Proszek z korzenia prawoślazu dla dzieci

Metryczka

• Typ: Proszek
• Kategoria: Drogi oddechowe
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 1 godzina (+ 30 minut maceracji na zimno przy każdej porcji)
• Wydajność: ok. 130 g proszku — przy dawce dla 5-latka wystarcza na ok. 40 porcji
• Sezon: październik–listopad (wykopywanie 2-letnich korzeni prawoślazu po obumarciu części nadziemnej); babka lancetowata — maj–sierpień; malwa czarna — lipiec–wrzesień

Składniki

• 80 g suszonego, obranego korzenia prawoślazu lekarskiego (Althaeae radix)
• 20 g suszonego liścia babki lancetowatej
• 15 g suszonego kwiatu malwy czarnej
• 20 g laktozy (cukru mlecznego) jako nośnika i środka rozdzielającego proszek
• 1 płaska łyżeczka miodu lipowego na każdą porcję gotowego napoju (tylko dla dzieci powyżej 1. roku życia)

Przygotowanie

1. Sprawdź surowiec: prawidłowo wysuszony korzeń prawoślazu jest biały do kremowego, włóknisty, bez zapachu stęchlizny. Korzeń szary lub żółknący odrzuć — to znak zawilgocenia.
2. Dosusz korzeń w piekarniku w 40 °C przez 40 minut. Nie przekraczaj 45 °C — wyższa temperatura niszczy śluzy, czyli jedyne, po co robisz ten preparat.
3. Zmiel korzeń w młynku udarowym partiami po 20 g, po 30 sekund. Korzeń prawoślazu jest silnie włóknisty, więc mielenie prowadź krótkimi impulsami, przerywając co 10 sekund, żeby noże nie zagrzały surowca.
4. Osobno zmiel babkę lancetowatą i kwiat malwy — 15 sekund wystarczy. Nie mieszaj ich z korzeniem podczas mielenia, bo lekkie surowce wylatują do góry i mielą się nierówno.
5. Przesiej wszystkie proszki przez sitko o oczkach 0,3 mm. Grube włókna, które zostaną na sicie, odrzuć — dziecko ich nie przełknie, a drapią gardło.
6. Dodaj 20 g laktozy i mieszaj całość łyżką przez 3 minuty, aż barwa będzie jednolicie kremowa. Laktoza zapobiega zbrylaniu i pozwala odmierzać drobne dawki dla najmłodszych.
7. Przechowuj w słoiczku z ciemnego szkła. Na etykiecie napisz: nazwa, data sporządzenia, dawki dla poszczególnych grup wiekowych oraz wyraźnie ZALEWAĆ TYLKO LETNIĄ WODĄ.
8. Przygotowanie porcji: odmierzoną dawkę proszku wsyp do szklanki, zalej 100–150 ml wody o temperaturze pokojowej (maksymalnie 40 °C), rozmieszaj i odstaw na 20–30 minut, mieszając co jakiś czas. Powstanie lekko śliski, mętny napój — to właśnie uwolnione śluzy. Odcedź przez gęste sitko, dosłodź miodem i podaj od razu.

Dawkowanie

Zawsze zalewać wodą LETNIĄ (do 40 °C) lub zimną — wrzątek ścina śluzy i niszczy działanie preparatu. Dawkowanie wiekowe (na jedną porcję, podawane 3–4 razy dziennie po jedzeniu): dzieci 1–3 lata — 1/4 płaskiej łyżeczki (ok. 0,5 g proszku) na 80 ml wody; dzieci 4–6 lat — 1/2 płaskiej łyżeczki (ok. 1 g) na 100 ml wody; dzieci 7–11 lat — 1 płaska łyżeczka (ok. 2 g) na 150 ml wody; młodzież od 12 lat i dorośli — 1,5–2 łyżeczki (3–4 g) na 200 ml wody. Podawać powoli, małymi łykami, żeby śluz zdążył pokryć gardło. Kurację prowadź 5–7 dni; jeśli kaszel nie ustępuje po tygodniu, idź z dzieckiem do lekarza. Niemowlętom poniżej 12. miesiąca życia nie podawać wersji z miodem (ryzyko botulizmu niemowlęcego); sam prawoślaz u niemowląt stosuj wyłącznie po konsultacji z pediatrą.

Przechowywanie

Szczelny słoik z ciemnego szkła, w suchym miejscu, w temperaturze pokojowej, z dala od pary i zlewu. Śluzy prawoślazu są bardzo higroskopijne — proszek wystawiony na wilgoć zbryla się w twardą bryłę, a potem pleśnieje, często zanim zdążysz to zauważyć. Zawsze nabieraj suchą łyżeczką. Gotowego napoju NIE przechowuj w lodówce na później: śluz jest doskonałą pożywką dla bakterii i po kilku godzinach napój psuje się, mimo że wygląda normalnie. Rób świeżą porcję za każdym razem.

Trwałość

6 miesięcy proszek w szczelnym słoiku; gotowy napój — zużyć w ciągu 2 godzin od przygotowania

Wskazówki

Błąd numer jeden i praktycznie jedyny, który psuje ten preparat: zalanie proszku wrzątkiem. Gorąca woda ścina śluzy w kłaczki i zostaje ci mętna woda bez działania osłaniającego. Woda ma być letnia, a napój ma być wyraźnie śliski w dotyku i ciągnąć się lekko za łyżeczką — to test, że wyszło. Błąd numer dwa: zbyt krótka maceracja. Poniżej 20 minut śluzy nie zdążą się uwolnić. Błąd trzeci: przegrzanie korzenia przy dosuszaniu — powyżej 45 °C tracisz surowiec bezpowrotnie. Zamienniki: zamiast babki lancetowatej użyj babki zwyczajnej, zamiast kwiatu malwy czarnej — kwiatu ślazu dzikiego; jeśli nie masz laktozy, pomiń ją całkowicie i odmierzaj proszek na wadze kuchennej. Świadomie NIE dodaję tu lukrecji ani tymianku, choć są skuteczne na gardło — lukrecja jest przeciwwskazana u dzieci poniżej 12 lat, a tymianek w większych dawkach bywa drażniący. Praktyczna sztuczka: dzieci chętniej piją napój prawoślazowy schłodzony i z odrobiną soku malinowego, a zimno dodatkowo koi podrażnione gardło.

Przeciwwskazania

Użyte zioła