Nalewka z topinamburu na cukier

Nalewka z topinamburu na cukier

Nalewka

Bulwa topinamburu (słonecznika bulwiastego) magazynuje węglowodany nie w postaci skrobi, lecz inuliny — polifruktozanu, którego organizm człowieka nie trawi i który nie podnosi glikemii. Poza inuliną bulwa zawiera kwasy fenolowe (chlorogenowy, kawowy), potas, krzem i związki wpływające na gospodarkę węglowodanową. Nalewka jest wyciągiem wodno-alkoholowym: wydobywa z bulwy kwasy fenolowe i część rozpuszczalnych oligofruktanów, ale trzeba wiedzieć, że gruba, długołańcuchowa inulina słabo przechodzi do alkoholu — dlatego ten preparat traktuje się jako uzupełnienie diety z surową bulwą, a nie jej zamiennik. W zielarstwie sięga się po niego jako po środek wspomagający przy insulinooporności i skłonności do wahań cukru, zwykle w kuracjach sezonowych.

Metryczka

  • Typ: Nalewka
  • Kategoria: Oczyszczanie i metabolizm
  • Trudność: łatwy
  • Czas przygotowania: 40 minut pracy + 4 tygodnie maceracji + 2 tygodnie leżakowania
  • Wydajność: ok. 900 ml gotowej nalewki
  • Sezon: Zbiór bulw: październik–listopad (po pierwszych przymrozkach) oraz marzec–kwiecień (bulwy zimujące w ziemi, przed ruszeniem wegetacji). Latem topinamburu nie kopie się do celów leczniczych. Nastaw najlepiej robić jesienią, żeby gotowa nalewka była do dyspozycji na zimową kurację.

Składniki

  • 200 g świeżych bulw topinamburu (po umyciu i obraniu)
  • 1 litr spirytusu rozcieńczonego do 40% (1 część spirytusu 95% + 1,4 części wody przegotowanej) lub dobrej wódki 40%
  • 2 łyżki suszonego liścia morwy białej (ok. 6 g)
  • 1 łyżka suszonych strąków fasoli zwykłej bez nasion (ok. 4 g)
  • 1 łyżeczka soku z cytryny (do zakwaszenia wody, w której moczysz obrane bulwy)
  • 1 łyżka miodu gryczanego — opcjonalnie, na koniec, do zmiękczenia smaku

Przygotowanie

  1. Bulwy wykop jesienią lub wczesną wiosną, po przemarznięciu — wtedy mają najwięcej inuliny. Umyj szczotką pod bieżącą wodą, wytnij zaschnięte końce i uszkodzenia.
  2. Obierz cienko (skórka jest jadalna, ale wnosi ziemisty posmak) i od razu wrzucaj do miski z zimną wodą zakwaszoną łyżeczką soku z cytryny — obrany topinambur w kilka minut brązowieje.
  3. Osusz bulwy ściereczką i zetrzyj na tarce o grubych oczkach albo pokrój w plasterki grubości 2–3 mm. Im większa powierzchnia, tym więcej związków przejdzie do alkoholu.
  4. Rozdrobnione bulwy przełóż do słoja o pojemności 1,5 litra, dosyp suszony liść morwy i strąki fasoli.
  5. Zalej 1 litrem alkoholu 40%, tak aby surowiec był przykryty co najmniej 2 cm płynu. Zakręć szczelnie.
  6. Odstaw w ciemne miejsce o temperaturze pokojowej (18–22 °C) na 4 tygodnie. Wstrząsaj słojem co 2–3 dni.
  7. Po 4 tygodniach zlej płyn znad osadu, przefiltruj przez gęste sito, a potem przez gazę złożoną we czworo lub filtr do kawy. Nalewka będzie lekko mętna — to normalne, mętność pochodzi od fruktanów.
  8. Jeśli chcesz osłodzić, rozpuść łyżkę miodu w 2 łyżkach ciepłej nalewki i wmieszaj do całości. Bez miodu preparat jest wytrawny i lekko ziemisty.
  9. Przelej do ciemnych butelek, szczelnie zamknij, opisz datą nastawu. Odstaw jeszcze na 2 tygodnie do sklarowania i uspokojenia smaku — dopiero potem zacznij stosować.

Dawkowanie

Doustnie: 1 łyżeczka (ok. 5 ml) rozcieńczona w pół szklanki wody, 2 razy dziennie, bezpośrednio przed głównymi posiłkami (obiadem i kolacją). Kuracja trwa 4–6 tygodni, po czym robi się miesiąc przerwy. Maksymalna dawka dobowa: 10 ml nalewki, czyli ok. 4 g czystego alkoholu — nie zwiększaj jej w nadziei na silniejszy efekt, bo obciążenie alkoholem przeważy nad korzyścią. Nalewka jest preparatem wspomagającym: nie zastępuje leków przeciwcukrzycowych ani insuliny i nie upoważnia do rezygnacji z diety. Nie podawać dzieciom ani młodzieży poniżej 18. roku życia.

Przechowywanie

Ciemna butelka ze szkła oranżowego lub zielonego, w chłodnej spiżarni (12–18 °C), z dala od światła i źródeł ciepła. Światło rozkłada kwas chlorogenowy — nalewka trzymana na parapecie w ciągu kilku miesięcy blednie i traci działanie. Na dnie butelki może z czasem wytrącić się drobny osad fruktanów; nie jest to wada, ale zlej nalewkę znad niego przed użyciem. Nie przechowuj w lodówce — zimno wytrąca zmętnienie.

Trwałość

24 miesiące w ciemnej, szczelnie zamkniętej butelce. Po 2 latach nalewka nie psuje się (chroni ją alkohol), ale traci kwasy fenolowe i staje się wyłącznie alkoholem o ziemistym smaku.

Wskazówki

Najczęstszy błąd: bulwy zbierane latem, przed przymrozkami. Zawartość inuliny w topinamburze rośnie do późnej jesieni i po przemarznięciu — bulwa wykopana we wrześniu jest wodnista i mdła, ta z listopada lub z marca (po zimowaniu w ziemi) daje wyraźnie gęstszy, słodkawy wyciąg. Drugi błąd: użycie alkoholu 70% w nadziei, że wyciągnie więcej. Odwrotnie — fruktany i kwasy fenolowe potrzebują wody, dlatego optymalne jest 40%, a przy 60% i więcej nalewka wychodzi pusta. Trzeci: mycie bulw dopiero po pokrojeniu — resztki ziemi z zagłębień zanieczyszczają nastaw i nadają mu stęchły zapach. Zamienniki: liść morwy białej można zastąpić 1 łyżką suszonego liścia borówki czarnej, a strąk fasoli — 1 łyżką suszonego liścia pokrzywy (wtedy preparat będzie bardziej moczopędny niż przeciwcukrzycowy). Udana nalewka jest barwy jasnobursztynowej, lekko opalizująca, o zapachu przypominającym surowy karczoch i orzech, w smaku wytrawna, z ziemistą nutą i lekką słodyczą na końcu. Jeżeli po tygodniu nastaw pachnie kwaśno lub octowo, bulwy były nadpsute — wylej i zrób nowy. I najważniejsze: równolegle z nalewką jedz 100–150 g surowych bulw dziennie (starte do sałatki) — to one, a nie alkohol, są głównym źródłem inuliny.

Przeciwwskazania

Komentarze

Brak komentarzy. Bądź pierwszą osobą, która się wypowie.

Zaloguj się, aby dodać komentarz.