Mieszanka powlekająca z prawoślazem i porostem islandzkim na suchy kaszel

Mieszanka powlekająca z prawoślazem i porostem islandzkim na suchy kaszel

Mieszanka

Suchy, męczący kaszel nie potrzebuje środka wykrztuśnego — nie ma czego wykrztuszać. Potrzebuje warstwy ochronnej na podrażnionej błonie śluzowej gardła, krtani i tchawicy, która wyciszy zakończenia nerwowe odpowiedzialne za odruch kaszlowy. Tę warstwę tworzą śluzy roślinne. Ta mieszanka łączy cztery surowce śluzowe o różnych profilach: korzeń prawoślazu (10–20% śluzu, najsilniejszy powlekacz), plechę porostu islandzkiego (do 50% polisacharydów, głównie lichenina i izolichenina, plus gorzkie kwasy porostowe o działaniu przeciwbakteryjnym), kwiat ślazu dzikiego (śluz + antocyjany łagodzące stan zapalny) oraz liść babki lancetowatej (śluz, aukubina, garbniki — dodatkowo gojące). Całość przygotowuje się na zimno, bo śluzy nie znoszą wrzątku.

Metryczka

  • Typ: Mieszanka
  • Kategoria: Drogi oddechowe
  • Trudność: średni
  • Czas przygotowania: 15 minut na mieszankę + 2 godziny maceracji na porcję
  • Wydajność: 100 g mieszanki, czyli ok. 10–12 porcji maceratu po 300 ml
  • Sezon: Prawoślaz — korzeń kopany jesienią (październik) z roślin dwuletnich. Ślaz dziki — kwiat od czerwca do września, zbierany świeżo rozwinięty, suszony szybko w 40 °C, żeby nie zbrązowiał (brązowy kwiat = utlenione antocyjany = surowiec gorszej jakości). Babka lancetowata — liść od maja do września, przed kwitnieniem. Porost islandzki (płucnica islandzka) — zbiór całoroczny, najlepiej po deszczu, gdy plecha jest miękka; w Polsce gatunek rzadki i podlegający ochronie częściowej na wielu stanowiskach — kupuj surowiec z legalnego źródła, nie zbieraj ze stanowisk naturalnych.

Składniki

  • 30 g rozdrobnionego korzenia prawoślazu lekarskiego (Althaeae radix)
  • 30 g plechy porostu islandzkiego (płucnica islandzka, Lichen islandicus)
  • 20 g suszonego kwiatu ślazu dzikiego (Malvae sylvestris flos)
  • 20 g suszonego liścia babki lancetowatej (Plantaginis lanceolatae folium)
  • 300 ml wody o temperaturze pokojowej na jedną porcję maceratu
  • 1 łyżeczka miodu na porcję (opcjonalnie)

Przygotowanie

  1. Rozdrobnij korzeń prawoślazu na kawałki 2–3 mm i połam plechę porostu na fragmenty ok. 1 cm. Nie mel na proszek — przecedzenie stanie się niemożliwe.
  2. Wymieszaj wszystkie cztery surowce w suchej misce (razem 100 g) i przesyp do szczelnego, ciemnego słoja.
  3. Na jedną porcję: 2 czubate łyżki mieszanki (ok. 8–10 g) wsyp do słoika.
  4. Zalej 300 ml wody o temperaturze pokojowej (maks. 25 °C). NIE WRZĄTKIEM — wrzątek niszczy śluzy prawoślazu i kleikuje skrobię, a napar traci zdolność powlekania.
  5. Przykryj i odstaw na 2 godziny w temperaturze pokojowej, mieszając 3–4 razy. Możesz zostawić na noc w lodówce (do 8 godzin) — nocna maceracja daje gęstszy śluz.
  6. Przecedź przez gęstą gazę, mocno odciskając surowiec. Płyn powinien być śliski i lekko ciągnący.
  7. Przed wypiciem podgrzej porcję do ok. 40 °C — najlepiej w kąpieli wodnej. Nie doprowadzaj do wrzenia.
  8. Ewentualnie posłódź miodem dopiero po podgrzaniu, poniżej 40 °C.
  9. Pij bardzo powoli, małymi łykami, przetrzymując płyn chwilę w gardle.

Dawkowanie

Dorośli: 250–300 ml letniego maceratu 3–4 razy dziennie, między posiłkami. Przy nocnym kaszlu ostatnią porcję wypij tuż przed położeniem się. Kuracja: 7–14 dni; przy braku poprawy po 7 dniach skonsultuj się z lekarzem. Dzieci: 3–6 lat — 50 ml 3 razy dziennie; 6–12 lat — 100–150 ml 3 razy dziennie; powyżej 12 lat — dawka dorosłego. Poniżej 3. roku życia tylko po konsultacji z pediatrą. Maceratu można też używać do płukania gardła (letni, 3–4 razy dziennie) — działa dobrze przy zdartych strunach głosowych i chrypce. WAŻNE: śluzy powlekają śluzówkę przewodu pokarmowego i opóźniają wchłanianie leków przyjmowanych doustnie — zachowaj co najmniej 1 godzinę (a przy antybiotykach 2 godziny) odstępu między maceratem a lekami.

Przechowywanie

Suchą mieszankę przechowuj w szczelnym słoju z ciemnego szkła, w suchym miejscu. Surowce śluzowe są wyjątkowo higroskopijne — przy dostępie wilgoci zbrylają się, śluz aktywuje się w słoju, a całość zaczyna pleśnieć; do słoja możesz wrzucić saszetkę z żelem krzemionkowym. Gotowy macerat trzymaj wyłącznie w lodówce i nie dłużej niż dobę: śluz to znakomita pożywka bakteryjna, macerat pozostawiony w cieple mętnieje, kwaśnieje i po kilku godzinach nie nadaje się do picia. Nie mroź — po rozmrożeniu śluz się rozwarstwia i traci konsystencję.

Trwałość

Sucha mieszanka: 12 miesięcy. Gotowy macerat: maksymalnie 24 godziny w lodówce.

Wskazówki

Numer jeden na liście błędów: zalanie mieszanki wrzątkiem. Dostaniesz wtedy skrobiowy kisiel zamiast śluzu, a preparat przestanie powlekać. Jeśli macerat wyszedł mętny i gęsty jak budyń — użyłeś za gorącej wody. Prawidłowy macerat jest opalizujący, śliski między palcami i ciągnie się cienką nitką za łyżką; to jedyny wiarygodny test jakości. Drugi błąd: zbyt drobne zmielenie surowca — mieszanka przechodzi przez gazę i macerat jest mętny, a odciskanie zamienia się w mordęgę. Trzeci: podgrzanie gotowego maceratu do wrzenia „żeby był ciepły” — psuje śluz w ostatnim kroku. Porost islandzki jest gorzki od kwasów porostowych; jeśli gorycz przeszkadza (dzieciom zwykle przeszkadza), namocz plechę osobno przez 30 minut w wodzie z 1/2 łyżeczki sody oczyszczonej, przepłucz i dopiero wtedy używaj — traci wtedy część goryczy, choć również część działania przeciwbakteryjnego. Zamienniki: kwiat ślazu dzikiego można zastąpić kwiatem malwy czarnej lub liściem ślazu w tej samej ilości; babkę lancetowatą — babką zwyczajną. Przy suchym kaszlu NIE dodawaj tymianku ani anyżu — to surowce wykrztuśne, a przy braku wydzieliny tylko nasilają odruch kaszlowy.

Przeciwwskazania

Komentarze

Brak komentarzy. Bądź pierwszą osobą, która się wypowie.

Zaloguj się, aby dodać komentarz.