Wariant łagodniejszy, dla dzieci 6–12 lat: zmniejsz olejek eukaliptusowy do 8 kropli i pomiń miętę. Wskazówka zbieracza: pączki zbiera się wczesną wiosną (marzec–kwiecień), gdy są jeszcze zamknięte, oblepione żywicą i pachną intensywnie — pączek, który już zaczął się rozwijać w młody pęd, ma znacznie mniej olejku. Zbieraj wyłącznie z drzew ściętych, z wywrotów albo za zgodą leśniczego, i nigdy nie ogałacaj jednego drzewa. Nie zbieraj przy drogach. Żywica z pączków klei wszystko — ręce myj olejem lub spirytusem, nie wodą z mydłem.

Przeciwwskazania

Użyte zioła