Napar z suszonych owoców borówki czernicy na biegunkę

Metryczka

• Typ: Napar
• Kategoria: Trawienie i wątroba
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 20 minut
• Wydajność: 1 porcja — ok. 230 ml naparu
• Sezon: lipiec–sierpień (zbiór dojrzałych owoców w borach sosnowych i mieszanych); owoce suszyć w temperaturze 40–60 °C, aż będą twarde i nie kleją się do palców — susz zachowuje moc przez rok

Składniki

• 2 łyżki (ok. 10 g) suszonych owoców borówki czernicy, rozgniecionych
• 1 łyżeczka (ok. 1 g) suszonego kwiatu rumianku
• 250 ml wrzącej wody
• szczypta soli — opcjonalnie, uzupełnia elektrolity przy biegunce

Przygotowanie

1. Odmierz 2 łyżki suszonych owoców i rozgnieć je w moździerzu lub rozgnieć płaską stroną noża — nienaruszona, twarda skórka wysuszonej jagody słabo oddaje garbniki i napar wyjdzie blady i bezczynny.
2. Wsyp rozgniecione owoce i rumianek do kubka z pokrywką.
3. Zalej 250 ml wrzątku (ok. 100 °C).
4. Przykryj i parz 15 minut — krótsze parzenie nie wyciągnie garbników, dłuższe niczego nie doda, a napar zrobi się nieprzyjemnie cierpki.
5. Odcedź. Rozgniecione owoce możesz zjeść — pektyny w miąższu dodatkowo wiążą wodę w jelicie.
6. Dodaj szczyptę soli, jeśli biegunka trwa dłużej niż kilka godzin — przy rozwolnieniu tracisz sód, nie tylko wodę. NIE słodź: cukier nasila biegunkę osmotyczną.
7. Pij ciepły, małymi łykami. Napar barwi zęby i język na fioletowo — zabarwienie schodzi po kilku godzinach.

Dawkowanie

Dorośli: 1 szklanka naparu 3–4 razy dziennie, między posiłkami, do ustąpienia biegunki. Nie stosować dłużej niż 3–4 dni — jeśli biegunka trwa dłużej, potrzebna jest diagnostyka, nie kolejny napar. Dzieci (borówka jest tu bezpieczna, w przeciwieństwie do surowców antrachinonowych): 3–6 lat — 50 ml (ok. 1/4 szklanki) 3 razy dziennie; 6–12 lat — 100 ml (ok. połowa szklanki) 3 razy dziennie; powyżej 12 lat — dawka jak u dorosłych. Dzieciom poniżej 3. roku życia podawać tylko po konsultacji z lekarzem. UWAGA: napar nie nawadnia — przy biegunce, zwłaszcza u dziecka, podstawą jest doustny płyn nawadniający z apteki, a borówka jest dodatkiem, który skraca czas trwania rozwolnienia. Ciąża i laktacja: napar z suszonych owoców w dawkach spożywczych jest uznawany za bezpieczny, ale nie przekraczaj 2–3 szklanek dziennie i nie stosuj dłużej niż kilka dni.

Przechowywanie

Suszone jagody trzymaj w szczelnym słoju, w suchym, ciemnym i chłodnym miejscu — surowiec jest higroskopijny, po nabraniu wilgoci klei się w grudki i zaczyna pleśnieć od środka. Przed użyciem zawsze obejrzyj partię: owoce mają być twarde, pomarszczone, matowo-czarnofioletowe i sypkie. Zbrylone, lepkie lub z białawym nalotem — wyrzuć, pleśnie na owocach wytwarzają mykotoksyny. Gotowy napar przechowuj zamknięty w lodówce maksymalnie 12 godzin i podgrzej przed podaniem; po dobie garbniki się utleniają, napar brunatnieje i traci działanie ściągające.

Trwałość

napar: 12 godzin w lodówce (najlepiej na świeżo); suszone owoce: 12 miesięcy w szczelnym opakowaniu

Wskazówki

Najczęstszy błąd to zaparzanie całych, nierozgniecionych jagód — twarda, wysuszona skórka jest barierą dla garbników, przez co napar wychodzi bladoróżowy i bezużyteczny. Drugi błąd: użycie świeżych albo mrożonych owoców, które działają odwrotnie niż trzeba. Trzeci: słodzenie miodem lub cukrem, co nasila biegunkę osmotyczną. Rumianek nie jest ozdobą — rozkurcza jelito i łagodzi stan zapalny śluzówki; można go zastąpić 1 g suszonego liścia mięty pieprzowej (mocniej rozkurczowo) albo pominąć u osób uczulonych na astrowate. Jeśli chcesz wzmocnić działanie ściągające przy uporczywej biegunce, dodaj 1 g suszonego liścia jeżyny lub maliny — te same garbniki, łagodniejsze niż kora dębu. Że napar wyszedł, poznasz po głębokiej, ciemnofioletowej, prawie atramentowej barwie, wyraźnie cierpkim, ściągającym uczuciu na dziąsłach i podniebieniu oraz po tym, że barwi filiżankę. Bladoróżowy, słodkawy napar bez cierpkości oznacza, że surowiec był stary, zawilgocony albo nierozgnieciony.

Przeciwwskazania

Użyte zioła