Płukanka z tymianku na anginę

Metryczka

• Typ: Plukanka
• Kategoria: Jama ustna i gardło
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 25 minut
• Wydajność: ok. 280 ml, czyli 2 pełne płukania
• Sezon: Tymianek zbieraj w czerwcu i lipcu, na początku kwitnienia, w słoneczny dzień po obeschnięciu rosy — wtedy zawartość olejku jest najwyższa; szałwię zbieraj przed kwitnieniem (maj–czerwiec). Płukanka przygotowywana doraźnie z suszu przez cały rok, głównie w sezonie infekcyjnym (październik–marzec).

Składniki

• 2 łyżki suszonego ziela tymianku (Thymi herba), ok. 4 g
• 1 łyżka suszonego liścia szałwii lekarskiej (Salviae folium), ok. 2 g
• 300 ml wrzącej wody
• 1/2 płaskiej łyżeczki soli morskiej niejodowanej (ok. 2,5 g)
• 1 łyżeczka miodu (opcjonalnie, tylko dla dorosłych i dzieci powyżej 1. roku życia)

Przygotowanie

1. Wsyp 2 łyżki tymianku i 1 łyżkę szałwii do naczynia o pojemności min. 400 ml.
2. Zalej 300 ml wrzącej wody i natychmiast szczelnie przykryj — olejek tymiankowy jest lotny z parą wodną i bez przykrycia stracisz większość substancji czynnych.
3. Parz pod przykryciem 20 minut, aż napar wyraźnie ściemnieje i uwolni ostry, ziołowo-fenolowy zapach.
4. Przecedź przez gęste sitko, odciskając surowiec łyżką.
5. Do jeszcze gorącego naparu wsyp 1/2 łyżeczki soli i mieszaj, aż całkowicie się rozpuści.
6. Ostudź do 37–40 °C — płukanka ma być wyraźnie ciepła, ale nie parząca; zbyt gorąca nasila obrzęk gardła.
7. Jeśli używasz miodu, dodaj go dopiero do letniego płynu, poniżej 40 °C.
8. Nabierz do ust ok. 60 ml, odchyl głowę do tyłu i płucz gardło głoskami „aaa” przez 30–40 sekund, po czym wypluj.
9. Powtórz z kolejną porcją, aż zużyjesz 100–150 ml na jedno płukanie.
10. Przez 30 minut po zabiegu nie pij i nie jedz, aby olejki dłużej pozostały na śluzówce.

Dawkowanie

Wyłącznie zewnętrznie, do płukania gardła — nie połykać (połknięty słony napar może wywołać nudności). Dorośli: płukać 100–150 ml ciepłego naparu co 2–3 godziny, 4–6 razy dziennie, przez cały czas trwania ostrych objawów, zwykle 5–7 dni. Największy sens ma płukanie po posiłku i tuż przed snem. Młodzież powyżej 12 lat: tak samo jak dorośli. Dzieci 6–12 lat: napar z połowy dawki surowców (1 łyżka tymianku, 1/2 łyżki szałwii na 300 ml), 3 razy dziennie, wyłącznie pod nadzorem dorosłego i tylko jeśli dziecko umie wypluć płyn. Dzieci poniżej 6 lat: nie stosować płukanki — nie potrafią bezpiecznie płukać gardła.

Przechowywanie

Trzymaj w zakręconym słoiku w lodówce, maksymalnie dobę; przed użyciem podgrzej porcję do 37–40 °C w kąpieli wodnej, nie w mikrofalówce (nierównomierne nagrzanie grozi poparzeniem gardła). Napar zostawiony w cieple w ciągu kilkunastu godzin zaczyna fermentować — traci zapach, mętnieje i staje się siedliskiem drobnoustrojów, a płukanie nim rozpalonych migdałków może pogorszyć stan zapalny.

Trwałość

24 godziny w lodówce

Wskazówki

Najczęstszy błąd to parzenie tymianku bez przykrycia — z parą ucieka tymol, czyli to, po co w ogóle robisz tę płukankę; jeśli po zaparzeniu napar nie pachnie ostro i korzennie, surowiec był stary lub źle przechowywany. Drugi błąd to płukanie zimnym naparem — chłód obkurcza naczynia i zmniejsza przekrwienie tylko na chwilę, po czym obrzęk wraca; ciepły płyn działa lepiej. Nie zastępuj naparu wodą z kilkoma kroplami olejku tymiankowego — olejek nie miesza się z wodą, pływa na powierzchni i poparzy śluzówkę. Zamiast szałwii możesz użyć kory dębu (mocniej ściągająco) lub rumianku (łagodniej, gdy gardło jest bardzo bolesne). Susz tymiankowy sprawdzasz, rozcierając go w palcach: powinien mocno pachnieć i lekko szczypać. Płukanka wychodzi dobrze, gdy ma barwę ciemnobrunatną i po płukaniu czujesz w gardle kilkuminutowe uczucie chłodu i odrętwienia — to działanie tymolu.

Przeciwwskazania

Użyte zioła