Płukanka ze świetlika na zapalenie spojówek

Metryczka

• Typ: Plukanka
• Kategoria: Oczy
• Trudność: średni
• Czas przygotowania: 30 minut
• Wydajność: ok. 230 ml, ale zużywa się jednorazowo — porcja na 1 zabieg dla obojga oczu
• Sezon: Świetlik zbiera się w pełni kwitnienia, od lipca do września, ścinając ziele nad ziemią; chaber bławatek — w czerwcu i lipcu (same niebieskie kwiaty brzeżne, suszone szybko w cieniu, inaczej blakną); rumianek — od maja do sierpnia, koszyczki w pełnym rozkwicie. Płukankę przygotowuje się doraźnie z suszu przez cały rok.

Składniki

• 1 łyżeczka suszonego ziela świetlika (Euphrasiae herba), ok. 1,5 g
• 1 łyżeczka suszonego kwiatu chabru bławatka (Cyani flos), ok. 1 g
• 1 łyżeczka suszonego koszyczka rumianku (Matricariae flos), ok. 1 g
• 250 ml wrzącej wody destylowanej lub przegotowanej
• 1/4 płaskiej łyżeczki soli niejodowanej (ok. 1,2 g — dla uzyskania roztworu zbliżonego do izotonicznego, 0,9%)
• jałowe gaziki lub kompresy okulistyczne — po 2 na każde przemycie
• wyparzony słoik i wyparzone sitko

Przygotowanie

1. Wyparz słoik, sitko i łyżeczkę wrzątkiem albo wygotuj je 10 minut — przy preparatach do oczu czystość naczyń jest ważniejsza niż sam skład.
2. Wsyp do słoika po 1 łyżeczce świetlika, chabru i rumianku.
3. Zagotuj 250 ml wody destylowanej lub przegotowanej i zalej nią surowce.
4. Natychmiast przykryj i parz 15 minut — dłuższe parzenie wyciąga więcej garbników, które zaczynają drażnić spojówkę.
5. Do gorącego naparu wsyp 1/4 łyżeczki soli i mieszaj do rozpuszczenia; sól zbliża płyn do izotoniczności, dzięki czemu nie piecze w oku.
6. Przecedź napar dwukrotnie: najpierw przez wyparzone sitko, potem przez jałowy gazik albo filtr do kawy — w płynie nie może zostać ANI JEDEN pyłek surowca, bo drobinka pod powieką zadziała jak ciało obce i porysuje rogówkę.
7. Ostudź do 30–35 °C. Gorący płyn poparzy rogówkę, zimny wywoła skurcz powiek.
8. Umyj dokładnie ręce mydłem przez 30 sekund.
9. Zamocz jałowy gazik w naparze, lekko odciśnij i przemyj jedno oko JEDNYM ruchem, od zewnętrznego kącika ku nosowi. Gazik wyrzuć.
10. Weź NOWY gazik i nową porcję naparu, i tak samo przemyj drugie oko — nigdy nie używaj tego samego gazika do obu oczu, bo przeniesiesz zakażenie.
11. Przy silniejszym stanie zapalnym zamiast przemywania zrób okład: jałowy kompres nasączony letnim naparem połóż na zamkniętą powiekę na 10 minut.
12. Po zabiegu wylej resztę naparu — nie odstawiaj płynu ocznego na później.

Dawkowanie

Wyłącznie zewnętrznie, do przemywania oczu i okładów na zamknięte powieki. Nie wkraplać do worka spojówkowego preparatu domowego — do oka podaje się tylko roztwory jałowe. Nie połykać. Dorośli i młodzież powyżej 12 lat: przemywać oczy letnim naparem 2–3 razy dziennie, każde oko osobnym gazikiem i osobną porcją płynu; okład 10 minut, 1–2 razy dziennie. Kurację prowadzić maksymalnie 5–7 dni. Dzieci 3–12 lat: napar o połowę słabszy (po 1/2 łyżeczki każdego surowca na 250 ml), przemywanie 2 razy dziennie, wyłącznie przez dorosłego. Dzieci poniżej 3 lat i niemowlęta: nie stosować bez konsultacji z lekarzem — zapalenie spojówek u małego dziecka wymaga oceny pediatry, a niedrożność kanalika łzowego wygląda podobnie i wymaga zupełnie innego postępowania. Ciężarne i karmiące: stosowanie zewnętrzne dopuszczalne.

Przechowywanie

Preparaty do oczu traktuj jak jednorazowe. Świeżo przecedzony napar jest wprawdzie czysty, ale nie jest jałowy — nie zawiera konserwantów i w ciągu kilkunastu godzin, nawet w lodówce, może się w nim rozwinąć flora bakteryjna, w tym pałeczka ropy błękitnej (Pseudomonas aeruginosa), która atakuje rogówkę i potrafi doprowadzić do jej owrzodzenia i utraty wzroku. Jeśli musisz przechować napar, to tylko w wyparzonym, szczelnie zamkniętym słoiku w lodówce i nie dłużej niż 12 godzin, a przed użyciem ogrzej porcję w kąpieli wodnej. W praktyce lepiej robić świeżą porcję na każdy zabieg — surowca zużywasz na to raptem 3 łyżeczki.

Trwałość

maksymalnie 12 godzin w lodówce w szczelnym, wyparzonym słoiku; zalecane zużycie natychmiast po sporządzeniu

Wskazówki

Najgroźniejszy błąd to niedokładne przecedzenie — pojedynczy okruch surowca pod powieką rysuje rogówkę i sprawia więcej szkody niż cała płukanka pożytku; przesącz płyn dwa razy, ostatni raz przez filtr do kawy albo jałowy gazik. Drugi błąd to pominięcie soli: czysty napar jest hipotoniczny i piecze, dlatego dodaje się ok. 0,9% soli. Trzeci błąd to jeden gazik na oboje oczu — to najprostszy sposób, żeby jednostronne zapalenie zamienić w obustronne. Zamiast chabru możesz użyć samego świetlika z rumiankiem; zamiast rumianku — kwiatu nagietka. Jeśli napar w oku szczypie mimo soli, znaczy, że jest za mocny albo za ciepły. Dobrze przygotowany płyn jest klarowny, jasnobrunatny, bez osadu i po przemyciu daje uczucie chłodu i zmniejszenia napięcia powiek. Gazików nie zastępuj wacikami — zostawiają włókna. Nie używaj też „kieliszków do przemywania oczu” wielokrotnego użytku, jeśli nie jesteś w stanie ich wyparzyć między każdym oczkiem.

Przeciwwskazania

Użyte zioła