Płukanka z prawoślazu na suchość gardła

Metryczka

• Typ: Plukanka
• Kategoria: Jama ustna i gardło
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 2 godziny (w tym 30 minut–2 godziny maceracji na zimno)
• Wydajność: ok. 280 ml, czyli 5 płukań
• Sezon: Korzeń prawoślazu wykopuje się jesienią (październik–listopad) z roślin 2-letnich, po obumarciu części nadziemnej, albo wczesną wiosną przed ruszeniem wegetacji; kwiat malwy zbiera się od czerwca do września. Płukankę robi się doraźnie przez cały rok, najczęściej w sezonie grzewczym, gdy powietrze w domach jest suche.

Składniki

• 2 łyżki rozdrobnionego suszonego korzenia prawoślazu (Althaeae radix), ok. 10 g
• 300 ml wody przegotowanej i ostudzonej do temperatury pokojowej
• 1 łyżka suszonego kwiatu malwy czarnej (opcjonalnie, ok. 2 g — dodaje śluzów i barwi płyn)
• 1 łyżeczka miodu (opcjonalnie, tylko dla osób powyżej 1. roku życia)

Przygotowanie

1. Wsyp 2 łyżki rozdrobnionego korzenia prawoślazu do słoika o pojemności min. 400 ml.
2. Zalej 300 ml wody przegotowanej i ostudzonej do temperatury pokojowej (20–25 °C). Nie używaj wrzątku — wysoka temperatura ścina i rozkłada śluzy oraz przenosi do płynu skrobię, przez co macerat staje się kleikowaty i bez działania powlekającego.
3. Jeśli dodajesz malwę, wsyp ją teraz razem z korzeniem.
4. Zakręć słoik i odstaw na 30 minut do 2 godzin w temperaturze pokojowej, mieszając co 15 minut — po tym czasie płyn ma być wyraźnie ciągnący i lekko opalizujący.
5. Nie maceruj dłużej niż 2 godziny w cieple: macerat wodny bardzo szybko zaczyna fermentować.
6. Przecedź przez sitko o średnich oczkach, lekko dociskając surowiec — nie przez gazę, bo zatrzyma śluz.
7. Ogrzej gotowy macerat do 35–37 °C, ale wyłącznie w kąpieli wodnej i krótko; nie doprowadzaj do wrzenia.
8. Miód dodaj dopiero teraz, do letniego płynu, i rozmieszaj.
9. Płucz gardło porcją 50 ml przez 30–40 sekund, przechylając głowę do tyłu; następnie wypluj lub — jeśli chcesz osłonić także przełyk — powoli połknij.
10. Po płukaniu odczekaj co najmniej 30 minut bez picia i jedzenia, żeby warstwa śluzu została na śluzówce.

Dawkowanie

Do płukania gardła; płyn można bezpiecznie połknąć. Dorośli: 50 ml letniego maceratu, płukanie przez 30–40 sekund, 3–5 razy dziennie, zawsze przed snem i po każdym dłuższym mówieniu; kurację prowadzić przez 1–3 tygodnie, można powtarzać. Dzieci powyżej 6 lat: połowa objętości (25–30 ml), 3 razy dziennie, pod nadzorem dorosłego. Dzieci 1–6 lat: nie płuczą — zamiast tego podawaj macerat do wypicia, 1 łyżeczka 3–4 razy dziennie. Ciężarne i karmiące: mogą stosować bez ograniczeń, prawoślaz działa wyłącznie miejscowo i nie wchłania się. Miodu nie podawać dzieciom poniżej 1. roku życia.

Przechowywanie

Trzymaj w wyparzonym, zakręconym słoiku w lodówce, maksymalnie 1 dobę. Macerat śluzowy to prawie czysty roztwór cukrów złożonych — w temperaturze pokojowej fermentuje w ciągu kilku godzin (bąbelki, kwaśny zapach, utrata ciągliwości) i wtedy nadaje się tylko do wylania. Nie próbuj go konserwować gotowaniem, bo zniszczysz śluzy. Suszony korzeń prawoślazu przechowuj w szczelnym słoiku, w suchym i ciemnym miejscu, do 2 lat — jest bardzo higroskopijny, wilgotny pleśnieje i traci wartość.

Trwałość

24 godziny w lodówce; najlepszy w ciągu 12 godzin

Wskazówki

Błąd numer jeden to zalanie prawoślazu wrzątkiem — dostaniesz mętny, skrobiowy kleik zamiast ciągnącego się śluzu i płukanka nie zadziała. Cała siła tego przepisu tkwi w maceracji na zimno. Błąd numer dwa to sproszkowany korzeń: proszek uwalnia mnóstwo skrobi i nie da się go przecedzić — używaj krajanego lub grubo rozdrobnionego surowca. Dobrze zrobiony macerat przy przelewaniu ciągnie się w nitkę i wyraźnie oblepia ściankę szklanki; jeśli spływa jak woda, korzeń był stary albo maceracja za krótka. Prawoślaz można zastąpić ślazem dzikim, kwiatem malwy czarnej albo siemieniem lnianym (podobne śluzy, słabsze). Nie mieszaj tej płukanki z preparatami ściągającymi (kora dębu, szałwia) — garbniki wytrącają śluzy i oba działania się znoszą; jeśli potrzebujesz obu, stosuj je w odstępie co najmniej godziny. Efekt czujesz od razu: gardło przestaje drapać na kilkadziesiąt minut.

Przeciwwskazania

Użyte zioła