Płukanka z siemienia lnianego na podrażnione gardło

Metryczka

• Typ: Plukanka
• Kategoria: Jama ustna i gardło
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 40 minut
• Wydajność: ok. 300 ml, czyli 5–6 płukań
• Sezon: Nasiona lnu dostępne przez cały rok; zbiór własny — sierpień–wrzesień, po zbrunatnieniu torebek nasiennych. Płukankę robi się doraźnie, najczęściej w sezonie grzewczym (październik–kwiecień), gdy suche powietrze najbardziej wysusza gardło.

Składniki

• 2 łyżki całych nasion lnu, niemielonych (Lini semen), ok. 20 g
• 300 ml wody o temperaturze ok. 80 °C
• 1 łyżka suszonego kwiatu prawoślazu lub liścia prawoślazu (opcjonalnie, ok. 2 g)
• 1 łyżeczka miodu (opcjonalnie, dla dorosłych i dzieci powyżej 1. roku życia)

Przygotowanie

1. Odmierz 2 łyżki CAŁYCH nasion lnu — mielone oddadzą olej i gorzkie substancje, a wyciąg zjełczeje w kilka godzin.
2. Przepłucz nasiona przez sitko pod zimną bieżącą wodą przez 10 sekund, żeby zmyć kurz; nie mocz ich dłużej, bo stracisz część śluzu.
3. Zagotuj wodę i odstaw na 3–4 minuty, aż spadnie do ok. 80 °C.
4. Zalej nasiona 300 ml wody o tej temperaturze w słoiku i zakręć.
5. Wstrząsaj energicznie przez 3–5 minut, robiąc przerwy — mechaniczne mieszanie wypłukuje śluz z okrywy nasiennej znacznie skuteczniej niż samo stanie.
6. Odstaw na 20–30 minut, aż płyn wyraźnie zgęstnieje i stanie się ciągnący jak rzadkie białko jaja.
7. Jeśli używasz prawoślazu, zalej go osobno 100 ml zimnej wody i maceruj 30 minut na zimno (gorąca woda ścina jego śluzy), po czym przecedź i połącz z wyciągiem lnianym.
8. Przecedź całość przez sitko o dużych oczkach — nie przez gazę, bo gęsty śluz się na niej zatrzyma.
9. Doprowadź do temperatury 35–37 °C. Miód dodaj dopiero teraz i rozmieszaj.
10. Płucz gardło porcją ok. 50 ml przez 30 sekund, wypluj; resztę porcji możesz powoli połknąć — kleik lniany jest jadalny i osłania także przełyk.

Dawkowanie

Do płukania gardła; nadmiar można bezpiecznie połknąć. Dorośli: płukać 50 ml letniego wyciągu przez 30 sekund, 4–6 razy dziennie, zwłaszcza po jedzeniu i przed snem, przez 5–10 dni lub do ustąpienia podrażnienia. Dzieci powyżej 6 lat: ta sama płukanka w połowie objętości (25–30 ml), 3–4 razy dziennie, pod nadzorem dorosłego. Dzieci 1–6 lat: nie płuczą gardła — zamiast tego podawaj 1–2 łyżeczki kleiku do wypicia 3 razy dziennie. Niemowlętom nie podawać (a miodu nie podawać nikomu poniżej 1. roku życia — ryzyko botulizmu). Kobiety w ciąży i karmiące mogą stosować bez ograniczeń czasowych — śluzy lniane nie wchłaniają się.

Przechowywanie

Przechowuj w zakręconym słoiku w lodówce nie dłużej niż dobę. Wyciąg śluzowy to niemal czysta pożywka: w temperaturze pokojowej po kilku godzinach zaczyna się psuć — poznasz to po kwaśnym zapachu, bąbelkach i utracie ciągliwości. Zepsuty kleik wyrzuć, nie ratuj go gotowaniem. Nasiona lnu przechowuj w całości, w szczelnym słoiku, w chłodzie i ciemności — zawarty w nich olej z kwasami omega-3 szybko jełczeje, a zjełczały len ma ostry, farbiasty zapach i nie nadaje się do użytku.

Trwałość

24 godziny w lodówce; najlepszy w dniu przygotowania

Wskazówki

Najczęstszy błąd to gotowanie siemienia. Wrzątek i długie gotowanie rozkładają śluzy i wyciągają z nasion olej — zamiast lepkiego, gładkiego płynu dostaniesz mętną, oleistą wodę bez działania osłaniającego. Woda 80 °C plus wytrząsanie to optimum. Drugi błąd to przecedzanie przez gęstą gazę — zatrzyma większość śluzu; użyj zwykłego sitka kuchennego. Dobrze zrobiony wyciąg tworzy przy przelewaniu ciągnącą się nić i wyraźnie oblepia ściankę szklanki; jeśli spływa jak woda, użyłeś za mało nasion albo za krótko wstrząsałeś. Zamiast prawoślazu możesz dodać ślaz dziki (podobne śluzy, macerat też na zimno) albo kwiat malwy czarnej. Jeśli gardło piecze bardzo mocno, użyj płukanki schłodzonej do 20 °C — chłód dodatkowo znieczula. Zużytych nasion nie wyrzucaj od razu: da się z nich wyciągnąć jeszcze jedną, słabszą porcję śluzu, ale tylko w tym samym dniu.

Przeciwwskazania

Użyte zioła