Nalewka z tymianku na zapalenie oskrzeli

Metryczka

• Typ: Nalewka
• Kategoria: Drogi oddechowe
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 40 minut + 3 tygodnie maceracji + 2 tygodnie dojrzewania
• Wydajność: ok. 320 ml nalewki
• Sezon: Ziele tymianku zbieraj od czerwca do sierpnia, w pełni kwitnienia, w słoneczny dzień przed południem, po obeschnięciu rosy — wtedy zawartość olejku eterycznego jest najwyższa. Ścinaj tylko górne, niezdrewniałe 10-15 cm pędów. Liść szałwii — maj-czerwiec, przed kwitnieniem. Owoce anyżu — sierpień-wrzesień. Nalewkę nastawiaj we wrześniu, żeby po pięciu tygodniach dojrzewania była gotowa na początek sezonu infekcyjnego.

Składniki

• 50 g suszonego ziela tymianku (same listki, bez zdrewniałych łodyg)
• 10 g suszonego liścia szałwii lekarskiej
• 10 g owoców biedrzeńca anyżu, rozgniecionych
• 400 ml spirytusu 60-70% (lub 400 ml wódki 40% - patrz wskazówki)
• słoik 700 ml z zakrętką
• ciemna butelka 250-300 ml z zakraplaczem
• gaza i filtr do kawy

Przygotowanie

1. Suszony tymianek przetrzyj między dłońmi i odsiej zdrewniałe łodyżki — nie zawierają olejku, a chłoną alkohol i zabierają go z wyciągu.
2. Owoce biedrzeńca anyżu rozgnieć w moździerzu, aż popękają łupiny.
3. Wsyp tymianek, szałwię i rozgnieciony anyż do suchego słoika. Proporcja surowca do alkoholu wynosi ok. 1:6.
4. Zalej spirytusem 60-70% tak, by przykrył surowiec na 3 cm — susz mocno chłonie i po dobie poziom płynu wyraźnie opadnie, więc następnego dnia sprawdź i w razie potrzeby dolej alkoholu.
5. Zakręć szczelnie i odstaw w ciemne miejsce w temperaturze 18-22 stopni C na 3 tygodnie. Wstrząsaj codziennie przez pierwszy tydzień, potem co 2-3 dni.
6. Po 3 tygodniach przecedź przez sitko, wyciśnij surowiec przez podwójną gazę, a następnie przefiltruj przez filtr do kawy — pył z ziela tymianku inaczej zmętni nalewkę.
7. Przelej do ciemnej butelki z zakraplaczem, opisz nazwą, stężeniem alkoholu i datą sporządzenia.
8. Odstaw na 2 tygodnie do dojrzenia w ciemnym miejscu. Świeża nalewka jest ostra i szorstka, po dojrzeniu smak się zaokrągla, a drobny osad opada na dno.

Dawkowanie

Dorośli: 20-30 kropli (ok. 1 ml) w 100 ml letniej wody lub ciepłej herbaty, 3 razy dziennie po jedzeniu. Maksymalnie 100 kropli na dobę. NIE pij nierozcieńczonej — spirytus 70% oparzy błonę śluzową przełyku. Kuracja: 7-10 dni, maksymalnie 2 tygodnie; jeżeli objawy nie ustępują, potrzebna jest diagnostyka, a nie kolejny tydzień nalewki. Do płukania gardła przy towarzyszącym zapaleniu gardła: 1 łyżeczka nalewki na pół szklanki ciepłej wody, płukać 3-4 razy dziennie po jedzeniu, nie połykać. Dzieci: NIE stosować poniżej 12. roku życia — to preparat alkoholowy; dla dzieci przygotuj miód tymiankowy albo syrop tymiankowy. Młodzież 12-18 lat wyłącznie za zgodą lekarza, 10-15 kropli 2 razy dziennie. Ostatnią dawkę bierz najpóźniej 2 godziny przed snem — nalewka upłynnia wydzielinę, a odkrztuszanie w pozycji leżącej jest męczące.

Przechowywanie

Ciemna butelka, szafka bez dostępu światła, temperatura pokojowa. Alkohol 60-70% konserwuje się sam, ale światło i tlen rozkładają tymol — nalewka w przezroczystej butelce na parapecie po roku jest już tylko gorzkim spirytusem. Trzymaj butelkę pełną albo przelewaj do mniejszej, gdy ubędzie płynu: duża poduszka powietrza nad nalewką przyspiesza utlenianie. Osad na dnie to naturalne, wytrącone żywice — nie wstrząsaj przed użyciem, po prostu nalewaj znad osadu. Zakraplacz gumowy twardnieje od alkoholu, wymieniaj go co roku.

Trwałość

3 lata w ciemnej, szczelnie zamkniętej butelce; olejek stopniowo utlenia się po 2 latach

Wskazówki

Najczęstszy błąd to zalewanie całych gałązek tymianku z łodygami — zdrewniałe łodygi zabierają jedną czwartą alkoholu, a nie oddają nic w zamian. Odsiej je. Drugi błąd: zbyt słaby alkohol. Na wódce 40% wyciąg tymolu jest wyraźnie uboższy — jeśli musisz użyć 40%, wydłuż macerację do 6 tygodni i zwiększ ilość tymianku do 70 g, ale i tak dostaniesz preparat słabszy niż na 70%. Trzeci błąd: pominięcie filtrowania przez filtr do kawy — nalewka będzie mętna, a osad z drobin ziela z czasem zjełczeje. Nie susz tymianku w temperaturze powyżej 35 stopni C: olejek ulatnia się i surowiec staje się bezwartościowy. Szałwię możesz pominąć — wtedy odpadają przeciwwskazania związane z tujonem (padaczka, ciąża), a działanie wykrztuśne pozostaje niemal takie samo. Zamiast biedrzeńca anyżu możesz wziąć 10 g rozgniecionych owoców kopru włoskiego. Że wyszło, poznasz po trzech rzeczach: barwa ciemna, oliwkowo-bursztynowa; zapach po roztarciu kropli w dłoni wyraźnie tymolowy, prawie jak płyn do płukania ust; smak ostry, drapiący, korzenno-ziołowy. Nalewka bez zapachu tymolu to znak, że susz przeleżał ponad rok albo był suszony w za wysokiej temperaturze.

Przeciwwskazania

Użyte zioła