Mieszanka obniżająca cholesterol z karczochem, ostropestem i lipą

Metryczka

• Typ: Mieszanka
• Kategoria: Serce i krążenie
• Trudność: średni
• Czas przygotowania: 30 minut (sporządzenie mieszanki) + 20 minut na jedną porcję
• Wydajność: 100 g mieszanki = ok. 40 porcji po 250 ml
• Sezon: liść karczocha: sierpień–wrzesień, liście odziomkowe pierwszego roku (nie te z pędu kwiatowego); ostropest: sierpień–wrzesień, owoce z koszyczków, gdy puch zaczyna się rozchylać, ale nasiona jeszcze nie wypadły; kwiat lipy: czerwiec–lipiec, zbiór gdy część kwiatów w kwiatostanie jest jeszcze w pąku, w suchy dzień po obeschnięciu rosy; korzeń mniszka: wrzesień–październik (albo marzec–kwiecień, przed kwitnieniem — ale jesienny jest bogatszy)

Składniki

• 30 g suszonego liścia karczocha zwyczajnego (Cynarae folium)
• 25 g rozdrobnionego owocu (nasion) ostropestu plamistego (Silybi mariani fructus)
• 25 g suszonego kwiatostanu lipy z przysadką (Tiliae inflorescentia)
• 20 g suszonego korzenia mniszka lekarskiego (Taraxaci radix)
• woda: 250 ml na jedną porcję (1 czubata łyżeczka mieszanki, ok. 2,5 g)

Przygotowanie

1. Owoce ostropestu zmiel w młynku do kawy tuż przed sporządzeniem mieszanki — nierozdrobnione nasiona są twarde jak kamyki i przechodzą przez przewód pokarmowy w całości, nie oddając sylimaryny. Nie mielić na zapas: zmielony ostropest jełczeje w ciągu kilku tygodni.
2. Korzeń mniszka rozdrobnij do frakcji 2–3 mm (jeśli masz całe korzenie, potnij sekatorem i dobij w moździerzu).
3. Liść karczocha potnij do frakcji 3–5 mm. Kwiatostanu lipy nie rozdrabniaj — ma zostać w całości, razem z przysadką.
4. Odważ: karczoch 30 g, ostropest 25 g, lipa 25 g, mniszek 20 g. Wymieszaj w dużej misce przez 2 minuty i przesyp do suchego słoja z ciemnego szkła. Opisz etykietą ze składem i datą.
5. Przygotowanie porcji: 1 czubatą łyżeczkę (ok. 2,5 g) mieszanki zalej 250 ml zimnej wody, doprowadź do wrzenia i gotuj pod przykryciem 3 minuty — krótkie gotowanie jest konieczne, żeby wyciągnąć gorycze z korzenia mniszka i twardego liścia karczocha.
6. Zdejmij z ognia, nie odcedzaj i odstaw pod przykryciem na kolejne 15 minut. W tym czasie kwiat lipy odda flawonoidy, których gotowanie by nie poprawiło.
7. Odcedź przez gęste sitko, dociskając surowiec.
8. Pij ciepły, na 20–30 minut PRZED posiłkiem — gorycze karczocha i mniszka działają wtedy najsilniej żółciopędnie, przygotowując wątrobę i pęcherzyk na tłuszcz z jedzenia.

Dawkowanie

Dorośli: 1 filiżanka (250 ml) odwaru 2–3 razy dziennie, zawsze 20–30 minut przed głównymi posiłkami. Kuracja: 8–12 tygodni bez przerwy — na gospodarkę lipidową nie działa się w dwa tygodnie; kontrolny lipidogram rób nie wcześniej niż po 3 miesiącach stosowania, przy niezmienionej diecie, bo inaczej nie będziesz wiedział, co zadziałało. Po kuracji zrób 3–4 tygodnie przerwy. Zaczynaj od 1 filiżanki dziennie przez pierwszy tydzień — karczoch i mniszek nagle uruchamiają wydzielanie żółci i u części osób wywołują przejściowe biegunki oraz kolkowe bóle brzucha; jeśli tolerancja jest dobra, zwiększ do 2–3 porcji. Dzieci: nie stosować poniżej 12. roku życia; hipercholesterolemia u dziecka (zwykle rodzinna) to sprawa dla lekarza, nie dla ziół. Ciąża i karmienie piersią: nie stosować.

Przechowywanie

Szczelny słój z ciemnego szkła, w suchym i chłodnym miejscu, w temperaturze do 20 °C, bez dostępu światła. Najlepszym rozwiązaniem jest przechowywanie mieszanki BEZ ostropestu i dosypywanie świeżo zmielonych nasion (ok. 0,6 g, czyli szczyptę) bezpośrednio do garnuszka przy każdej porcji — wtedy trwałość rośnie do 12 miesięcy, a sylimaryna nie utlenia się w słoju. Zmielony ostropest, jeśli już go zmielisz na zapas, trzymaj w lodówce w szczelnym pojemniku maksymalnie 4 tygodnie. Jeżeli mieszanka zaczyna pachnieć zjełczałym olejem albo starym orzechem, wyrzuć ją — utleniony ostropest nie tylko nie działa, ale i obciąża wątrobę, którą miał chronić.

Trwałość

6 miesięcy w szczelnym słoju z ciemnego szkła — trwałość ogranicza zmielony ostropest, którego olej jełczeje; sama mieszanka bez ostropestu wytrzymałaby 12 miesięcy. Gotowy odwar: do 24 godzin w lodówce

Wskazówki

Największy błąd to używanie całych, niezmielonych nasion ostropestu — wtedy pijesz odwar praktycznie pozbawiony sylimaryny (jest ona słabo rozpuszczalna w wodzie nawet po zmieleniu, dlatego część zielarzy zaleca dodatkowo zjadanie łyżeczki zmielonych nasion popitych odwarem; to skuteczniejsza droga i warto ją rozważyć). Drugi błąd to picie mieszanki po jedzeniu — gorycze karczocha i mniszka mają przygotować pęcherzyk PRZED posiłkiem; wypite po jedzeniu robią połowę roboty. Trzeci błąd to zbyt krótkie gotowanie: liść karczocha i korzeń mniszka to twarde surowce, sam wrzątek ich nie wyciągnie. Odwar jest bardzo gorzki — i tak ma być, gorycz jest tu składnikiem czynnym, a nie wadą smaku; jeśli chcesz ją stępić, dodaj po zaparzeniu listek mięty, ale nie dosładzaj cukrem, bo to podważa cały sens kuracji. Korzeń mniszka zbieraj jesienią (wrzesień–październik), gdy jest najbogatszy w inulinę i gorycze; wiosenny jest wyraźnie słabszy. Karczoch możesz zastąpić zielem dymnicy pospolitej lub korzeniem cykorii (podobne działanie żółciopędne), a lipę — kwiatem czarnego bzu. Pamiętaj o proporcjach efektu: dobrze prowadzona kuracja ziołowa obniża cholesterol o kilka procent, dieta i ruch — o kilkanaście. Zioła są dodatkiem do zmiany stylu życia, nie jego alternatywą.

Przeciwwskazania

Użyte zioła