Metryczka
- Typ: Ocet
- Kategoria: Trawienie i wątroba
- Trudność: średni
- Czas przygotowania: 1 godzina pracy + 6-10 tygodni fermentacji i dojrzewania
- Wydajność: ok. 900 ml octu
- Sezon: wrzesień-listopad (zbiór jabłek, najlepiej odmiany późne i kwaśne)
Składniki
- 1 kg jabłek (najlepiej starych odmian, ze sprawdzonego, nieopryskiwanego sadu — mogą być obierki, ogryzki i owoce spadowe bez zgnilizny)
- 1 l wody przegotowanej i ostudzonej (bez chloru; woda z kranu odstana 24 godziny również się nada)
- 80 g miodu (ok. 3 czubate łyżki) — lipowego lub wielokwiatowego
- 20 g miodu do dokarmienia po pierwszym tygodniu (ok. 1 łyżka)
- 2 łyżki gotowego, niepasteryzowanego octu jabłkowego lub kawałek matki octowej (opcjonalny starter przyspieszający fermentację octową)
Przygotowanie
- Jabłek NIE myj mydłem ani detergentem, a najlepiej w ogóle ich nie myj lub tylko przepłucz zimną wodą — na skórce żyją dzikie drożdże, które uruchamiają fermentację.
- Wytnij zepsute i zrobaczywione fragmenty. Resztę pokrój w kostkę ok. 2 cm razem ze skórką i gniazdami nasiennymi.
- Włóż jabłka do słoja o pojemności co najmniej 2 l (jabłka mają zająć maksymalnie 2/3 objętości).
- Rozpuść 80 g miodu w 1 l letniej wody (maks. 40 °C — wyższa temperatura zabija enzymy miodu) i zalej jabłka tak, żeby były całkowicie przykryte. Zostaw co najmniej 5 cm wolnej przestrzeni pod krawędzią słoja.
- Dociąż jabłka szklanym talerzykiem lub woreczkiem strunowym z wodą — kawałki wystające ponad płyn pleśnieją w ciągu 2-3 dni i psują całą partię.
- Przykryj słój gazą lub bawełnianą ściereczką i obwiąż gumką. Nie zakręcaj — fermentacja alkoholowa wytwarza dwutlenek węgla, a fermentacja octowa wymaga dostępu powietrza.
- Postaw w ciemnym miejscu o temperaturze 18-24 °C. Mieszaj czystą drewnianą łyżką raz dziennie przez pierwsze 7-10 dni; usuwaj pojawiającą się pianę.
- Po ok. 7 dniach, gdy nastaw wyraźnie pachnie cydrem i przestaje intensywnie bąbelkować, dodaj pozostałe 20 g miodu i wymieszaj. To dokarmienie dla drożdży pod koniec fazy alkoholowej.
- Po 10-14 dniach odcedź płyn przez gazę, dociskając jabłka. Miąższ wyrzuć (nadaje się na kompost). Płyn to młody cydr — kwaśno-alkoholowy, jeszcze nie ocet.
- Przelej cydr do czystego słoja, dodaj 2 łyżki niepasteryzowanego octu lub matkę octową jako starter. Ponownie przykryj gazą.
- Odstaw na 3-6 tygodni w temperaturze 20-25 °C, bez mieszania i bez ruszania słoja. Na powierzchni utworzy się galaretowaty, mętny kożuch — to matka octowa. Nie zdejmuj jej i nie wyrzucaj.
- Próbuj octu co tydzień (czystą łyżką, pobierając płyn spod matki). Gotowy jest wtedy, gdy zniknie posmak alkoholu, a smak stanie się jednoznacznie kwaśny i ostry — zwykle po 4-6 tygodniach.
- Zdejmij matkę (przełóż ją do słoiczka z odrobiną octu — posłuży do kolejnej partii). Ocet przecedź przez gazę i przelej do butelek z ciemnego szkła, napełniając je pod korek.
- Odstaw butelki na 2-4 tygodnie do dojrzewania w chłodzie — ocet się wyklaruje i złagodnieje.
Dawkowanie
Dorośli: 1-2 łyżeczki octu (5-10 ml) rozcieńczone w SZKLANCE letniej wody (200 ml), z opcjonalną łyżeczką miodu, wypijane 15-20 minut PRZED głównym posiłkiem, 2 razy dziennie. Kuracja trwa 3-4 tygodnie, po czym należy zrobić 2 tygodnie przerwy. Nigdy nie pij octu nierozcieńczonego — nawet jedna łyżka czystego octu potrafi uszkodzić szkliwo i podrażnić przełyk. Po wypiciu przepłucz usta czystą wodą, ale NIE myj zębów przez 30 minut (szczoteczka na zmiękczonym kwasem szkliwie ściera je). Najlepiej pić przez słomkę. Nie stosować u dzieci poniżej 12 lat. Preparat jest przeznaczony dla osób z NIEDOKWAŚNOŚCIĄ i uczuciem zalegania pokarmu — przy nadkwaśności zaszkodzi.
Przechowywanie
Przechowuj w butelkach z ciemnego szkła, szczelnie zamkniętych, w chłodnym miejscu (10-18 °C), z dala od światła. Ocet z żywą kulturą lubi w butelce odtworzyć małą matkę octową — to normalne i nie jest oznaką zepsucia; przed użyciem przecedź lub po prostu zostaw ją na dnie. Niepokojące są dopiero: kożuch pleśni (puszysty, kolorowy — zielony, czarny, różowy), zapach zbutwiały i muszki owocówki w butelce. Taką partię wyrzuć w całości, nie ratuj przez przegotowanie. Nie przechowuj octu w naczyniach metalowych — kwas octowy reaguje z metalem.
Trwałość
24 miesiące w szczelnie zamkniętej ciemnej butelce
Wskazówki
Najczęstsza porażka to pleśń — bierze się z kawałków jabłek wystających ponad płyn albo z niedomytego słoja. Matkę octową (przezroczysty lub kremowy, gładki, galaretowaty kożuch) łatwo pomylić z pleśnią (puszysta, kosmata, kolorowa, rośnie plamami). Zasada: gładkie i mokre — zostaw; puchate i suche — wyrzuć całość. Druga pułapka: zakręcona pokrywka. Bakterie octowe są tlenowe — bez powietrza fermentacja octowa nie ruszy i nastaw zostanie cydrem albo zgnije. Trzecia: za niska temperatura. Poniżej 18 °C proces stoi tygodniami; optimum dla bakterii octowych to 20-25 °C. Nie używaj naczyń metalowych na żadnym etapie — tylko szkło, kamionka lub drewno. Jeśli gotowy ocet jest zbyt ostry, dosłodź go łyżką miodu na butelkę i odstaw na tydzień. Test gotowości: ocet o właściwej kwasowości (ok. 5%) szczypie w język i nie zostawia alkoholowego posmaku w nosie. Zachowaj matkę — kolejna partia z gotową matką fermentuje o połowę krócej.
Przeciwwskazania
Przeciwwskazany przy chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy, nadżerkach, zapaleniu błony śluzowej żołądka, nadkwaśności i refluksie żołądkowo-przełykowym — ocet nasila wszystkie te dolegliwości. Nie stosować przy zaawansowanej chorobie nerek (obciążenie gospodarki kwasowo-zasadowej) ani przy hipokaliemii. Uwaga na interakcje: ocet obniża poziom potasu, więc nie należy go łączyć z lekami moczopędnymi pętlowymi i tiazydowymi, z glikozydami nasercowymi (naparstnica — niedobór potasu zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu) ani z insuliną i doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi (możliwa hipoglikemia, ocet spowalnia opróżnianie żołądka). Przy gastroparezie cukrzycowej — przeciwwskazany. W ciąży i podczas laktacji dopuszczalny wyłącznie jako dodatek kulinarny, nie w formie kuracji. Nie podawać dzieciom poniżej 12 lat. Miodu nie podawać dzieciom poniżej 1. roku życia (ryzyko botulizmu niemowlęcego). Przewlekłe picie octu w większych dawkach powoduje ubytki szkliwa i uszkodzenie przełyku.
Komentarze
Brak komentarzy. Bądź pierwszą osobą, która się wypowie.
Zaloguj się, aby dodać komentarz.