Syrop z czosnku i cytryny na przeziębienie

Metryczka

• Typ: Syrop
• Kategoria: Przeziębienie i odporność
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 30 minut pracy + 3 doby maceracji
• Wydajność: ok. 400 ml syropu
• Sezon: cały rok; najlepszy surowiec to czosnek ozimy zbierany w lipcu, po 2–4 tygodniach dosuszania. Sam preparat robi się doraźnie w sezonie infekcyjnym (październik–kwiecień). Cytryny najlepszej jakości: grudzień–marzec.

Składniki

• 2 główki czosnku (ok. 20 ząbków, 80–100 g), obranych
• 2 średnie cytryny (ok. 200 g) — sok i skórka otarta z 1 sztuki
• 300 g miodu płynnego (lipowy, gryczany albo wielokwiatowy)
• 50 ml wody przegotowanej i ostudzonej
• 1 płaska łyżeczka mielonego imbiru albo 10 g świeżego kłącza (opcjonalnie)

Przygotowanie

1. Cytryny wyszoruj szczoteczką pod gorącą wodą i sparz wrzątkiem (skórka bywa woskowana). Z jednej zetrzyj skórkę na drobnej tarce, potem z obu wyciśnij sok — powinno wyjść ok. 80–100 ml.
2. Ząbki czosnku obierz i przeciśnij przez praskę albo posiekaj bardzo drobno. Nie miksuj z resztą składników na raz.
3. Odstaw rozgnieciony czosnek na 10–15 minut na talerzyku, na powietrzu. To obowiązkowy krok: dopiero w tym czasie allinaza wytwarza allicynę. Czosnek od razu zalany miodem albo kwaśnym sokiem wytworzy jej wielokrotnie mniej — kwaśne środowisko unieczynnia enzym.
4. Do słoika o pojemności 500 ml włóż czosnek, dodaj otartą skórkę i (jeśli używasz) imbir.
5. Wlej sok z cytryn i 50 ml wody, wymieszaj.
6. Dodaj 300 g miodu i mieszaj łyżką, aż powstanie jednolita, gęsta masa. Miód musi być płynny — skrystalizowany rozpuść w kąpieli wodnej o temperaturze maks. 40 °C i ostudź przed dodaniem.
7. Zamknij słoik i odstaw w ciemne miejsce w temperaturze pokojowej na 3 doby, mieszając raz dziennie. Miód przez osmozę wyciąga z czosnku sok i syrop rzednieje.
8. Po 3 dobach przecedź przez gęste sito, resztki czosnku mocno odciśnij przez gazę. Możesz też zostawić syrop nieprzecedzony, z kawałkami czosnku — działa mocniej, ale jest trudniejszy do dawkowania.
9. Przelej do wyparzonej butelki lub słoiczka i wstaw do lodówki.

Dawkowanie

Dorośli, doraźnie przy pierwszych objawach infekcji: 1 łyżka (15 ml) 3 razy dziennie, po posiłku, przez 5–7 dni. Profilaktycznie w sezonie infekcyjnym: 1 łyżeczka (5 ml) rano po śniadaniu, przez 4–6 tygodni, potem 2 tygodnie przerwy. Syrop można rozpuścić w pół szklanki letniej (nie gorącej!) wody — gorąca woda niszczy allicynę. Dzieci 3–6 lat: pół łyżeczki (2,5 ml) 2 razy dziennie. Dzieci 6–12 lat: 1 łyżeczka (5 ml) 2–3 razy dziennie. Poniżej 1. roku życia NIE PODAWAĆ (miód — ryzyko botulizmu niemowlęcego). Nie stosować na czczo — czosnek na pusty żołądek u wielu osób daje pieczenie i mdłości.

Przechowywanie

Wyłącznie lodówka (2–6 °C), w szczelnie zamkniętym słoiku z ciemnego szkła. W temperaturze pokojowej syrop z dodatkiem wody i soku fermentuje. Nabieraj czystą, suchą łyżeczką. Czosnek w kwaśnym i zawierającym miód środowisku może zzielenieć lub zsinieć — to nieszkodliwa reakcja związków siarkowych z aminokwasami, syrop nadaje się do użycia. Natomiast pienienie się, wypychanie zakrętki, bąbelki i kwaśno-alkoholowy zapach oznaczają fermentację — wtedy wylej. Nie przechowuj czosnku zalanego samym olejem w temperaturze pokojowej — to jedyny naprawdę niebezpieczny wariant (ryzyko botulizmu); w tym przepisie kwaśne pH i miód zabezpieczają preparat.

Trwałość

do 3 miesięcy w lodówce; największą aktywność (allicyna) ma w pierwszych 3–4 tygodniach, potem preparat działa już głównie miodem i witaminą C

Wskazówki

Największy błąd: zalanie czosnku miodem albo sokiem z cytryny natychmiast po rozgnieceniu. Allinaza działa tylko w środowisku obojętnym i potrzebuje kilkunastu minut kontaktu z powietrzem — bez tego kroku dostajesz miód z posmakiem czosnku, a nie preparat leczniczy. Drugi błąd: podgrzewanie lub pasteryzowanie syropu, żeby dłużej stał. To niszczy zarówno allicynę, jak i enzymy miodu. Trzeci: użycie czosnku chińskiego, dużego i mdłego — polski czosnek ozimy, o wyraźnym zapachu i wąskich ząbkach, ma znacznie więcej alliiny. Nie używaj czosnku z zielonym kiełkiem w środku — jest gorzki i uboższy w związki czynne. Miód lipowy jest tu klasyką (dodatkowo napotny), gryczany ma najwięcej polifenoli, spadziowy działa najsilniej wykrztuśnie. Udany syrop jest gęsty, ciągnący się, o barwie od jasnobursztynowej do herbacianej, o zdecydowanie czosnkowym zapachu — brak wyraźnego zapachu czosnku oznacza, że allicyna się nie wytworzyła albo już się rozłożyła. Wersję bez miodu (dla niemowląt i alergików) zrób na cukrze trzcinowym w tej samej masie, ale wtedy trwałość spada do 2 tygodni. Aby zmniejszyć czosnkowy oddech, popij syrop mlekiem albo zjedz po nim natkę pietruszki.

Przeciwwskazania

Użyte zioła