Hydrolat z tymianku na cerę trądzikową

Metryczka

• Typ: Hydrolat
• Kategoria: Skóra i włosy
• Trudność: średni
• Czas przygotowania: 12 godzin podwiędzania + 1,5 godziny destylacji + 2 tygodnie dojrzewania
• Wydajność: ok. 300 ml hydrolatu
• Sezon: czerwiec–sierpień (zbiór ziela na początku kwitnienia, w suchy, słoneczny dzień, po obeschnięciu rosy — wtedy zawartość olejku jest najwyższa); z suszu można destylować cały rok, ale susz starszy niż rok daje wodnisty, płaski destylat

Składniki

• 120 g świeżego, kwitnącego ziela tymianku pospolitego (Thymi herba), podwiędniętego 12 godzin — lub 50 g suszu
• 1,5 l wody destylowanej lub demineralizowanej
• ok. 1,5 kg kostek lodu (w 3 porcjach, do chłodzenia pokrywy)
• 1 garnek 6–8 l z kopulastą pokrywą, którą można położyć odwróconą
• 1 miseczka żaroodporna o średnicy 12–14 cm (odbieralnik) + ceramiczny kubek jako podpórka
• 0,3 g kwasu cytrynowego (opcjonalnie, do korekty pH)
• 2 ciemne butelki 250 ml ze spryskiwaczem, wyparzone

Przygotowanie

1. Ziele zbierz na początku kwitnienia, w suche południe, gdy rosa całkiem obeschnie — wtedy zawartość olejku jest najwyższa. Ścinaj wyłącznie niezdrewniałe wierzchołki pędów o długości 10–15 cm, bez zdrewniałej podstawy krzewinki.
2. Rozłóż ziele w cienkiej warstwie i podwiędź 12 godzin w cieniu i przewiewie. Nie susz do kruchości — chodzi tylko o odparowanie wody wolnej.
3. Na dno garnka wstaw odwrócony ceramiczny kubek, a na nim ustaw suchą miseczkę-odbieralnik.
4. Wokół podpórki wsyp tymianek i zalej 1,5 l wody destylowanej. Poziom wody musi być o co najmniej 3 cm niższy niż krawędź odbieralnika — jeśli wywar wleje się do miseczki, wynik nadaje się tylko do wylania.
5. Nakryj garnek pokrywą odwróconą do góry dnem, tak żeby jej uchwyt wypadł dokładnie nad środkiem miseczki. Nasyp na pokrywę warstwę lodu.
6. Zagotuj na dużym ogniu, a gdy woda zawrze — zejdź na najmniejszy płomień utrzymujący leniwe bulgotanie (96–98 °C). Zbyt intensywne wrzenie przerzuca krople wywaru do odbieralnika.
7. Destyluj 45–60 minut. Lód wymieniaj co 15–20 minut, odciągając roztopioną wodę z pokrywy gruszką lub chochelką — bez zdejmowania pokrywy.
8. Przerwij, gdy zbierze się ok. 300 ml destylatu. Dalsza destylacja daje już tylko wodniste ogony, które rozcieńczają produkt.
9. Zgaś palnik, odczekaj 10 minut, zdejmij pokrywę poziomo (żeby skropliny nie wpadły do miseczki) i wyjmij odbieralnik.
10. Zmierz pH paskami. Hydrolat tymiankowy ma naturalnie pH 4,0–5,0. Jeśli wyszło powyżej 5,5, skoryguj kwasem cytrynowym po 0,05 g na 100 ml — na cerze trądzikowej niskie pH jest częścią działania.
11. Przelej do wyparzonych ciemnych butelek ze spryskiwaczem, do pełna, bez poduszki powietrznej. Opisz datą.
12. Odstaw na 2 tygodnie w lodówce. Świeży destylat pachnie ostro i „kuchennie”; po dojrzeniu zapach robi się okrągły, ziołowo-korzenny.

Dawkowanie

Wyłącznie zewnętrznie, na skórę. Tonik: po umyciu twarzy spryskaj z odległości 20 cm, 2 razy dziennie (rano i wieczorem), nie wycieraj — pozwól wsiąknąć i dopiero potem nałóż krem lub żel. Kuracja punktowa na zmiany zapalne: waciki nasączone hydrolatem przyłożyć na 5 minut na zmiany, raz dziennie wieczorem, przez maksymalnie 6 tygodni; potem 2 tygodnie przerwy, żeby nie zaburzać mikrobiomu skóry. Na plecy i dekolt: rozpylać po prysznicu na wilgotną skórę. Można wprowadzić jako fazę wodną do żelu lub kremu (do 30% receptury) — taki preparat WYMAGA konserwantu. NIE stosować doustnie: domowa destylacja nie daje produktu jałowego i nie ma statusu farmakopealnego. Dzieci: dopuszczalne od 6. roku życia, po próbie uczuleniowej, rozcieńczone 1:1 wodą destylowaną.

Przechowywanie

Ciemna butelka, szczelnie zamknięta, wypełniona po brzegi, w lodówce 4–8 °C. Nie zanurzaj w butelce wacików ani palców — wystarczy jedno dotknięcie, by zaszczepić bakterie do wody. Mętnienie, białe kłaczki na dnie, śluzowate nitki albo kwaśno-stęchły zapach = wylać, nie ratować. Do dłuższego trzymania rozlej po 50 ml do wyparzonych fiolek i zamroź; po rozmrożeniu zużyj w 7 dni. Nie trzymaj w łazience — codzienne wahania temperatury i wilgoć skracają trwałość o połowę.

Trwałość

6 miesięcy w lodówce w nieotwartej butelce; po otwarciu 4–6 tygodni (fenole tymianku nieco wydłużają trwałość w porównaniu z hydrolatami kwiatowymi, ale nie zastępują konserwantu)

Wskazówki

Największy błąd to potraktowanie hydrolatu jak olejku i odwrotnie — czysty olejek tymiankowy na twarz to gwarantowane poparzenie chemiczne, a hydrolat nie ma siły olejku i nie zastąpi leczenia trądziku o ciężkim przebiegu. Drugi błąd: gwałtowne wrzenie, które wyrzuca wywar do odbieralnika — poznasz to po mętnym, brązowawym destylacie o zapachu gotowanego ziela. Prawidłowy hydrolat tymiankowy jest KLAROWNY, bezbarwny lub ledwie opalizujący, o ostro-ziołowym, korzennym zapachu. Trzeci: susz wrzucony na sucho do garnka — namocz go godzinę przed destylacją, inaczej para przeleci obok surowca. Czwarty: pokrywa bez lodu — bez zimnej powierzchni nie ma kondensacji. Na wierzchu destylatu może pojawić się cieniutki, tęczowo połyskujący film — to śladowy olejek; nie odbieraj go pipetą, bo w tym stężeniu jest częścią działania hydrolatu. Do cery trądzikowej tymianek dobrze łączy się z rozmarynem (destyluj razem: 80 g tymianku + 40 g rozmarynu) i z lawendą, jeśli chcesz złagodzić ostrość zapachu i dodać komponent kojący. Efekt oceniaj po 3–4 tygodniach codziennego stosowania: skóra ma być mniej błyszcząca w strefie T, a nowe zmiany zapalne pojawiać się rzadziej. Jeśli po 2 tygodniach skóra piecze, ściąga i się łuszczy — hydrolat jest dla niej za mocny, rozcieńcz go 1:1 wodą destylowaną albo odstaw.

Przeciwwskazania

Użyte zioła