Inhalacja z szałwii na chrypkę

Metryczka

• Typ: Inhalacja
• Kategoria: Jama ustna i gardło
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 15 minut (5 minut przygotowania + 10 minut inhalacji)
• Wydajność: 1 inhalacja dla jednej osoby (1,5 l naparu inhalacyjnego)
• Sezon: szałwia lekarska: maj–sierpień, liść zbierany przed kwitnieniem lub w jego początku, w słoneczny poranek po obeschnięciu rosy; rumianek: maj–sierpień, koszyczki w pełni kwitnienia, gdy języczkowate kwiaty jeszcze nie odgięły się w dół; tymianek: czerwiec–sierpień, ziele w pełni kwitnienia. Mieszankę składaj późnym latem i trzymaj gotową na sezon infekcyjny (październik–marzec), kiedy będzie potrzebna

Składniki

• 2 łyżki (ok. 6 g) suszonego liścia szałwii lekarskiej
• 1 łyżka (ok. 2 g) suszonych koszyczków rumianku
• 1 łyżka (ok. 3 g) suszonego ziela tymianku
• 1 płaska łyżeczka (ok. 5 g) soli kamiennej niejodowanej
• 1,5 litra wody
• opcjonalnie: 2 krople olejku eterycznego szałwiowego (Salvia officinalis, nie muszkatołowa) — tylko dla dorosłych
• szeroka miska ceramiczna lub emaliowana o pojemności min. 2 l
• duży bawełniany ręcznik

Przygotowanie

1. Odmierz 6 g szałwii, 2 g rumianku i 3 g tymianku. Susz rozetrzyj w dłoniach — rozerwane komórki olejkowe oddają olejek szybciej.
2. Zagotuj 1,5 l wody i odstaw garnek na 2 minuty. Woda ma mieć ok. 90 °C, nie 100 °C — wrzątek niszczy część olejku i grozi oparzeniem twarzy.
3. Wsyp zioła i sól do miski, zalej wodą o temperaturze ok. 90 °C.
4. Przykryj miskę talerzem i odczekaj 3–4 minuty. To parzenie wstępne: uwalnia garbniki i wysyca parę olejkiem, zanim usiądziesz nad miską.
5. Jeśli używasz olejku eterycznego, dodaj 2 krople dopiero teraz, tuż przed inhalacją — dolany do wrzątku wyparuje, zanim zdążysz się pochylić.
6. Postaw miskę na stabilnym stole. Usiądź wygodnie, twarz trzymaj 25–30 cm nad powierzchnią wody — nie bliżej. Jeśli para parzy, odsuń się jeszcze o 10 cm.
7. Nakryj głowę i miskę ręcznikiem, tworząc namiot. Zamknij oczy — para z olejkiem szczypie i wysusza rogówkę.
8. Oddychaj przez USTA, powoli i głęboko, wydychaj przez nos. To kluczowe: przy chrypce celujesz w krtań, a droga do niej wiedzie przez usta. Oddychanie nosem skieruje parę do zatok, nie na struny głosowe.
9. Inhaluj 8–10 minut. Co 2 minuty unieś ręcznik i weź kilka oddechów chłodnym powietrzem, żeby nie doszło do przegrzania.
10. Po inhalacji osusz twarz, zostań w ciepłym pomieszczeniu przez minimum 60 minut i przez ten czas MILCZ — para rozluźnia fałdy głosowe, a mówienie zaraz po niej niweczy cały efekt i pogłębia obrzęk.
11. Zużytą miskę wypłucz od razu — garbniki szałwii zostawiają trudny do usunięcia brązowy nalot.

Dawkowanie

DOROŚLI: 1 inhalacja 8–10 minut, 2–3 razy dziennie, przez 3–5 dni. Najskuteczniejsza jest inhalacja wieczorna, tuż przed snem — nawilżona śluzówka regeneruje się nocą. Po każdej inhalacji minimum godzina milczenia i ciepła. Jeśli chrypka nie ustępuje po 5 dniach inhalacji, przerwij i idź do laryngologa — chrypka trwająca dłużej niż 2–3 tygodnie u dorosłego zawsze wymaga obejrzenia krtani, bo tak zaczyna się także rak krtani i porażenie nerwu krtaniowego. DZIECI: powyżej 6. roku życia, tylko pod stałym nadzorem dorosłego trzymającego miskę, 5 minut, raz dziennie, BEZ olejku eterycznego i z parą o temperaturze wyraźnie niższej (odstaw wodę na 5 minut przed inhalacją). PONIŻEJ 6 LAT NIE ROBIĆ inhalacji parowej nad miską w ogóle. Kuracja szałwiowa nie powinna trwać dłużej niż 7 dni z rzędu — tujon zawarty w olejku kumuluje się w organizmie.

Przechowywanie

Suchą mieszankę (szałwia + rumianek + tymianek) trzymaj w szczelnym słoiku z ciemnego szkła, w suchym miejscu, w temperaturze pokojowej, z dala od kuchennej pary i słońca. Olejek eteryczny szałwiowy — w lodówce, w ciemnej buteleczce z kroplomierzem, maksymalnie 12 miesięcy od otwarcia. Zwietrzała szałwia (bez wyraźnego, kamforowo-korzennego zapachu po roztarciu) jest do inhalacji bezwartościowa — cały efekt leży w olejku, a ten uleciał. Gotowego naparu nie odstawiaj na później: w ciepłej, wilgotnej misce z resztkami ziół po kilku godzinach rozwija się flora bakteryjna, a przecież masz tym oddychać.

Trwałość

napar inhalacyjny zużyć natychmiast — nie odgrzewać i nie przechowywać; suchą mieszankę ziołową przechowuj do 12 miesięcy

Wskazówki

Najczęstszy błąd to oddychanie nosem. Przy chrypce trzeba oddychać przez usta, bo tylko wtedy para dociera do krtani; jeśli ktoś inhaluje szałwię nosem, leczy sobie zatoki, a struny głosowe zostają suche. Drugi błąd: wlanie wrzątku 100 °C. Poza ryzykiem oparzenia gwałtowne wrzenie wypycha olejek eteryczny w pierwszych sekundach, kiedy jeszcze siedzisz z boku — po 3 minutach inhalujesz właściwie samą parę wodną. Odstaw garnek na 2 minuty, to wystarczy. Trzeci błąd: mówienie zaraz po inhalacji. Rozgrzana, przekrwiona krtań jest wtedy najbardziej podatna na uraz — nauczyciele i wokaliści, którzy inhalują w przerwie i wracają mówić, konsekwentnie robią sobie gorzej. Sól kamienna nie jest ozdobnikiem: nadaje parze lekką hipertoniczność, co pomaga ściągnąć obrzęk ze śluzówki. Nie zastępuj jej solą jodowaną — jod w gorącej parze potrafi drażnić. Szałwię można zastąpić liściem babki lancetowatej i kwiatem dziewanny, jeśli ktoś nie może przyjmować tujonu (ciąża, padaczka, karmienie) — działanie będzie łagodniejsze, bardziej powlekające niż ściągające, ale bezpieczne. Poznasz, że mieszanka jest dobra, po zapachu: para ma pachnieć wyraźnie korzennie i kamforowo, z jabłkowym tłem rumianku. Jeśli pachnie tylko mokrym sianem, susz jest stary. Inhaluj z miski szerokiej i płytkiej, nie z wąskiego garnka — większa powierzchnia parowania to więcej pary przy niższej temperaturze wody.

Przeciwwskazania

Użyte zioła