Nalewka z goryczki na brak apetytu

Nalewka z goryczki na brak apetytu

Nalewka

Korzeń goryczki żółtej to jeden z najsilniejszych goryczy roślinnych, jakie zna europejskie zielarstwo — gencjopikryna i amarogentyna są wyczuwalne w rozcieńczeniu 1:50 000. Gorycz odbierana przez receptory na języku uruchamia odruch nerwu błędnego: rośnie wydzielanie śliny, soku żołądkowego i żółci, przyspiesza opróżnianie żołądka. Dlatego goryczkę stosuje się przy jadłowstręcie, rekonwalescencji po chorobie, u osób starszych z osłabionym łaknieniem i przy uczuciu ciężkości po jedzeniu. Skórka pomarańczy gorzkiej dokłada drugą, aromatyczną warstwę goryczy i poprawia znośność smaku. Uwaga praktyczna: goryczka żółta jest w Polsce pod ochroną gatunkową — surowiec kupuj w aptece lub u licencjonowanego dostawcy, nie kopiąc dziko rosnących roślin.

Metryczka

  • Typ: Nalewka
  • Kategoria: Trawienie i wątroba
  • Trudność: łatwy
  • Czas przygotowania: 30 minut pracy + 14 dni maceracji + 3 dni klarowania
  • Wydajność: ok. 420 ml nalewki
  • Sezon: surowiec (korzeń) pozyskiwany jesienią, wrzesień–październik, z upraw; nalewkę można nastawiać z suszu przez cały rok

Składniki

  • 40 g suszonego, rozdrobnionego korzenia goryczki żółtej
  • 10 g suszonej skórki z pomarańczy gorzkiej
  • 5 g suszonego korzenia arcydzięgla litwora
  • 1 g suszonej skórki cytrynowej
  • 250 ml spirytusu 70%
  • 250 ml wody przegotowanej i wystudzonej

Przygotowanie

  1. Zmieszaj spirytus 70% z wodą w proporcji 1:1 — otrzymasz ok. 500 ml alkoholu o mocy ok. 35–40%, optymalnej do wyciągania goryczy (czysty spirytus wyciąga je gorzej niż rozcieńczony).
  2. Rozdrobnij korzeń goryczki na kawałki wielkości ziarna grochu — nie mielić na proch, bo wyciąg będzie mętny i nie da się go przecedzić.
  3. Włóż goryczkę, arcydzięgiel, skórkę pomarańczową i cytrynową do słoika o pojemności 750 ml.
  4. Zalej całość przygotowanym alkoholem — surowiec musi być przykryty min. 2 cm płynu. Zakręć szczelnie.
  5. Odstaw w ciemne miejsce o temperaturze pokojowej (18–22 °C) na 14 dni. Wstrząsaj słoikiem raz dziennie.
  6. Po 14 dniach przecedź przez gęste sito, a następnie przez filtr z gazy złożonej na cztery warstwy.
  7. Odciśnij surowiec przez lniane płótno — w wytłokach zostaje najwięcej goryczy.
  8. Odstaw przefiltrowany płyn na 3 dni w chłodne miejsce, żeby opadł osad, po czym zdekantuj znad osadu.
  9. Przelej do ciemnej butelki z zakraplaczem, opisz nazwą i datą sporządzenia.

Dawkowanie

Doustnie: 20–30 kropli (ok. 1 ml) rozpuszczonych w 50 ml letniej wody, wypić 15–30 minut PRZED posiłkiem, 2–3 razy dziennie. Kluczowe jest, żeby płyn miał kontakt z językiem — nie połykaj w kapsułce i nie mieszaj z sokiem maskującym smak, bo działanie zależy od pobudzenia receptorów smaku gorzkiego. Kuracja trwa 2–4 tygodnie, potem 2 tygodnie przerwy. Osoby starsze z osłabionym łaknieniem: zacząć od 10 kropli i zwiększać. Nie stosować u dzieci poniżej 12 lat; młodzież 12–18 lat wyłącznie po konsultacji z lekarzem.

Przechowywanie

Ciemna butelka szklana (oranżowa lub brązowa) z zakraplaczem, w chłodnej szafce, temperatura 10–20 °C, z dala od światła. Światło rozkłada gencjopikrynę i nalewka po roku na parapecie traci znaczną część goryczy — a gorycz to tutaj cała substancja działania. Nie przechowywać w plastiku.

Trwałość

3 lata w ciemnej butelce z zakraplaczem

Wskazówki

Najczęstszy błąd to zalanie korzenia czystym spirytusem 95% — glikozydy goryczowe są dobrze rozpuszczalne w alkoholu o mocy 35–45%, a w mocnym spirytusie wyciąg jest gorszy i wychodzi żywiczny. Drugi błąd to zmielenie korzenia na pył: nalewka nie da się przefiltrować i będzie mętna miesiącami. Jeśli nie masz goryczki żółtej, możesz użyć korzenia goryczki trojeściowej albo ziela centurii pospolitej (wtedy weź 60 g ziela zamiast 40 g korzenia) — gorycz będzie inna, ale efekt podobny. Poznasz, że nalewka wyszła, po tym, że jedna kropla rozpuszczona w szklance wody jest nadal wyraźnie gorzka. Jeśli nie jest — surowiec był stary albo zbyt krótko macerował. Nie osładzaj tej nalewki: cukier zabija działanie, bo maskuje bodziec goryczowy. Zapisz na etykiecie datę — po trzech latach gorycz zauważalnie słabnie.

Przeciwwskazania

Komentarze

Brak komentarzy. Bądź pierwszą osobą, która się wypowie.

Zaloguj się, aby dodać komentarz.