Nalewka mniszkowa na wątrobę

Metryczka

• Typ: Nalewka
• Kategoria: Trawienie i wątroba
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 40 minut pracy + 21 dni maceracji + 3 dni klarowania
• Wydajność: ok. 420 ml nalewki
• Sezon: wrzesień–październik (zbiór korzenia mniszka i cykorii, gdy zawartość inuliny i goryczy jest najwyższa); liść karczocha — lipiec–sierpień

Składniki

• 60 g suszonego, rozdrobnionego korzenia mniszka lekarskiego (zbiór jesienny)
• 20 g suszonego liścia karczocha zwyczajnego
• 20 g suszonego korzenia cykorii podróżnika
• 300 ml spirytusu 70%
• 200 ml wody przegotowanej i wystudzonej

Przygotowanie

1. Zmieszaj spirytus z wodą — wyjdzie ok. 500 ml alkoholu o mocy ok. 42%, optymalnej do wyciągania goryczy z korzeni.
2. Rozdrobnij korzeń mniszka i cykorii na kawałki 3–5 mm; dobrze wysuszony korzeń łamie się z trzaskiem, wilgotny gnie się — takiego nie używaj, spleśnieje nalewka.
3. Liść karczocha potnij nożyczkami na kawałki ok. 1 cm.
4. Włóż surowce do słoika 1-litrowego i zalej alkoholem, tak by były przykryte min. 2 cm płynu.
5. Zamknij szczelnie i odstaw w ciemne miejsce o temperaturze 18–22 °C na 21 dni, wstrząsając co drugi dzień.
6. Po 2 dniach sprawdź poziom płynu — korzenie napęcznieją; jeśli wystają ponad nalew, dolej 30–50 ml alkoholu o tej samej mocy.
7. Po 21 dniach przecedź przez sito, odciśnij surowiec przez lniane płótno — w wytłokach zostaje najwięcej goryczy.
8. Przefiltruj przez gazę złożoną na cztery warstwy, odstaw na 3 dni do sklarowania w chłodzie.
9. Zdekantuj znad osadu, przelej do ciemnej butelki z zakraplaczem, opisz nazwą i datą.

Dawkowanie

Doustnie: 20–30 kropli (ok. 1–1,5 ml) w 50 ml letniej wody, 3 razy dziennie. Żółciopędnie i na apetyt — 20–30 minut PRZED posiłkiem. Przy uczuciu ciężkości i zalegania po tłustym jedzeniu — bezpośrednio PO posiłku. Kuracja wspomagająca: 4–6 tygodni, następnie 2 tygodnie przerwy; cykl można powtórzyć wiosną i jesienią. Nie stosować u dzieci poniżej 12 lat (alkohol). Młodzież 12–18 lat: wyłącznie po konsultacji z lekarzem.

Przechowywanie

Ciemna butelka szklana z zakraplaczem, chłodna szafka (10–20 °C), bez dostępu światła. Nalewka trzymana w jasnym miejscu blaknie i traci gorycze — a to na nich opiera się jej działanie żółciopędne. Przy dłuższym staniu może pojawić się drobny osad; jest naturalny, ale przed użyciem butelkę delikatnie obróć, nie wstrząsaj energicznie.

Trwałość

3 lata w ciemnej butelce z zakraplaczem

Wskazówki

Najczęstszy błąd to użycie korzenia z wiosennego zbioru — wiosną korzeń jest ubogi w inulinę i gorycze, nalewka wychodzi blada i słaba. Kop korzenie we wrześniu i październiku, gdy roślina zgromadziła zapasy. Drugi błąd to zbieranie mniszka z trawników i poboczy: roślina kumuluje azotany i metale ciężkie, a trawniki bywają opryskiwane herbicydami. Korzeń przed suszeniem umyj szczotką, grubsze sztuki przekrój wzdłuż i susz w temperaturze do 40 °C — powyżej tej granicy gorycze się rozkładają. Jeśli nie masz karczocha, zastąp go 20 g ziela ostropestu plamistego (wtedy nalewka będzie mniej żółciopędna, a bardziej osłonowa dla wątroby). Poznasz, że nalewka wyszła, po ciemnobrunatnej barwie i wyraźnej, ale nie piekącej goryczy — kropla w szklance wody musi być gorzka. Jeśli nalewka jest tylko brązowa i bez smaku goryczy, korzeń był przesuszony w zbyt wysokiej temperaturze. Nie osładzaj — cukier maskuje gorycz, a to ona uruchamia odruch żółciopędny.

Przeciwwskazania

Użyte zioła