Napar z kwiatu dziewanny na suchy kaszel

Metryczka

• Typ: Napar
• Kategoria: Drogi oddechowe
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 20 minut
• Wydajność: 1 szklanka (250 ml)
• Sezon: lipiec–wrzesień (zbiór świeżo rozwiniętych koron kwiatowych, codziennie rano — kwiaty otwierają się partiami i żyją jeden dzień)

Składniki

• 2 łyżki (ok. 3 g) suszonych koron kwiatowych dziewanny
• 250 ml gorącej wody (ok. 90 °C)
• 1 łyżeczka miodu (opcjonalnie, do naparu ostudzonego poniżej 40 °C)
• gaza lub gęste płótno do cedzenia (obowiązkowo)

Przygotowanie

1. Sprawdź surowiec — powinny to być same żółte korony, bez zielonych kielichów i szypułek.
2. Wsyp kwiat do szklanego naczynia i zalej 250 ml wody o temperaturze ok. 90 °C. Zbyt gorąca woda ścina śluzy, a to one są głównym składnikiem czynnym.
3. Przykryj i parz 15 minut, mieszając raz w połowie — śluz uwalnia się powoli i osiada na dnie.
4. Przecedź napar przez gazę złożoną w dwie warstwy lub przez gęste płótno. Samo sitko NIE wystarczy — przepuszcza włoski z pręcików, które drażnią gardło.
5. Odciśnij gazę, żeby wydobyć śluz; napar powinien być lekko lepki i ciągnący.
6. Pij ciepły, powoli, małymi łykami — śluz działa przez kontakt z błoną śluzową, więc łykanie jednym haustem marnuje efekt.
7. Miód dodaj dopiero do naparu ostudzonego poniżej 40 °C.

Dawkowanie

Dorośli: 1 szklanka ciepłego naparu 3 razy dziennie między posiłkami, przez cały czas trwania suchego kaszlu, zwykle 5–10 dni. Napar można też stosować do płukania gardła (letni, 2–3 razy dziennie). Dzieci: 3–6 lat — 50–100 ml 2–3 razy dziennie; 7–12 lat — 125–150 ml 3 razy dziennie. Pij powoli, nie popijaj wodą bezpośrednio po — spłukałbyś warstwę śluzu z gardła. Z tego samego powodu nie łącz naparu z posiłkiem: pij co najmniej 30 minut przed jedzeniem lub godzinę po nim.

Przechowywanie

Suszony kwiat trzymaj w szczelnym słoju z ciemnego szkła — dziewanna jest wyjątkowo higroskopijna i światłoczuła: pod wpływem wilgoci brązowieje i traci śluzy, a na świetle blaknie z żółtego do bladokremowego. Utrata złocistej barwy to najprostszy wskaźnik, że surowiec stracił wartość. Naparu nie przechowuj i nie odgrzewaj — śluzy fermentują szybciej niż w innych ziołach, a mętny, kwaśny napar trzeba wylać.

Trwałość

napar zużyć w ciągu 8 godzin (śluzy szybko fermentują); suszony kwiat 12 miesięcy

Wskazówki

Kwiaty zbiera się rano po obeschnięciu rosy, wyłącznie korony (wysuwają się z kielicha lekkim pociągnięciem) i suszy natychmiast w 40–50 °C. Dziewanna jest surowcem, przy którym najłatwiej o błąd suszenia: kwiat schnący wolno i w wilgoci brązowieje w ciągu jednej doby i traci całą wartość. Dobry susz jest intensywnie żółty, jedwabisty w dotyku i pachnie miodem. Najczęstszy błąd użytkowy to pominięcie cedzenia przez gazę i zalanie wrzątkiem prosto z czajnika — obie rzeczy niweczą efekt. Dziewannę można zastąpić kwiatem prawoślazu lub malwy czarnej (podobny śluz, słabsze działanie wykrztuśne) albo połączyć z nimi po połowie. Napar wychodzi, gdy jest złocisty, wyraźnie lepki i ciągnie się za łyżką; wodnisty i przejrzysty oznacza za mało surowca lub przeleżały susz.

Przeciwwskazania

Użyte zioła