Napar z ziela karbieńca pospolitego przy nadczynności tarczycy

Napar z ziela karbieńca pospolitego przy nadczynności tarczycy

Napar

Karbieniec pospolity (Lycopus europaeus) to jedno z niewielu ziół o udokumentowanym, łagodnym działaniu tyreostatycznym — zawarte w nim pochodne kwasu litospermowego i kwasu rozmarynowego wiążą TSH oraz hamują obwodową konwersję T4 do T3, a także blokują wiązanie przeciwciał stymulujących receptor TSH. W praktyce zielarskiej stosuje się go pomocniczo przy łagodnej nadczynności tarczycy i tzw. zespole tarczycowo-wegetatywnym: kołataniu serca, drżeniu rąk, poceniu i niepokoju. Melisa wzmacnia ten kierunek (również hamuje TSH), a serdecznik i głóg miarkują tachykardię, która przy nadczynności jest najbardziej uciążliwym objawem. To ziele o realnym działaniu hormonalnym — używa się go pod kontrolą lekarza i badań, nigdy zamiast tyreostatyku.

Metryczka

  • Typ: Napar
  • Kategoria: Oczyszczanie i metabolizm
  • Trudność: łatwy
  • Czas przygotowania: 20 minut
  • Wydajność: 1 porcja naparu, 250 ml
  • Sezon: karbieniec: lipiec–wrzesień (kwitnące ziele, zbierane w pełni kwitnienia znad rowów, stawów i w olsach); melisa: czerwiec–sierpień (liść przed kwitnieniem); serdecznik: czerwiec–sierpień (kwitnące szczyty pędów); głóg (kwiatostan z liściem): maj–czerwiec

Składniki

  • 1 płaska łyżeczka suszonego ziela karbieńca pospolitego (Lycopi herba), ok. 1,5–2 g na porcję
  • 1 łyżeczka suszonego liścia melisy (Melissae folium), ok. 1 g
  • 1/2 łyżeczki suszonego ziela serdecznika pospolitego (Leonuri cardiacae herba), ok. 0,5 g
  • 1/2 łyżeczki suszonego kwiatostanu głogu z liściem (Crataegi folium cum flore), ok. 0,5 g
  • 250 ml wody o temperaturze ok. 90 °C

Przygotowanie

  1. Odważ surowce — przy karbieńcu nie sypie się „na oko”: dawka dzienna ziela nie powinna przekroczyć 3–4 g suszu, więc pojedyncza porcja to maksymalnie 2 g.
  2. Zmieszaj wszystkie zioła w filiżance lub zaparzaczu. Surowce mają być pocięte do frakcji 2–5 mm, nie sproszkowane.
  3. Zagotuj wodę i odstaw na 2–3 minuty, aż spadnie do ok. 90 °C. Wrzątek 100 °C rozkłada część kwasów fenolowych karbieńca i melisy, na których opiera się całe działanie naparu.
  4. Zalej zioła 250 ml wody i natychmiast przykryj spodkiem.
  5. Parz 10–15 minut pod przykryciem. Nie dłużej niż 15 minut — dłuższe parzenie wydobywa garbniki i napar staje się nieprzyjemnie ściągający.
  6. Odcedź przez gęste sitko, lekko dociskając surowiec łyżeczką.
  7. Pij ciepły, powoli, 30 minut po posiłku. Nie słodź cukrem; jeśli musisz, dodaj pół łyżeczki miodu po przestudzeniu naparu poniżej 40 °C.

Dawkowanie

Dorośli: 1 filiżanka (250 ml) naparu 2–3 razy dziennie, po posiłkach. Dzienna dawka suchego ziela karbieńca nie może przekroczyć 3–4 g. Kuracja: 4–6 tygodni, potem obowiązkowa przerwa 2–4 tygodnie i kontrola TSH, fT3, fT4. Nie stosuj przewlekle bez nadzoru endokrynologa. Odstawiaj STOPNIOWO, przez 7–10 dni zmniejszając liczbę porcji — nagłe odstawienie po dłuższym stosowaniu może wywołać efekt z odbicia i gwałtowny nawrót objawów nadczynności. Dzieci i młodzież: nie stosować. Napar nie jest przeznaczony do stosowania doraźnego ani „profilaktycznego” — bez rozpoznanej nadczynności nie ma powodu go pić.

Przechowywanie

Suchy surowiec trzymaj w szczelnym słoju z ciemnego szkła, w temperaturze do 20 °C, bez dostępu światła i wilgoci. Zawilgocone ziele karbieńca ciemnieje i pleśnieje, a spleśniałego nie da się uratować. Gotowy napar przechowuj w lodówce w zakręconej butelce, maksymalnie 12 godzin — zostawiony w cieple na blacie fermentuje i mętnieje w kilka godzin. Nie przygotowuj naparu na zapas na kilka dni.

Trwałość

Napar: do 12 godzin w lodówce, najlepiej wypić świeży. Suszone ziele karbieńca: 12 miesięcy w szczelnym, ciemnym naczyniu — po tym czasie wyraźnie traci aktywność

Wskazówki

Karbieniec bardzo łatwo pomylić przy zbiorze — rośnie nad wodą, w szuwarach i olsach, i przypomina pokrzywę lub czyśćca. Rozpoznasz go po czworokątnej łodydze, ząbkowanych, wcinanych liściach i drobnych, białawych kwiatach z ciemnymi kropkami zebranych w gęste okółki w kątach liści. Jeśli nie masz pewności, kup surowiec — pomyłka z rośliną trującą jest tu realna. Zbiera się kwitnące ziele, suszy w cieniu do 35 °C; wyższa temperatura rozkłada kwasy fenolowe i surowiec staje się bezwartościowy. Dobrze wysuszone ziele jest szarozielone i lekko gorzkawe; brunatne oznacza przesuszenie lub zbiór po przekwitnięciu. Napar wychodzi bladobrunatny, o ściągającym, ziołowym smaku — jeśli jest bardzo gorzki i ciemny, parzyłeś za długo. Nie zwiększaj dawki, gdy „nie działa” — efekt karbieńca buduje się przez 2–3 tygodnie i objawia się przede wszystkim uspokojeniem tętna i ustąpieniem drżenia rąk, a nie natychmiastową zmianą samopoczucia. Prowadź dzienniczek tętna spoczynkowego: to najlepszy praktyczny wskaźnik, że kuracja działa. Melisę możesz zwiększyć do 2 łyżeczek, jeśli dominującym objawem jest niepokój i bezsenność.

Przeciwwskazania

Komentarze

Brak komentarzy. Bądź pierwszą osobą, która się wypowie.

Zaloguj się, aby dodać komentarz.