Mieszanka krwiotwórcza z pokrzywą, dziką różą i liściem czarnej porzeczki

Metryczka

• Typ: Mieszanka
• Kategoria: Serce i krążenie
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 25 minut (sporządzenie mieszanki) + 15 minut na zaparzenie porcji
• Wydajność: 100 g mieszanki = ok. 33 porcje naparu po 250 ml
• Sezon: pokrzywa (liść): maj–lipiec, młode pędy przed kwitnieniem, zbierane w rękawicach; owoc dzikiej róży: wrzesień–październik, zbierany twardy, w pełni wybarwiony, PRZED pierwszymi przymrozkami (zmrożony owoc ma mniej witaminy C, choć jest słodszy); liść czarnej porzeczki: maj–czerwiec, młody liść przed owocowaniem; liść maliny: maj–czerwiec, przed kwitnieniem krzewu

Składniki

• 40 g suszonego liścia pokrzywy zwyczajnej (Urticae folium)
• 25 g suszonego owocu dzikiej róży, rozdrobnionego (Rosae pseudo-fructus)
• 20 g suszonego liścia czarnej porzeczki (Ribis nigri folium)
• 15 g suszonego liścia maliny (Rubi idaei folium)
• woda: 250 ml na jedną porcję naparu (1 czubata łyżka mieszanki, ok. 3 g)
• opcjonalnie: 1 plaster świeżej cytryny lub 1 łyżeczka soku z cytryny do gotowej, przestudzonej porcji

Przygotowanie

1. Owoc dzikiej róży rozgnieć w moździerzu albo potnij nożem na 2–3 części — chodzi o przerwanie skórki. Całe owoce oddają do naparu znikomą ilość witaminy C.
2. Jeżeli używasz owoców z włoskami w środku, po rozgnieceniu przesiej surowiec przez sito o oczkach ok. 1 mm: włoski silnie drażnią gardło i przewód pokarmowy.
3. Liść pokrzywy, czarnej porzeczki i maliny potnij do frakcji ok. 3–5 mm. Nie mielaj na proch — pył zamula sitko i daje mętny napar.
4. Odważ dokładnie: pokrzywa 40 g, owoc dzikiej róży 25 g, liść czarnej porzeczki 20 g, liść maliny 15 g.
5. Wymieszaj składniki w misce przez ok. 2 minuty i przesyp do suchego słoja z ciemnego szkła. Opisz etykietą ze składem i datą sporządzenia.
6. Porcja: 1 czubatą łyżkę mieszanki (ok. 3 g) zalej 250 ml wody o temperaturze 90–95 °C. Nie zalewaj wrzątkiem prosto z czajnika — powyżej 95 °C witamina C z róży rozkłada się w kilka minut.
7. Przykryj spodkiem i parz 15 minut. Przykrycie jest obowiązkowe: bez niego tracisz lotne składniki i szybciej utleniasz witaminę C.
8. Odcedź przez gęste sitko, dociskając surowiec łyżeczką. Napar powinien być czerwonawo-brązowy, o lekko kwaskowym, ziołowym smaku.
9. Przestudź do ok. 50 °C i dopiero wtedy dodaj sok z cytryny (jeśli używasz). Pij ciepły — nigdy nie odgrzewaj naparu ponownie do wrzenia.

Dawkowanie

Dorośli: 1 filiżanka (250 ml) naparu 2–3 razy dziennie, najlepiej między posiłkami albo do posiłku roślinnego bogatego w żelazo (kasza, strączki, natka, jaja). Kuracja: 4–6 tygodni, potem 2 tygodnie przerwy; przy udokumentowanym niedoborze żelaza cykl można powtórzyć 2–3 razy w roku. Nie pij naparu razem z mlekiem, kawą, czarną herbatą ani nabiałem — wapń i taniny z kawy blokują wchłanianie żelaza; zachowaj co najmniej 1 godzinę odstępu. Dzieci powyżej 6 lat: 100–150 ml raz dziennie, maksymalnie przez 3 tygodnie i tylko po konsultacji z pediatrą. Dzieci poniżej 6 lat: nie stosować.

Przechowywanie

Szczelny słój z ciemnego szkła albo metalowa puszka, w suchym miejscu, w temperaturze do 20 °C, bez dostępu światła. Rozgnieciony owoc róży jest higroskopijny — jeżeli mieszanka zaczyna się zbrylać, pachnie stęchlizną albo widać na niej białawy nalot, wyrzuć całość: to pleśń, a nie kurz. Nie trzymaj słoja nad kuchenką ani przy zlewie. Kto chce zachować maksimum witaminy C, trzyma rozdrobniony owoc róży osobno i miesza go dopiero z tygodniową porcją.

Trwałość

9–12 miesięcy w szczelnym słoju z ciemnego szkła; rozdrobniony owoc róży traci witaminę C najszybciej ze wszystkich składników, więc po roku mieszanka jest już tylko herbatką. Gotowy napar — do 12 godzin, przechowywany w lodówce

Wskazówki

Najczęstszy błąd to zalanie mieszanki wrzątkiem 100 °C i parzenie „im dłużej, tym lepiej” — w takim naparze z witaminy C z róży zostaje ułamek, a to ona jest tu kluczem do wchłaniania żelaza. Trzymaj się 90–95 °C i 15 minut. Drugi błąd to popijanie naparem kanapki z serem albo picie go do kawy — wapń i polifenole kawy skutecznie zablokują to, o co w tej mieszance chodzi. Jakość suszu poznasz po kolorze: dobry owoc dzikiej róży jest intensywnie ceglastopomarańczowy w przekroju, a nie szarobrunatny; dobry liść pokrzywy jest ciemnozielony, nie żółty ani nie sczerniały — czarne liście znaczą, że susz był suszony za wolno lub w wilgoci. Jeżeli nie masz liścia czarnej porzeczki, zastąp go liściem poziomki (podobne flawonoidy, łagodniejszy smak); zamiast liścia maliny sprawdza się liść jeżyny. Owoc dzikiej róży można zamienić na owoc rokitnika (jeszcze więcej witaminy C, ale wyraźnie kwaśniejszy i cierpki). Chcesz maksimum witaminy C? Zrób wersję dwuetapową: rozgniecione owoce róży zalej 100 ml wody o temperaturze 40 °C i odstaw na 3 godziny, resztę mieszanki zaparz osobno w 250 ml wody o 95 °C, a oba płyny połącz po przestudzeniu. Efekty oceniaj morfologią i ferrytyną po 6–8 tygodniach, nie samopoczuciem po tygodniu.

Przeciwwskazania

Użyte zioła