Napar z liścia pokrzywy na anemię i niedobór żelaza

Napar z liścia pokrzywy na anemię i niedobór żelaza

Napar

Liść pokrzywy zwyczajnej to klasyczny surowiec wspomagający przy niedokrwistości z niedoboru żelaza — zawiera żelazo w formie roślinnej (niehemowej), chlorofil, witaminę K, krzemionkę oraz kwas foliowy, a więc materiał potrzebny do budowy krwinek czerwonych. Problem z żelazem roślinnym polega na tym, że wchłania się słabo (rzędu kilku procent), dlatego napar sporządza się z dodatkiem owocu dzikiej róży: witamina C redukuje żelazo trójwartościowe do dwuwartościowego i potrafi zwiększyć jego przyswajanie kilkukrotnie. Liść czarnej porzeczki dokłada kolejną porcję witaminy C i flawonoidów. To preparat wspomagający — przy potwierdzonej badaniami anemii z niedoboru żelaza nie zastąpi leczenia preparatami żelaza, ale dobrze sprawdza się przy stanach z pogranicza normy, obniżonej ferrytynie i przewlekłym zmęczeniu.

Metryczka

  • Typ: Napar
  • Kategoria: Serce i krążenie
  • Trudność: łatwy
  • Czas przygotowania: 20 minut
  • Wydajność: 1 porcja naparu (ok. 250 ml)
  • Sezon: pokrzywa: maj–czerwiec (i wrzesień, z drugiego odrostu), młode szczyty pędów przed kwitnieniem, w rękawiczkach, po obeschnięciu rosy; dzika róża: wrzesień–październik, owoce jędrne i intensywnie czerwone, przed pierwszymi przymrozkami (zmrożone tracą witaminę C i miękną); liść porzeczki czarnej: maj–czerwiec, młode liście przed owocowaniem

Składniki

  • 2 łyżki (ok. 4 g) suszonego liścia pokrzywy zwyczajnej (Urticae folium)
  • 1 łyżka (ok. 5 g) rozdrobnionego owocu dzikiej róży (Rosae pseudo-fructus)
  • 1 łyżeczka (ok. 2 g) suszonego liścia porzeczki czarnej (Ribis nigri folium)
  • 250 ml wody o temperaturze ok. 90 °C
  • 1 łyżeczka soku z cytryny (dodawana do gotowego, przestudzonego naparu)
  • opcjonalnie: 1 łyżeczka miodu (po ostudzeniu naparu poniżej 40 °C)

Przygotowanie

  1. Owoc dzikiej róży rozgnieć w moździerzu, aż popękają skórki — całe owoce oddają znikomą ilość witaminy C. Nie miel na pył, bo drażniące włoski z wnętrza owocu przejdą przez sitko.
  2. Liść pokrzywy i liść porzeczki potnij do frakcji 3–5 mm.
  3. Odważ: pokrzywa 4 g, dzika róża 5 g, liść porzeczki 2 g.
  4. Zalej surowce 250 ml wody o temperaturze ok. 90 °C — NIE wrzątkiem. Powyżej 95 °C witamina C z dzikiej róży rozkłada się w kilka minut, a to ona decyduje o wchłanianiu żelaza z pokrzywy.
  5. Przykryj i parz 15 minut.
  6. Odcedź przez gęste sitko wyłożone gazą (gaza zatrzyma włoski z owocu róży), dociskając surowiec.
  7. Ostudź do ok. 50 °C i dodaj łyżeczkę soku z cytryny — dodatkowa witamina C i zakwaszenie jeszcze poprawiają przyswajanie żelaza. Miód dodaj dopiero poniżej 40 °C.
  8. Pij między posiłkami, nigdy razem z kawą, herbatą, mlekiem ani nabiałem — garbniki i wapń wiążą żelazo i skutecznie blokują jego wchłanianie.

Dawkowanie

Dorośli: 1 filiżanka (250 ml) naparu 2–3 razy dziennie, między posiłkami, z zachowaniem co najmniej 1 godziny odstępu od kawy, herbaty, mleka i nabiału. Kuracja: 6–8 tygodni, potem 2 tygodnie przerwy; parametry krwi (morfologia, ferrytyna) kontroluj po ok. 3 miesiącach — organizm potrzebuje kilku tygodni na odbudowę zapasów żelaza, a hemoglobina reaguje najwolniej. Jeśli lekarz zalecił doustny preparat żelaza, napar pij w innej porze dnia niż tabletkę (odstęp co najmniej 2 godziny) — nie żeby napar szkodził, ale żeby nie sumować podrażnienia żołądka. Dzieci: 6–12 lat — pół filiżanki (125 ml) słabszego naparu (połowa dawki suszu) 1–2 razy dziennie, wyłącznie po ustaleniu przyczyny anemii przez lekarza; poniżej 6. roku życia nie stosować bez zalecenia pediatry. Anemia u dziecka nigdy nie jest sprawą do leczenia ziołami na własną rękę. Ciąża: pokrzywa jest tradycyjnie stosowana w ciąży (m.in. w III trymestrze), ale jej stosowanie skonsultuj z położną lub lekarzem — anemia ciążowa wymaga kontroli i zwykle suplementacji żelaza.

Przechowywanie

Susz przechowuj w szczelnym słoju z ciemnego szkła, w suchym miejscu, w temperaturze do 20 °C, bez dostępu światła. Liść pokrzywy jest bardzo wrażliwy na wilgoć — po zawilgoceniu czernieje i pleśnieje, a prawidłowo wysuszony pozostaje intensywnie ciemnozielony i kruszy się między palcami; szarozielony, wyblakły surowiec stracił chlorofil i większość wartości. Owoc dzikiej róży to najbardziej higroskopijny składnik: jeśli mieszanka zaczyna się zbrylać albo pachnie stęchlizną, wyrzuć całość. Gotowy napar trzymaj w zamkniętym naczyniu w lodówce i nie odgrzewaj wielokrotnie.

Trwałość

Sucha mieszanka: 12 miesięcy w szczelnym słoju z ciemnego szkła. Gotowy napar: wypić w ciągu 12 godzin (przechowywany w lodówce); z upływem godzin witamina C utlenia się i napar traci swój główny atut

Wskazówki

Najczęstszy błąd to picie pokrzywy razem z herbatą albo kawą — garbniki wiążą żelazo w przewodzie pokarmowym i redukują jego wchłanianie nawet o kilkadziesiąt procent; równie skutecznie blokuje je mleko i nabiał. Drugi błąd to zalewanie surowca wrzątkiem prosto z czajnika: witamina C z dzikiej róży, czyli cały mechanizm, na którym opiera się ten napar, rozkłada się wtedy zanim zdążysz odcedzić. Trzeci błąd to długie gotowanie pokrzywy — napar, nie odwar. Dobry napar jest ciemnozielony z rudawym odcieniem od dzikiej róży, o łagodnym, lekko sianowym i kwaskowatym smaku; gorzki, brunatny napar oznacza przegrzany albo stary surowiec. Pokrzywę zbieraj w rękawiczkach, wyłącznie młode szczyty pędów przed kwitnieniem — po zakwitnięciu liść twardnieje, a w komórkach pojawiają się cystolity (kryształki szczawianu wapnia), które drażnią nerki; ze starej, kwitnącej pokrzywy nie robi się naparu do picia. Suszyć szybko, w cieniu i przewiewie, w temperaturze do 40 °C — pokrzywa suszona na słońcu żółknie i traci chlorofil. Dziką różę możesz zastąpić owocem rokitnika albo aronii, liść porzeczki — liściem malin lub poziomki. Jeśli chcesz wzmocnić działanie krwiotwórcze, dodaj do naparu 1 łyżeczkę suszonego liścia mniszka.

Przeciwwskazania

Komentarze

Brak komentarzy. Bądź pierwszą osobą, która się wypowie.

Zaloguj się, aby dodać komentarz.