Syrop z nagietka na kobiece dolegliwości

Metryczka

• Typ: Syrop
• Kategoria: Kobieca
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 1 godzina 15 minut
• Wydajność: ok. 700–750 ml syropu (2 butelki)
• Sezon: Czerwiec–wrzesień (zbiór kwiatu nagietka, w słoneczny dzień po obeschnięciu rosy, gdy koszyczki są w pełni rozwinięte); krwawnik czerwiec–sierpień, melisa czerwiec–lipiec przed kwitnieniem. Syrop najlepiej robić w lipcu i sierpniu, ze świeżych kwiatów zebranych tego samego dnia.

Składniki

• 40 g suszonych koszyczków nagietka (lub 100 g świeżych, pełnych kwiatów)
• 15 g suszonego ziela krwawnika
• 15 g suszonego liścia melisy
• 500 ml wody przegotowanej
• 600 g cukru białego (proporcja ok. 1,2 : 1 do objętości naparu)
• sok z 1 cytryny (ok. 40 ml)
• sitko, gaza, garnek o pojemności min. 1,5 l
• 2 butelki po 250 ml z zakrętką, wyparzone

Przygotowanie

1. Wsyp nagietek, krwawnik i melisę do wyparzonego słoika lub garnka o pojemności minimum 1,5 litra.
2. Zagotuj 500 ml wody i odczekaj 2 minuty, aż temperatura spadnie do ok. 90 °C — wrzątkiem lanym prosto z gotowania niszczy się karotenoidy i olejek melisy.
3. Zalej zioła wodą, przykryj szczelnie i parz 30 minut; przykrycie jest obowiązkowe, bo z melisy i krwawnika ucieka olejek eteryczny.
4. Przecedź napar przez sitko wyłożone gazą, dokładnie wyciśnij zioła i zmierz objętość płynu — powinno wyjść ok. 400–450 ml.
5. Przelej napar do czystego garnka, wsyp 600 g cukru i podgrzewaj na małym ogniu, mieszając do całkowitego rozpuszczenia — nie doprowadzaj do wrzenia.
6. Utrzymuj syrop przez 15 minut w temperaturze 80–85 °C (płyn paruje, ale nie bulgocze), zbierając szumowiny.
7. Zdejmij z ognia, wmieszaj sok z cytryny — kwas stabilizuje barwę i zapobiega krystalizacji cukru.
8. Gorący syrop przelej po ostrzu noża do wyparzonych butelek, napełniając je pod samą szyjkę, zakręć i postaw do góry dnem na 10 minut.
9. Ostudź w temperaturze pokojowej, opisz butelki datą i przenieś do chłodnego miejsca.

Dawkowanie

Dorosłe kobiety: 1 łyżka (15 ml) 3 razy dziennie po jedzeniu. Przy bolesnym miesiączkowaniu zacznij podawać 2–3 dni przed spodziewanym krwawieniem i kontynuuj przez pierwsze 3 dni miesiączki — syrop rozkurczowy działa najlepiej wyprzedzająco, nie w szczycie bólu. Kuracja wspomagająca stany zapalne: 3 łyżki dziennie przez 2–3 tygodnie, potem tydzień przerwy. Nie przekraczać 45 ml syropu na dobę. Dzieci powyżej 6 lat (przy stanach zapalnych gardła, do czego syrop też się nadaje): 1 łyżeczka (5 ml) 2–3 razy dziennie; poniżej 6 lat nie podawać ze względu na krwawnik. Nie stosować u kobiet w ciąży (patrz przeciwwskazania).

Przechowywanie

Zamknięte butelki trzymać w chłodnej, ciemnej spiżarni (do 18 °C). Butelkę otwartą przechowywać wyłącznie w lodówce i nabierać czystą łyżką — wprowadzenie łyżki oblizanej lub użytej wcześniej to najczęstsza przyczyna spleśnienia syropu. Bąble gazu, kożuch, kwaśny lub drożdżowy zapach oznaczają fermentację (za mało cukru albo źle wyparzone butelki) — takiego syropu nie ratuje się przegotowaniem, tylko wylewa.

Trwałość

12 miesięcy butelka zamknięta; po otwarciu 4–6 tygodni w lodówce

Wskazówki

Najczęstszy błąd to gotowanie syropu na dużym ogniu — powyżej 90 °C nagietek traci karotenoidy, syrop brązowieje i zamiast pomarańczowo-złocistej barwy dostajesz kolor herbaty. Drugi błąd: oszczędzanie na cukrze. Poniżej 55% cukru w gotowym syropie preparat fermentuje w ciągu 2–3 tygodni, choćby butelki były wyparzone. Trzeci: użycie samych języczkowatych płatków zamiast całych koszyczków — to płatki dają barwę, ale triterpeny siedzą głównie w koszyczku, więc do celów leczniczych bierz cały kwiatostan. Jeśli nie masz melisy, zastąp ją 15 g liścia mięty pieprzowej (podobne działanie rozkurczowe, mocniejszy smak). Jeśli nie masz krwawnika, syrop nadal działa przeciwzapalnie, ale traci składnik rozkurczowy — nie zwiększaj wtedy dawki nagietka, bo to niczego nie nadrobi. Udany syrop jest klarowny, gęsty jak płynny miód, o barwie ciemnego złota, i po ostudzeniu spływa z łyżki zwartą nitką. Jeśli po tygodniu na dnie osiada cukier, zbyt szybko go rozpuszczałaś — przegotuj syrop powtórnie z 30 ml wody.

Przeciwwskazania

Użyte zioła