Nalewka z ziela mniszka i pokrzywy na wiosenne oczyszczenie

Metryczka

• Typ: Nalewka
• Kategoria: Oczyszczanie i metabolizm
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 40 minut pracy + 4 tygodnie maceracji + 5 dni klarowania
• Wydajność: ok. 450 ml nalewki o mocy ok. 50%
• Sezon: kwiecień–maj (ziele mniszka z korzeniem w początkach kwitnienia, młode szczyty pokrzywy przed kwitnieniem)

Składniki

• 100 g świeżego ziela mniszka lekarskiego z korzeniem (lub 40 g suszu)
• 100 g świeżych szczytów pędów pokrzywy zwyczajnej (lub 40 g suszonego liścia)
• 500 ml spirytusu rozcieńczonego do 50% (250 ml spirytusu 96% + 250 ml wody przegotowanej i wystudzonej)
• 1 łyżeczka miodu wielokwiatowego (opcjonalnie, do złagodzenia goryczy)
• 1 słoik typu twist o pojemności 1 litra
• 1 ciemna butelka o pojemności 500 ml z korkiem lub zakrętką

Przygotowanie

1. Zbierz ziele mniszka wraz z korzeniem w kwietniu lub na początku maja, w początkach kwitnienia; pokrzywę zbieraj w rękawicach, ścinając tylko górne 15 cm pędu, przed zawiązaniem kwiatostanów.
2. Opłucz korzenie mniszka pod bieżącą wodą, wyszczotkuj z ziemi, osusz ręcznikiem. Liści i pokrzywy nie moczyć — tylko otrzepać i przebrać, usuwając zwiędłe i zaplamione części.
3. Podwiędnij oba surowce przez 8–12 godzin rozłożone w cienkiej warstwie w cieniu i przewiewie, aż utracą powierzchniową wilgoć (świeży, mokry surowiec rozcieńcza alkohol i grozi pleśnią).
4. Posiekaj ziele mniszka na kawałki 1–2 cm, korzeń przekrój wzdłuż i pokrój w poprzek. Pokrzywę potnij na paski szerokości ok. 1 cm.
5. Przygotuj alkohol o mocy 50%: do 250 ml spirytusu 96% dolej 250 ml przegotowanej, wystudzonej wody. Zawsze lej alkohol do wody, nie odwrotnie, i odczekaj do wystygnięcia mieszaniny.
6. Włóż surowce do słoika, ubijając je lekko, i zalej alkoholem tak, aby był 2–3 cm ponad poziomem ziela. Zakręć szczelnie.
7. Maceruj 4 tygodnie w temperaturze pokojowej 18–22 °C, w miejscu zacienionym. Wstrząsaj słoikiem raz dziennie przez pierwszy tydzień, potem co 2–3 dni.
8. Po 4 tygodniach przecedź przez gęste sito wyłożone gazą, a następnie mocno odciśnij surowiec — w odciśniętym płynie jest najwięcej goryczy.
9. Odstaw przefiltrowaną nalewkę na 3–5 dni w chłodne miejsce, aby opadł osad, po czym zlej znad osadu (dekantacja) i przefiltruj przez filtr do kawy.
10. Jeśli gorycz jest dla Ciebie zbyt intensywna, rozpuść w nalewce 1 łyżeczkę miodu, wstrząśnij i odstaw jeszcze na 2 dni.
11. Przelej do ciemnej butelki, opisz nazwą surowców, mocą alkoholu i datą zalania.

Dawkowanie

Dorośli: 1 łyżeczka (ok. 5 ml) rozcieńczona w 100 ml letniej wody, 2 razy dziennie, 15–20 minut przed śniadaniem i przed obiadem. Kuracja trwa 3–4 tygodnie, po czym należy zrobić co najmniej 2-tygodniową przerwę; klasyczna kuracja wiosenna to jeden taki cykl w kwietniu–maju. Pierwsze 3 dni zaczynaj od pół łyżeczki, żeby ocenić tolerancję goryczy i reakcję pęcherzyka żółciowego. Podczas kuracji pij co najmniej 1,5–2 litry wody dziennie — moczopędne działanie pokrzywy bez odpowiedniego nawodnienia nie ma sensu.

Przechowywanie

Przechowuj w ciemnej butelce ze szkła, w temperaturze 10–20 °C, z dala od światła i źródeł ciepła. Światło rozkłada flawonoidy pokrzywy i nalewka blaknie z zielonkawobrunatnej do słomkowej — traci wtedy część aktywności. Nieszczelna zakrętka powoduje odparowanie alkoholu i spadek mocy poniżej progu konserwującego, co grozi zmętnieniem i rozwojem pleśni na powierzchni.

Trwałość

24 miesiące w ciemnej, szczelnie zamkniętej butelce

Wskazówki

Najczęstszy błąd to zalanie mokrego, świeżo umytego surowca — woda z liści rozcieńcza alkohol poniżej 40% i nalewka zaczyna fermentować. Drugi błąd to zbiór ziela mniszka po przekwitnięciu: gorycz robi się drapiąca, a liście włókniste. Jeśli nie masz świeżego surowca, susz sprawdza się bardzo dobrze — użyj wtedy 40 g mniszka i 40 g pokrzywy na 500 ml alkoholu i skróć maceracje do 3 tygodni, bo susz oddaje związki szybciej. Pokrzywę można zastąpić w całości lub w połowie skrzypem polnym, jeśli zależy Ci bardziej na krzemie niż na żelazie. Poprawnie zrobiona nalewka jest klarowna, ciemnozielonobrunatna, wyraźnie gorzka z ziemistą nutą korzenia i lekko trawiastym zapachem pokrzywy. Zmętnienie, kwaśny zapach lub kożuch na powierzchni oznaczają zbyt niską moc alkoholu — takiej nalewki nie ratuj, wylej ją. Nie używaj surowca z poboczy dróg i z trawników: zarówno mniszek, jak i pokrzywa kumulują azotany i metale ciężkie.

Przeciwwskazania

Użyte zioła