Napar z ziela dziurawca na stany zapalne oskrzeli

Napar z ziela dziurawca na stany zapalne oskrzeli

Napar

Napar z ziela dziurawca zwyczajnego stosowany jest wspomagająco w nieżytach oskrzeli, przy uporczywym kaszlu z gęstą, trudną do odkrztuszenia wydzieliną. Dziurawiec zawiera garbniki katechinowe, flawonoidy (hiperozyd, rutynę, kwercytrynę) oraz hiperforynę i hipericynę; jego działanie w drogach oddechowych opiera się na komponencie przeciwzapalnym, ściągającym i rozkurczowym na mięśniówkę gładką oskrzeli. Do naparu dodaje się tymianek jako surowiec wykrztuśny i przeciwbakteryjny oraz kwiat dziewanny, którego śluzy powlekają podrażnioną błonę śluzową. To preparat o realnym potencjale interakcji lekowych — dziurawiec jest najsilniejszym roślinnym induktorem enzymów wątrobowych CYP3A4 i nie wolno go traktować jak niewinnej herbatki.

Metryczka

  • Typ: Napar
  • Kategoria: Drogi oddechowe
  • Trudność: łatwy
  • Czas przygotowania: 20 minut
  • Wydajność: 1 porcja — ok. 250 ml naparu
  • Sezon: czerwiec–sierpień, w pełni kwitnienia, w słoneczny dzień około południa (najwyższa zawartość hipericyny); ścinaj górne 15–25 cm pędu z kwiatostanem, susz w cieniu i przewiewie do 35 °C. Tymianek: czerwiec–lipiec, przed kwitnieniem lub w jego początkach. Dziewanna: lipiec–sierpień, same korony kwiatowe, zrywane rano, suszone szybko w 40 °C (mokre czernieją)

Składniki

  • 1 płaska łyżka suszonego ziela dziurawca (ok. 2 g)
  • 1 płaska łyżeczka suszonego ziela tymianku (ok. 1 g)
  • 1 łyżeczka suszonego kwiatu dziewanny (ok. 0,5 g)
  • 250 ml wrzącej wody
  • 1 łyżeczka miodu (opcjonalnie, do posłodzenia po ostudzeniu)

Przygotowanie

  1. Odmierz surowce do szklanki lub kubka o pojemności min. 300 ml — użyj naczynia, które da się szczelnie przykryć.
  2. Zagotuj wodę i odstaw na ok. 1 minutę, żeby temperatura spadła do ok. 95 °C; wrzątek prosto z gwałtownego wrzenia rozbija część flawonoidów.
  3. Zalej zioła 250 ml gorącej wody.
  4. Natychmiast przykryj spodkiem lub talerzykiem — inaczej ulotnią się olejki tymianku, które odpowiadają za działanie wykrztuśne.
  5. Parz 15 minut. Nie skracaj czasu: garbniki i hiperozyd dziurawca przechodzą do wody powoli, po 5 minutach napar jest jeszcze bezwartościowy.
  6. Przecedź przez gęste sitko wyłożone gazą — kwiat dziewanny ma drobne włoski, które nieprzefiltrowane drapią gardło i wywołują odruch kaszlowy.
  7. Ostudź do temperatury picia (ok. 50–60 °C). Gotowy napar ma barwę od bursztynowej po czerwonobrunatną — to normalne, kolor pochodzi od hipericyny.
  8. Jeśli słodzisz miodem, dodaj go dopiero gdy napar ostygnie poniżej 40 °C, żeby nie zniszczyć enzymów miodu.

Dawkowanie

Dorośli: 1 szklanka (250 ml) świeżo zaparzonego naparu 2–3 razy dziennie, po jedzeniu (dziurawiec na czczo bywa drażniący dla żołądka). Kurację w ostrym nieżycie oskrzeli prowadź 7–10 dni; nie stosuj dłużej niż 4 tygodnie bez przerwy, a po każdym miesiącu zrób co najmniej 2 tygodnie przerwy. Dzieci 6–12 lat: pół szklanki (125 ml) 2 razy dziennie, wyłącznie po konsultacji z lekarzem. Dzieci poniżej 6. roku życia: NIE stosować. Jeśli kaszel z gorączką utrzymuje się dłużej niż 5 dni, duszność narasta lub w plwocinie pojawia się krew — przerwij kurację i zgłoś się do lekarza; napar nie leczy zapalenia płuc ani nadkażenia bakteryjnego.

Przechowywanie

Napar: w lodówce, w zakrytym naczyniu, maksymalnie 24 godziny; podgrzewać delikatnie, nie gotować ponownie. Susz dziurawca: w szczelnym słoiku, w ciemności — hipericyna rozkłada się na świetle, a wyblakły, siwo-zielony surowiec jest praktycznie bezwartościowy. Właściwie przechowywany dziurawiec zachowuje oliwkowozieloną barwę liści z żółtymi płatkami przez ok. 12 miesięcy. Napar pozostawiony w cieple na kilkanaście godzin fermentuje — poznasz to po kwaśnym zapachu i bąbelkach; wtedy do wylania.

Trwałość

napar zużyć w ciągu doby (przechowywany w lodówce); najlepiej pić świeżo zaparzony — po kilku godzinach garbniki wytrącają się i napar mętnieje

Wskazówki

Najczęstszy błąd: parzenie dziurawca bez przykrycia i krócej niż 10 minut — dostaniesz lekko żółtą wodę bez efektu. Drugi błąd: kupowanie „ziela dziurawca” w kolorze siwym, słomkowym lub czarniawym — dobry surowiec ma zielone łodyżki, oliwkowe listki i żółte, nierozsypane płatki; roztarty w palcach zostawia lekko czerwonawy ślad (hipericyna). Test na jakość surowca ze zbioru własnego: rozgnieć świeży płatek między palcami — powinien zostawić krwistoczerwoną plamę; brak plamy oznacza, że nie masz dziurawca zwyczajnego. Liście dziurawca oglądane pod światło pokazują charakterystyczne „dziurki” (zbiorniczki olejkowe) — stąd nazwa. Jeśli napar wychodzi zbyt gorzki i ściągający, skróć parzenie do 10 minut i zwiększ udział dziewanny. Dziewannę można zastąpić prawoślazem lekarskim (1 łyżeczka korzenia, macerowanego wcześniej 30 min w zimnej wodzie i dolanego do gotowego naparu — śluzy prawoślazu ścinają się we wrzątku). Tymianek zastąpisz macierzanką piaskową w tej samej ilości. Do naparu nie dodawaj mleka — białka mleka wiążą garbniki i unieczynniają je.

Przeciwwskazania

Komentarze

Brak komentarzy. Bądź pierwszą osobą, która się wypowie.

Zaloguj się, aby dodać komentarz.