Nalewka z lawendy na napięcie nerwowe

Metryczka

• Typ: Nalewka
• Kategoria: Sen i uspokojenie
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 30 minut pracy + 4 tygodnie maceracji + 4 dni klarowania
• Wydajność: ok. 380–420 ml gotowej nalewki (suchy kwiat wchłania sporo alkoholu)
• Sezon: kwiat: czerwiec–lipiec, zbierany w słoneczny dzień w południe, gdy około połowa kwiatków w kłosie jest rozwinięta — wtedy zawartość olejku jest szczytowa. Suszyć związany w pęczki, kwiatami w dół, w cieniu i przewiewie, w temperaturze do 35 °C. Nalewkę nastawiaj najlepiej w lipcu–sierpniu, ze świeżo wysuszonego surowca.

Składniki

• 50 g suszonego kwiatu lawendy wąskolistnej (Lavandulae flos), aromatycznego, z bieżącego zbioru
• 500 ml alkoholu 70% (zmieszaj 370 ml spirytusu 95% z 130 ml przegotowanej i wystudzonej wody)
• 10 g suszonego liścia melisy — opcjonalnie, łagodzi ostrość lawendy i wzmacnia działanie uspokajające
• słój z ciemnego szkła o pojemności 1 l, wyparzony i całkowicie suchy
• gaza (4 warstwy), lejek, ciemna butelka 500 ml z kroplomierzem lub szczelną zakrętką

Przygotowanie

1. Sprawdź surowiec: rozetrzyj kilka kwiatków w palcach — muszą uwolnić mocny, kwiatowo-kamforowy zapach. Susz bez zapachu jest bezwartościowy i nalewki z niego nie rób.
2. Kwiatów NIE mielij. Wystarczy, że przetrzesz je między dłońmi, żeby oderwały się od resztek szypułek. Zmielony kwiat oddaje garbniki i nalewka wychodzi gorzka jak lek.
3. Wsyp 50 g kwiatu (i ewentualnie 10 g melisy) do wyparzonego, całkowicie suchego słoja.
4. Przygotuj alkohol 70%: 370 ml spirytusu 95% + 130 ml przegotowanej, wystudzonej wody. Ta moc jest tu kluczowa — poniżej 60% olejek eteryczny nie przejdzie do wyciągu w pełni, powyżej 80% wyciąg będzie ubogi w flawonoidy i kwasy fenolowe.
5. Zalej surowiec alkoholem. Suchy kwiat lawendy pije bardzo dużo płynu i mocno pęcznieje — po godzinie sprawdź poziom i jeśli trzeba, dolej alkoholu, żeby całość była przykryta 2 cm warstwą.
6. Zakręć słój, wstrząśnij i odstaw w ciemne miejsce, 18–22 °C, na 4 tygodnie.
7. Wstrząsaj codziennie przez pierwsze 10 dni, potem 2–3 razy w tygodniu. Kwiat, który wypływa nad powierzchnię płynu, dociśnij szklanym obciążnikiem — kontakt z powietrzem utlenia olejek.
8. Po 4 tygodniach odcedź przez gazę złożoną na 4 warstwy. Wyciśnij surowiec mocno, ale nie do ostatniej kropli — resztki wyciskane z całej siły są najbardziej garbnikowe.
9. Odstaw nalewkę na 3–4 dni w chłodne, ciemne miejsce, aż opadnie osad, i zlej klarowny płyn znad osadu do ciemnej butelki.
10. Opisz butelkę: nazwa, moc alkoholu (70%), data nastawu, data zlania. Nalewka lawendowa i nalewka z innych ziół wyglądają po zlaniu identycznie — bez etykiety pomylisz je po pół roku.

Dawkowanie

DOUSTNIE, dorośli: 20–30 kropli (ok. 1–1,5 ml) w pół szklanki letniej wody, 2–3 razy dziennie, po posiłkach. Doraźnie przy napadzie napięcia lub niepokoju: 30 kropli jednorazowo; efekt zwykle po 20–30 minutach. Na noc: 30–40 kropli 30 minut przed snem. Nie przekraczaj 4 ml (ok. 100 kropli) na dobę. Kuracja: 3–4 tygodnie, potem tydzień przerwy; przy stosowaniu regularnym efekt przeciwlękowy narasta przez ok. 2 tygodnie. Nie przyjmuj na czczo — alkohol z olejkiem drażni śluzówkę żołądka. ZEWNĘTRZNIE: kilka kropli wetrzeć w skronie i kark przy bólu głowy napięciowym (unikać okolicy oczu) albo rozcieńczoną 1:3 wodą użyć do nacierania obolałych mięśni. DZIECIOM NIE PODAWAĆ DOUSTNIE — preparat zawiera 70% alkoholu; dla dzieci stosuj miód lawendowy albo napar.

Przechowywanie

Ciemna butelka ze szkła, szczelnie zamknięta, w chłodnym miejscu 10–20 °C, bez dostępu światła. Światło słoneczne rozkłada octan linalilu — nalewka trzymana na widoku traci zapach w kilka miesięcy i brązowieje. Nie przelewaj do plastikowych butelek: alkohol z olejkiem eterycznym wypłukuje z plastiku plastyfikatory. Butelkę z kroplomierzem trzymaj poza zasięgiem dzieci — słodkawo-kwiatowy zapach bywa dla nich zachęcający, a to preparat wysokoprocentowy.

Trwałość

3 lata w ciemnej, szczelnie zamkniętej butelce; aromat najintensywniejszy w pierwszym roku

Wskazówki

Największy błąd początkujących: potraktowanie lawendy jak każdego innego zioła i zalanie jej alkoholem 40%. Olejek — czyli całe działanie — zostanie w kwiatach. Do lawendy potrzeba minimum 60%, optymalnie 70%. Drugi błąd to przedawkowanie surowca: 50 g na 500 ml to już mocna nalewka, powyżej tego dostajesz preparat, którego nie da się pić, bo pachnie i smakuje jak płyn do płukania tkanin. Trzeci błąd to maceracja na świetle — lawenda jest wyjątkowo światłoczuła, na parapecie straci zapach w 2 tygodnie. Czwarty: mielenie kwiatów, przez które nalewka robi się gorzka i mętna nie do odcedzenia. Do preparatów leczniczych używaj wyłącznie lawendy wąskolistnej (Lavandula angustifolia) — lawendyn (Lavandula x intermedia), popularniejszy i tańszy, zawiera dużo więcej kamfory i cyneolu, ma ostrzejszy zapach i jest gorzej tolerowany doustnie; poznasz go po większych, bardziej rozgałęzionych kłosach i kamforowej nucie w zapachu. Udana nalewka jest przejrzysta, ma barwę od złocistej do brązowo-zielonkawej (nie fioletowej — fiolet lawendy nie przechodzi do alkoholu), silny zapach kwiatowo-kamforowy i wyraźnie gorzkawy, cierpki smak. Jeśli smak jest nie do przełknięcia, rozpuść w gotowej nalewce łyżkę miodu na 400 ml. Nie licz na natychmiastowy efekt jak po leku — lawenda uspokaja wyraźnie, ale łagodnie; jeśli po 30 kroplach nic nie czujesz, nie dolewaj kolejnych, tylko sprawdź jakość surowca.

Przeciwwskazania

Użyte zioła