Macerat olejowy z kwiatów dziurawca

Metryczka

• Typ: Macerat
• Kategoria: Skóra i włosy
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 40 minut pracy + 4–6 tygodni maceracji + 2 dni dekantacji
• Wydajność: ok. 230–250 ml gotowego maceratu z 300 ml oleju wyjściowego
• Sezon: koniec czerwca — lipiec (zbiór świeżych kwiatów i pąków, tradycyjnie w okolicach 24 czerwca, dnia św. Jana); macerat zakłada się latem, gotowy jest na przełomie sierpnia i września

Składniki

• 60 g świeżych, właśnie rozwiniętych kwiatów i pąków dziurawca zwyczajnego (Hyperici flos) — same szczyty pędów, bez łodyg i liści
• 300 ml oliwy z oliwek extra virgin (lub oleju słonecznikowego rafinowanego, jeśli macerat ma być bezzapachowy)
• 1 czysty słoik typu twist o pojemności 500 ml z ciemnego szkła lub owinięty gazą (nie folią)
• 1 łyżeczka (ok. 3 ml) oleju z kiełków pszenicy jako naturalny przeciwutleniacz — opcjonalnie
• 8 kropli witaminy E (tokoferol) — opcjonalnie, do przedłużenia trwałości

Przygotowanie

1. Zbierz kwiaty w pełni kwitnienia (koniec czerwca — lipiec), w słoneczne przedpołudnie, po obeschnięciu rosy. Sprawdź surowiec: rozetrzyj pąk w palcach — musi zabarwić skórę na czerwonofioletowo. Jeśli nie barwi, to nie jest dziurawiec zwyczajny albo zebrałeś go za późno.
2. Przebierz surowiec, usuń łodygi, owady i zżółkłe płatki. NIE MYJ kwiatów — woda w maceracie olejowym oznacza pleśń i zjełczenie.
3. Zostaw kwiaty na 3–4 godziny rozłożone cienką warstwą w cieniu i przewiewie, żeby odparowała woda powierzchniowa. Surowiec ma być suchy w dotyku, ale nie zwiędnięty.
4. Wsyp kwiaty do słoika luźno, do ok. 2/3 wysokości. Nie ubijaj.
5. Zalej oliwą tak, by warstwa oleju sięgała 2 cm ponad surowiec — proporcja robocza to 1 część kwiatów na 5 części oleju wagowo. Każdy płatek wystający ponad olej spleśnieje i zniszczy całą partię.
6. Wymieszaj czystą drewnianą pałeczką, żeby wypchnąć pęcherzyki powietrza spomiędzy kwiatów. Zakręć słoik.
7. Postaw słoik na parapecie od południa. Maceruj 4–6 tygodni w słońcu, wstrząsając codziennie przez pierwszy tydzień, potem co 2–3 dni. Uwaga: przez pierwsze 3–5 dni odkręcaj słoik raz dziennie na kilka sekund — resztkowa woda z surowca odparowuje i gromadzi się para.
8. Obserwuj barwę: po 3–5 dniach olej jest żółty, po 2 tygodniach pomarańczowoczerwony, po 4–6 tygodniach ma kolor ciemnego rubinu. Ciemna czerwień to sygnał, że macerat jest gotowy.
9. Odcedź przez podwójną gazę lub gęste sitko, mocno odciśnij surowiec — w kwiatach zostaje nawet 30% oleju.
10. Odstaw przecedzony olej na 24–48 godzin w chłodne, ciemne miejsce. Na dnie osadzi się mętna warstewka wody i drobin roślinnych — zdekantuj czysty olej znad osadu do ciemnej butelki, resztę wyrzuć. Ten krok decyduje o trwałości.
11. Dodaj 8 kropli witaminy E, zakręć, opisz butelkę nazwą surowca, rodzajem oleju i datą przelania.

Dawkowanie

WYŁĄCZNIE ZEWNĘTRZNIE. Nakładaj cienką warstwę na czystą skórę 2–3 razy dziennie: na oparzenia słoneczne i oparzenia I stopnia (skóra zaczerwieniona, bez pęcherzy) — po całkowitym ochłodzeniu miejsca zimną wodą, nigdy na świeżo poparzoną, gorącą skórę. Na blizny i zrosty pooperacyjne — wmasowuj 1–2 minuty, 2 razy dziennie przez 8–12 tygodni. Na bóle korzeniowe i nerwobóle — wmasowuj 3–5 ml wzdłuż przebiegu nerwu, 2 razy dziennie, kuracja 2–3 tygodnie. Na odleżyny i pęknięcia skóry — cienka warstwa 2 razy dziennie. BEZWZGLĘDNIE: przez 12 godzin po każdym posmarowaniu nie wystawiaj tego miejsca na słońce ani solarium. W praktyce oznacza to smarowanie wieczorem i zmycie rano wodą z mydłem, jeśli w ciągu dnia wychodzisz na słońce. Nie stosować doustnie — to jest preparat na skórę, a dziurawiec doustnie ma zupełnie inny profil interakcji lekowych i wymaga innej formy (napar, nalewka).

Przechowywanie

Ciemna butelka ze szkła (oranżowa lub kobaltowa), szczelnie zakręcona, w temperaturze 12–18 °C, z dala od światła i kuchenki. Nie przechowuj w lodówce, jeśli używasz oliwy — zmętnieje i zestali się (to nie szkodzi, ale utrudnia dozowanie). Źle przechowywany macerat jełczeje: traci rubinową barwę, brązowieje, pachnie starym olejem i farbą olejną, i wtedy zamiast pomagać skórze, drażni ją nadtlenkami lipidowymi. Zjełczały olej wyrzuć — nie da się go uratować.

Trwałość

12 miesięcy w ciemnej butelce, w chłodzie; na oliwie z oliwek do 14 miesięcy, na oleju słonecznikowym ok. 8–9 miesięcy

Wskazówki

Najczęstszy błąd: użycie suszonego dziurawca. Suszony surowiec daje olej bladożółty albo zielonkawy, bo hiperycyna i hyperforyna w dużej części rozkładają się podczas suszenia i przechowywania. Czerwony olej robi się TYLKO ze świeżych kwiatów. Drugi błąd: zbiór łodyg i liści zamiast samych kwiatów — łodygi wnoszą chlorofil i wodę, olej wychodzi brunatnozielony i szybko pleśnieje. Trzeci błąd: pominięcie dekantacji — mętna warstwa wodna na dnie to bomba mikrobiologiczna. Jak poznać, że wyszło: barwa głębokiej czerwieni z fioletowym refleksem pod światło, zapach ziołowo-oliwny, olej klarowny. Jeśli po 3 tygodniach olej wciąż jest żółty, prawdopodobnie zebrałeś dziurawiec czterobocznego lub inny gatunek ubogi w hiperycynę — sprawdź test rozcierania pąka. Nie ma sensu przyspieszać maceracji kąpielą wodną powyżej 45 °C: hyperforyna rozkłada się w cieple i traci się część działania przeciwzapalnego, a czerwień i tak wymaga czasu i światła. Jeśli chcesz wersję na ciepło, trzymaj 40–45 °C przez 3 dni po 4 godziny dziennie — kolor będzie ciemniejszy szybciej, ale skład uboższy. Bezzapachowy, jaśniejszy olej słonecznikowy lepiej wchłania się do masażu; oliwa daje macerat trwalszy i lepszy na blizny.

Przeciwwskazania

Użyte zioła