Nalewka z głogu na serce

Metryczka

• Typ: Nalewka
• Kategoria: Serce i krążenie
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 35 minut pracy + 4–6 tygodni maceracji + 5 dni klarowania
• Wydajność: ok. 380–410 ml gotowej nalewki (ok. 380 dawek po 30 kropli)
• Sezon: kwiatostan z liściem: maj–czerwiec, w początkach kwitnienia, w suchy dzień po obeschnięciu rosy; suszyć szybko, w cieniu i przewiewie, w temperaturze do 40 °C (wolno schnący kwiat brunatnieje i śmierdzi). Owoc: wrzesień–październik, najlepiej po pierwszym przymrozku, gdy owoce są dojrzale czerwone i miękną; suszyć w 50–60 °C, bo grube owoce łatwo pleśnieją. Nalewkę mieszaną najwygodniej nastawić w październiku, mając świeżo zebrany owoc i wysuszony wiosną kwiatostan.

Składniki

• 50 g suszonego kwiatostanu głogu z liściem (Crataegi folium cum flore)
• 50 g suszonego owocu głogu (Crataegi fructus)
• 500 ml alkoholu 50% (zmieszaj 265 ml spirytusu 95% z 235 ml przegotowanej i wystudzonej wody)
• 1 łyżka miodu (ok. 20 g) — opcjonalnie, do złagodzenia cierpkości
• słój z ciemnego szkła o pojemności 1 l, wyparzony i całkowicie suchy
• moździerz lub wałek do rozgniecenia owoców, gaza (4 warstwy), ciemna butelka 500 ml z kroplomierzem

Przygotowanie

1. Owoce głogu rozgnieć w moździerzu albo rozwałkuj między dwoma arkuszami papieru do pieczenia — chodzi o pęknięcie twardej skórki, nie o zmielenie na proch. Całe, nienaruszone owoce prawie nic nie oddają do alkoholu; to jest błąd, który psuje większość domowych nalewek głogowych.
2. Kwiatostanu z liściem NIE rozdrabniaj — kwiat jest delikatny i wystarczy przetrzeć go w dłoniach.
3. Przejrzyj surowiec: odrzuć owoce spleśniałe, przyczepione szypułki i brunatne, przekwitnięte kwiaty (te są bezwartościowe i mają nieprzyjemny, rybny zapach).
4. Wsyp do wyparzonego, suchego słoja 50 g rozgniecionych owoców i 50 g kwiatostanu. Razem 100 g surowca na 500 ml alkoholu — proporcja 1:5.
5. Przygotuj alkohol 50%: 265 ml spirytusu 95% + 235 ml przegotowanej, wystudzonej wody. Ta moc jest optymalna dla procyjanidyn i flawonoidów; alkohol 70% i mocniejszy wyciąga ich mniej, bo te związki potrzebują znacznego udziału wody.
6. Zalej surowiec alkoholem. Suchy kwiatostan chłonie bardzo dużo płynu i pęcznieje — po godzinie sprawdź poziom i dolej alkoholu, żeby surowiec był przykryty 2 cm warstwą.
7. Zakręć słój i odstaw w ciemne miejsce o temperaturze 18–22 °C na 4–6 tygodni. Procyjanidyny z twardych owoców przechodzą do wyciągu powoli — 2 tygodnie to za mało.
8. Wstrząsaj codziennie przez pierwsze 2 tygodnie, potem 2–3 razy w tygodniu.
9. Odcedź przez gazę złożoną na 4 warstwy, wyciskając surowiec. Kwiatostan zatrzymuje sporo płynu — wyciskaj cierpliwie, ale nie miażdż pestek owoców.
10. Ewentualnie rozpuść w nalewce łyżkę miodu, mieszając kilka minut. Odstaw na 4–5 dni w chłodzie — nalewka głogowa wytrąca dużo osadu z pektyn — a potem zlej znad osadu do ciemnej butelki z kroplomierzem i opisz etykietą.

Dawkowanie

Dorośli: 30–40 kropli (ok. 1,5–2 ml) w pół szklanki letniej wody, 3 razy dziennie, po posiłkach. Nie przekraczaj 6 ml na dobę. Kuracja: MINIMUM 6–8 tygodni bez przerwy, optymalnie 3 miesiące — działanie głogu na mięsień sercowy narasta stopniowo, pierwsze efekty (lepsza tolerancja wysiłku, mniej kołatań, spokojniejsze tętno) pojawiają się zwykle po 3–4 tygodniach, a pełne po 6–8 tygodniach. Nie oceniaj skuteczności wcześniej niż po 6 tygodniach i nie zwiększaj dawki, żeby przyspieszyć efekt — dostaniesz senność i spadek ciśnienia, nie szybsze działanie. Po 3 miesiącach zrób 2–4 tygodnie przerwy. Wieczorną dawkę przyjmij nie później niż 2 godziny przed snem. Dzieciom nie podawać — preparat alkoholowy i brak ustalonego dawkowania pediatrycznego.

Przechowywanie

Ciemna butelka szklana, szczelnie zamknięta, w chłodnym i ciemnym miejscu (10–20 °C). Nalewka głogowa po zlaniu nadal wytrąca osad pektynowo-barwnikowy — to normalne; przed użyciem lekko wstrząśnij albo zlej ponownie znad osadu. Światło rozkłada procyjanidyny i nalewka z rubinowej robi się brunatna, tracąc moc. Nie przechowuj w plastiku. Zmętnienie z kwaśnym, fermentacyjnym zapachem albo kożuch na powierzchni oznaczają zbyt niskie stężenie alkoholu (mokry słój, niedosuszone owoce) — taki preparat wyrzuć.

Trwałość

3 lata w ciemnej, szczelnie zamkniętej butelce

Wskazówki

Błąd numer jeden: zalanie alkoholem całych, nienaruszonych owoców. Nalewka wychodzi wtedy blada, słodkawa i praktycznie pozbawiona procyjanidyn — trzeba rozgnieść skórkę. Błąd numer dwa: użycie spirytusu 70–95%. Kluczowe składniki głogu potrzebują wody, a mocny alkohol wytrąca pektyny i daje wyciąg uboższy; 40–50% to optimum. Błąd numer trzy: zbiór kwiatostanu w złym momencie. Głóg zbiera się w bardzo wąskim oknie — gdy część kwiatów jest jeszcze w pąku, a część dopiero się otwiera. Przekwitnięty, brunatniejący kwiat po wysuszeniu ma odrażający, rybny zapach (trimetyloamina) i nie nadaje się do niczego. Owoc zbieraj po pierwszych przymrozkach — jest wtedy najbogatszy, ale nie zwlekaj do przemarznięcia i zgnicia. Do preparatów nadają się oba krajowe gatunki: głóg jednoszyjkowy (Crataegus monogyna) i dwuszyjkowy (C. laevigata) — można je mieszać. Nie zbieraj z krzewów przy ruchliwych drogach. Udana nalewka ma barwę ciemnoczerwoną do rubinowo-brązowej, zapach lekko kwiatowy z owocową nutą i smak cierpki, lekko słodkawy, z wyraźnym ściągnięciem (garbniki). Blada, jasnoróżowa nalewka to znak, że owoce nie zostały rozgniecione albo maceracja była za krótka. Głóg naturalnie łączy się z serdecznikiem (nerwica serca) i jemiołą (nadciśnienie), ale przy każdym z tych połączeń zachowaj proporcję 1 część surowca na 5 części alkoholu. Cierpliwość jest tu składnikiem przepisu — głóg nagradza regularność, nie dawkę.

Przeciwwskazania

Użyte zioła