Napar z ziela macierzanki na kaszel u dzieci

Napar z ziela macierzanki na kaszel u dzieci

Napar

Macierzanka piaskowa (Thymus serpyllum) to bliska krewna tymianku o tym samym kierunku działania, ale znacznie łagodniejsza: zawiera 0,2–0,6% olejku eterycznego, czyli kilkakrotnie mniej niż tymianek, i o zmiennym, często ubogim w tymol składzie. Dokładnie ta „słabość” czyni ją surowcem pierwszego wyboru u dzieci — działa sekretolitycznie i rozkurczowo na oskrzela, nie drażniąc przy tym śluzówki żołądka tak jak stężony tymol. Napar rozrzedza gęstą wydzielinę, ułatwia jej odkrztuszenie i uspokaja napadowy kaszel, a przy tym ma łagodny, lekko słodkawy smak, dzięki czemu dziecko go wypije. Ten przepis jest napisany pod małego pacjenta: dawki są wiekowe, a stężenie surowca zredukowane względem wersji dla dorosłych.

Metryczka

  • Typ: Napar
  • Kategoria: Drogi oddechowe
  • Trudność: łatwy
  • Czas przygotowania: 12 minut
  • Wydajność: ok. 230 ml — od 2 do 5 porcji dziecięcych, zależnie od wieku
  • Sezon: Lipiec–sierpień — ziele macierzanki ścinamy w pełni kwitnienia, w słoneczny dzień po obeschnięciu rosy. Zbieraj tylko z suchych, piaszczystych stanowisk z dala od dróg i pól uprawnych — macierzanka rośnie nisko przy ziemi i łatwo zbiera zanieczyszczenia. Ścinaj nożyczkami samą górną, kwitnącą część darni, zostawiając korzenie. Susz w cieniu, cienką warstwą, w temperaturze do 35 °C; wyższa temperatura wypędza i tak niewielki olejek.

Składniki

  • 1 czubata łyżeczka (ok. 2 g) suszonego ziela macierzanki piaskowej
  • 250 ml wrzącej wody
  • 1 łyżeczka miodu (tylko dla dzieci powyżej 12 miesiąca życia; poniżej 1. roku miód jest zakazany — ryzyko botulizmu niemowląt)
  • 1/2 łyżeczki suszonego kwiatu lipy (opcjonalnie, dla smaku i działania napotnego)

Przygotowanie

  1. Odmierz 2 g ziela — dla dziecka używamy połowy stężenia stosowanego u dorosłych.
  2. Zalej 250 ml wrzątku i natychmiast przykryj spodkiem, żeby zatrzymać lotny olejek.
  3. Parz 10 minut pod przykryciem. Nie przedłużaj do 20 minut — napar dla dziecka ma być łagodny, nie gorzki, bo dziecko odmówi picia.
  4. Przecedź przez gęste sitko. Skropliny z pokrywki wlej z powrotem — tam jest olejek.
  5. Ostudź do temperatury ciała (ok. 37 °C) — sprawdź na wewnętrznej stronie nadgarstka, tak jak butelkę z mlekiem.
  6. Dopiero po ostudzeniu poniżej 40 °C posłódź miodem (jeśli dziecko ma powyżej roku).
  7. Podawaj łyżeczką lub w kubku, w porcjach zależnych od wieku (patrz dawkowanie). Nie zmuszaj do wypicia całej porcji naraz — lepiej pół porcji dwa razy.

Dawkowanie

DZIECI — dawkowanie wiekowe (napar o stężeniu 2 g/250 ml): • poniżej 12 miesiąca życia — NIE podawać naparu bez konsultacji z pediatrą; miodu nie podawać w ogóle; • 1–3 lata — 1–2 łyżeczki (5–10 ml) naparu 3 razy dziennie; • 3–6 lat — 50 ml (ok. 1/4 szklanki) 3 razy dziennie; • 6–12 lat — 100 ml (ok. 1/2 szklanki) 3 razy dziennie; • powyżej 12 lat — 150–250 ml 3 razy dziennie. Podawać po posiłku, ostatnią porcję 1–2 godziny przed snem. Kuracja: do 7 dni. Jeśli kaszel utrzymuje się dłużej niż 7 dni, nasila się, towarzyszy mu gorączka powyżej 38,5 °C, duszność, świszczący oddech, wciąganie międzyżebrzy lub dziecko jest apatyczne — przerwij podawanie ziół i idź z dzieckiem do lekarza. Napar nie zastępuje leczenia zapalenia płuc, krztuśca ani astmy. Dorośli mogą pić ten napar w dawce 250 ml 3 razy dziennie, ale przy silnym kaszlu skuteczniejszy będzie tymianek.

Przechowywanie

Napar przeznaczony dla dziecka trzymaj w lodówce w zakręconej butelce i przed podaniem podgrzewaj tylko potrzebną porcję — najlepiej w kąpieli wodnej, nie w mikrofali (nierównomierne nagrzanie grozi poparzeniem jamy ustnej). Nie odgrzewaj tej samej porcji dwa razy. Suszone ziele przechowuj w ciemnym słoju z dala od pary i przypraw; zwietrzała macierzanka (bez zapachu po roztarciu) jest bezużyteczna — wyrzuć ją i kup świeży surowiec.

Trwałość

Napar: maksymalnie 12 godzin w lodówce, u dzieci najlepiej zawsze świeży. Suszone ziele: 12 miesięcy w szczelnym słoju.

Wskazówki

Największy błąd rodziców: robienie dziecku naparu o „dorosłym” stężeniu, żeby „lepiej działało”. Efekt jest odwrotny — napar jest gorzki, dziecko go wypluwa i wypija zero. Lepiej słabszy napar wypity w całości niż mocny wylany do zlewu. Drugi błąd: dosładzanie gorącego naparu miodem i podawanie go za ciepłego. Trzeci: podawanie naparu tuż przed snem, przez co dziecko odkrztusza w nocy i nie śpi — ostatnia porcja najpóźniej 2 godziny przed snem. Poprawnie zrobiony napar jest jasnobrązowy, klarowny i pachnie delikatnie tymiankowo; jeśli jest mętny i bez zapachu, surowiec był stary. Zamienniki: ziele tymianku w połowie dawki (1 g na 250 ml) dla dzieci powyżej 6 lat; kwiat lipy — na kaszel z gorączką; liść babki lancetowatej (1 łyżeczka) — jeśli kaszel jest suchy i drapiący, babka doda śluzu osłaniającego gardło. Do napar można dorzucić 1/2 łyżeczki owoców kopru włoskiego — pomaga na kaszel, poprawia smak i przy okazji zmniejsza kolki, które łatwo o nie u dziecka pijącego dużo płynów. Jeśli dziecko kategorycznie odmawia — podaj napar zmieszany w proporcji 1:1 z sokiem jabłkowym; olejek nie ucieka, a smak przestaje być problemem.

Przeciwwskazania

Komentarze

Brak komentarzy. Bądź pierwszą osobą, która się wypowie.

Zaloguj się, aby dodać komentarz.