Nalewka z żywokostu na bóle stawów

Metryczka

• Typ: Nalewka
• Kategoria: Stawy i mięśnie
• Trudność: średni
• Czas przygotowania: 45 minut pracy + 4 tygodnie maceracji + 4 dni klarowania
• Wydajność: ok. 420–450 ml nalewki do stosowania zewnętrznego
• Sezon: żywokost (korzeń): wrzesień–listopad, po zamarciu części nadziemnej, lub marzec–kwiecień przed ruszeniem wegetacji; arnika: czerwiec–lipiec (koszyczki w pełni rozkwitu, wyłącznie z uprawy — gatunek chroniony); kora kasztanowca: kwiecień–maj (z młodych gałązek, gdy ruszają soki)

Składniki

• 60 g suszonego, rozdrobnionego korzenia żywokostu lekarskiego (Symphyti radix)
• 20 g suszonego koszyczka arniki górskiej (Arnicae flos) — z uprawy, gatunek chroniony
• 20 g suszonej, rozdrobnionej kory kasztanowca zwyczajnego (Hippocastani cortex)
• 500 ml alkoholu 60% (spirytus rektyfikowany 95% rozcieńczony wodą przegotowaną: 320 ml spirytusu + 185 ml wody)
• 1 słój z ciemnego szkła o pojemności ok. 900 ml
• rękawiczki nitrylowe do pracy z surowcem i do wcierania preparatu

Przygotowanie

1. Korzeń żywokostu rozdrobnij na kawałki 3–5 mm. Suchy korzeń jest twardy jak róg — najłatwiej połamać go młotkiem w płóciennym woreczku niż kroić nożem. Pracuj w rękawiczkach.
2. Korę kasztanowca rozdrobnij na 2–4 mm. Koszyczków arniki nie rozdrabniaj.
3. Wsyp do suchego słoja 60 g korzenia żywokostu, 20 g arniki i 20 g kory kasztanowca (razem 100 g).
4. Sporządź alkohol 60%: odmierz 320 ml spirytusu 95% i dolej 185 ml wody przegotowanej i ostudzonej. Stężenie 60% to kompromis: alantoina i śluzy potrzebują wody, a laktony arniki i escyna wymagają mocnego alkoholu.
5. Zalej surowiec 500 ml alkoholu 60%. Proporcja: 1 część surowca na 5 części alkoholu. Korzeń żywokostu zawiera śluzy i mocno pęcznieje — po dobie sprawdź poziom płynu i dolej alkoholu, jeśli surowiec wystaje.
6. Zakręć szczelnie, opisz etykietą (nazwa, data, moc alkoholu, wielki dopisek: TRUCIZNA WĄTROBOWA — TYLKO ZEWNĘTRZNIE, NIE PIĆ) i odstaw w ciemne miejsce o temperaturze 18–22 °C.
7. Maceruj 4 tygodnie, wstrząsając energicznie raz dziennie przez pierwsze 2 tygodnie, potem co 2–3 dni. Nalewka będzie gęstawa i ciągnąca się od śluzów — to normalne.
8. Przecedź przez gazę złożoną na cztery warstwy, mocno wyciskając surowiec (w rękawiczkach).
9. Odstaw na 3–4 dni w chłodzie do sklarowania, zlej znad osadu do butelki z ciemnego szkła.
10. Butelkę opisz ponownie i odstaw ją OSOBNO od nalewek doustnych — najlepiej na inną półkę. Trzymaj poza zasięgiem dzieci.
11. Sposób użycia: nalewkę wcieraj nierozcieńczoną w bolący staw lub rozcieńcz 1:1 wodą i zrób z niej okład na gazie (15–20 minut).

Dawkowanie

WYŁĄCZNIE ZEWNĘTRZNIE. NIE PIĆ — w żadnej dawce, w żadnym rozcieńczeniu, przez nikogo. Żywokost przyjmowany doustnie uszkadza wątrobę (choroba zarostowa żył wątrobowych) i ma potwierdzone działanie rakotwórcze; nie ma bezpiecznej domowej dawki doustnej i nie podaję jej tutaj celowo. Wcieranie: 1–2 ml nalewki (kilkanaście kropli) wetrzyj w skórę nad bolącym stawem lub ścięgnem, 2–3 razy dziennie, w rękawiczkach lub myjąc potem dokładnie ręce. Okłady: rozcieńcz nalewkę wodą 1:1, zmocz gazę, przyłóż na 15–20 minut, 2 razy dziennie. Kuracja: maksymalnie 4–6 tygodni w roku łącznie, a przy ciągłym stosowaniu w jednym miejscu nie dłużej niż 10 dni bez przerwy. Ograniczenie czasowe wynika z tego, że alkaloidy pirolizydynowe wchłaniają się także przez skórę i kumulują w wątrobie — nie jest to preparat do codziennego, wieloletniego smarowania. Powierzchnia, którą jednorazowo smarujesz, nie powinna przekraczać obszaru dłoni. Dzieci: NIE STOSOWAĆ poniżej 18. roku życia.

Przechowywanie

Butelka z ciemnego szkła, szczelnie zamknięta, w chłodnym i ciemnym miejscu (10–18 °C). Przechowuj FIZYCZNIE ODDZIELNIE od nalewek doustnych i wyraźnie oznakuj — pomylenie butelek z tą nalewką kończy się przyjęciem doustnym alkaloidów pirolizydynowych, czyli realnym uszkodzeniem wątroby. Absolutnie poza zasięgiem dzieci; jeśli w domu są dzieci, zamykaj ją w szafce na klucz. Nigdy nie przelewaj do butelek po napojach. Nalewka z czasem ciemnieje i może wytrącić śluzowaty osad — to normalne, wystarczy zlać znad osadu. Kożuch, pleśń lub kwaśny zapach oznaczają zepsucie.

Trwałość

24 miesiące w szczelnej butelce z ciemnego szkła

Wskazówki

Korzeń żywokostu kopie się jesienią, po zamarciu części nadziemnej, albo bardzo wczesną wiosną — wtedy zawartość alantoiny i śluzów jest najwyższa. Kopanie to prawdziwa robota: korzeń palowy sięga głęboko i łatwo się urywa, a z każdego pozostawionego w ziemi kawałka odrasta nowa roślina (dlatego raz zasadzonego żywokostu praktycznie nie da się usunąć z ogrodu). Świeży korzeń kroi się łatwo, suchy jest twardy jak kość — pokrój go PRZED suszeniem, bo potem będziesz się z nim mocował. Suszy się długo i chętnie pleśnieje w środku: susz w cienkiej warstwie w 40 °C i przełam kilka kawałków, żeby sprawdzić, czy nie są w środku wilgotne. Zawsze pracuj w rękawiczkach — alkaloidy wchłaniają się przez skórę i nie ma powodu narażać się przy samym rozdrabnianiu. Najczęstszy i najgroźniejszy błąd to potraktowanie tej nalewki jak doustnej „na kości” — takie zalecenia krążą w starych zielnikach i są po prostu niebezpieczne; wiedza o alkaloidach pirolizydynowych jest nowsza niż te książki. Drugi błąd to smarowanie żywokostem świeżej, otwartej rany. Trzeci to bezterminowe, codzienne wcieranie przez miesiące — limit czasowy jest tu częścią przepisu, nie ozdobnikiem. Dobrze zrobiona nalewka jest ciemnobrunatna, lekko gęsta i śliska w dotyku (to śluzy), o ziemistym, korzennym zapachu. Zamiennik: jeśli nie chcesz mieć w domu preparatu z żywokostem — a to całkowicie rozsądna decyzja — zrób nalewkę z arniki i kasztanowca bez korzenia żywokostu; dostaniesz preparat przeciwobrzękowy i przeciwzapalny, słabszy regeneracyjnie, ale bez alkaloidów pirolizydynowych.

Przeciwwskazania

Użyte zioła