Nalewka z korzenia łopianu na trądzik

Metryczka

• Typ: Nalewka
• Kategoria: Skóra i włosy
• Trudność: średni
• Czas przygotowania: 30 minut pracy + 4 tygodnie maceracji + 4 dni klarowania
• Wydajność: ok. 400–430 ml gotowej nalewki (ok. 300 ml do stosowania doustnego + ok. 100–130 ml na toniki)
• Sezon: wrzesień–październik pierwszego roku wegetacji (zbiór korzenia łopianu z roślin z samą rozetą liści) lub bardzo wczesna wiosna, marzec–kwiecień, zanim roślina zacznie wybijać pęd kwiatowy. Ziele fiołka trójbarwnego zbiera się od maja do września, w pełni kwitnienia, ścinając część nadziemną. Kwiaty nagietka — od czerwca do września, w słoneczny dzień, po obeschnięciu rosy, obrywając w pełni rozwinięte koszyczki. Nalewkę najlepiej nastawić jesienią, po wykopkach korzenia, tak by była gotowa na zimową kurację.

Składniki

• 70 g suszonego, drobno pociętego korzenia łopianu większego (z roślin jednorocznych)
• 20 g suszonego ziela fiołka trójbarwnego (bratka polnego)
• 10 g suszonych kwiatów (koszyczków) nagietka lekarskiego
• 500 ml alkoholu o mocy 50% (czyli 265 ml spirytusu 95% + 235 ml wody przegotowanej i ostudzonej)
• 1 słoik szklany o pojemności 1 litra z zakrętką
• 1 ciemna butelka z kroplomierzem (min. 300 ml) — na porcję do picia
• 1 ciemna butelka z atomizerem lub zakrętką (min. 150 ml) — na tonik do przemywania

Przygotowanie

1. Potnij suszony korzeń łopianu na kawałki 2–3 mm. Jeśli masz korzeń świeży, użyj go w ilości 200 g (świeży zawiera ok. 70% wody), zetrzyj na grubych oczkach tarki, a alkohol podnieś do 70% (350 ml spirytusu 95% + 150 ml wody), by woda z surowca nie rozcieńczyła nalewki poniżej progu konserwacji.
2. Ziele fiołka trójbarwnego rozetrzyj w dłoniach na kawałki 5 mm, kwiaty nagietka zostaw w całości.
3. Wsyp korzeń łopianu, ziele fiołka i kwiat nagietka do suchego, wyparzonego słoika i wymieszaj na sucho.
4. Przygotuj alkohol 50%: do 235 ml wody przegotowanej i wystudzonej wlej 265 ml spirytusu 95% (alkohol do wody, nie odwrotnie). 50% to moc, w której ekstrahują się zarówno poliacetyleny i lignany łopianu, jak i saponiny fiołka, a nalewka nadaje się jednocześnie do picia i na skórę — mocniejsza wysuszałaby cerę.
5. Zalej surowiec alkoholem tak, aby był przykryty warstwą minimum 3 cm. Zakręć i wstrząśnij. Po 24 godzinach sprawdź poziom płynu — susz mocno chłonie; jeśli surowiec wystaje ponad ciecz, dolej alkoholu o tej samej mocy.
6. Maceruj 4 tygodnie w ciemnym miejscu, w temperaturze 18–22 °C, wstrząsając codziennie przez pierwszy tydzień, a potem co 2–3 dni.
7. Przecedź przez sitko wyłożone podwójną gazą, dokładnie odciskając surowiec. Odstaw na 3–4 dni w chłodne, ciemne miejsce, aż osad opadnie, i zdekantuj znad osadu albo przefiltruj przez filtr do kawy.
8. Rozlej: ok. 300 ml do butelki z kroplomierzem (porcja doustna) i ok. 100 ml do drugiej butelki na tonik. Toniku NIE rozcieńczaj z góry — rozcieńcza się go dopiero na bieżąco, przed użyciem (patrz dawkowanie), bo rozwodniona nalewka bez konserwantu psuje się w kilka tygodni.
9. Opisz obie butelki etykietami: nazwa, skład, moc alkoholu, data nastawienia, data zlania oraz wyraźne oznaczenie DO PICIA / DO PRZEMYWANIA.

Dawkowanie

STOSOWANIE DOUSTNE (dorośli i młodzież od 16 lat): 30 kropli (ok. 1,5 ml) rozcieńczone w 100 ml wody, 3 razy dziennie, 20–30 minut przed posiłkiem. Maksymalnie 100 kropli (5 ml) na dobę. Kurację prowadź 6–8 tygodni — trądzik nie reaguje szybciej — potem zrób 3–4 tygodnie przerwy. Podczas kuracji pij minimum 2 litry wody dziennie (preparat działa moczopędnie). Preparat zawiera alkohol: nie stosuj przed prowadzeniem pojazdów, u osób leczonych z uzależnienia alkoholowego ani przyjmujących disulfiram, metronidazol czy tynidazol. Dzieciom i młodzieży poniżej 16 lat NIE podawać nalewki doustnie — w trądziku młodzieńczym u młodszych stosuj napar z fiołka trójbarwnego lub wywar z korzenia łopianu. STOSOWANIE ZEWNĘTRZNE (tonik, także dla młodzieży od 12 lat): rozcieńcz 1 część nalewki 4 częściami przegotowanej, wystudzonej wody (np. 10 ml nalewki + 40 ml wody) — to daje ok. 10% alkoholu, stężenie działające, ale nieprzesuszające skóry. Zwilż płatek kosmetyczny i przemyj oczyszczoną skórę 1–2 razy dziennie, unikając okolic oczu i ust. Nie stosuj na skórę uszkodzoną, rozdrapaną ani po zabiegach złuszczających. Przed pierwszym użyciem wykonaj próbę uczuleniową: nanieś rozcieńczony tonik na wewnętrzną stronę przedramienia i odczekaj 24 godziny. Jeśli po tygodniu stosowania skóra ściąga, piecze lub się łuszczy — rozcieńcz mocniej (1:6) albo ogranicz przemywanie do raz dziennie. Do rozcieńczania nie używaj wody kranowej ani soku z cytryny.

Przechowywanie

Nalewkę bazową (nierozcieńczoną) przechowuj w ciemnej butelce ze szkła, szczelnie zamkniętej, w temperaturze pokojowej, z dala od światła i ciepła. Światło rozkłada poliacetyleny łopianu i karotenoidy nagietka — nalewka na parapecie traci działanie przeciwbakteryjne w kilka miesięcy, choć wygląda niezmieniona. Osad wytrącający się z czasem na dnie jest naturalny — zdekantuj i używaj dalej. Rozcieńczony tonik przygotowuj każdorazowo przed użyciem albo najwyżej na 3 dni do przodu i trzymaj go w lodówce: po rozcieńczeniu stężenie alkoholu spada poniżej progu konserwacji i płyn zaczyna się psuć — mętnieje, a na powierzchni potrafi pojawić się kożuch. Zepsutego toniku nie nakładaj na skórę z trądzikiem: to prosta droga do nadkażenia bakteryjnego.

Trwałość

24 miesiące w ciemnej, szczelnie zamkniętej butelce; tonik rozcieńczony wodą — tylko na bieżąco, maksymalnie 3 dni w lodówce

Wskazówki

Najczęstszy błąd to wykopanie korzenia z rośliny dwuletniej, kwitnącej — w drugim roku łopian zużywa zapasy korzenia na wybicie pędu, korzeń drewnieje, pustoszeje i jest bezwartościowy. Kop wyłącznie korzenie roślin jednorocznych: takich, które mają samą rozetę wielkich liści i żadnej łodygi. Korzeń bywa długi na 60 cm — kop szpadlem po deszczu, inaczej urwiesz go w połowie. Drugi błąd to zalanie świeżego, wilgotnego korzenia alkoholem 40% — woda z surowca rozcieńczy nalewkę poniżej 25% i całość spleśnieje; do świeżego surowca zawsze bierz alkohol 70%. Trzeci błąd to zbyt mocny tonik: nierozcieńczona nalewka wysusza skórę, uszkadza barierę hydrolipidową i paradoksalnie NASILA łojotok, bo skóra kompensuje przesuszenie zwiększoną produkcją łoju. Rozcieńczaj zawsze co najmniej 1:4. Czwarty błąd to spodziewanie się szybkich efektów — w trądziku widoczna poprawa przychodzi po 4–8 tygodniach; w pierwszych 1–2 tygodniach zmiany mogą się nawet przejściowo zaostrzyć. Dobra nalewka jest ciemnobrunatna z pomarańczowym refleksem od nagietka, ma ziemisty, lekko orzechowy zapach i słodkawo-gorzki smak. Fiołek trójbarwny możesz zastąpić bratkiem ogrodowym (Viola x wittrockiana pochodzi od tego samego gatunku i ma podobne działanie), a nagietek — kwiatem rumianku, choć rumianek działa łagodniej i bez efektu ściągającego. Jeśli chcesz wzmocnić działanie ściągające toniku, po zlaniu dodaj do porcji zewnętrznej 5 ml nalewki z kory dębu. Nie dodawaj do toniku soku z cytryny — kwas w połączeniu z alkoholem i słońcem powoduje przebarwienia.

Przeciwwskazania

Użyte zioła