Syrop z suszonych śliwek i kruszyny na zaparcia

Metryczka

• Typ: Syrop
• Kategoria: Trawienie i wątroba
• Trudność: średni
• Czas przygotowania: 1 godzina 30 minut pracy + 4 godziny moczenia śliwek
• Wydajność: ok. 500 ml gęstego syropu (ok. 33 łyżeczki dawkowe)
• Sezon: wrzesień–październik (zbiór śliwek do suszenia), kwiecień–maj (zbiór kory kruszyny, gotowej do użycia dopiero po roku); syrop można robić przez cały rok z suszu

Składniki

• 300 g suszonych śliwek bez pestek (najlepiej wędzonych węgierek, nie kandyzowanych)
• 6 g sezonowanej co najmniej 12 miesięcy kory kruszyny pospolitej (ok. 3 płaskie łyżeczki)
• 1 łyżka rozgniecionych owoców kopru włoskiego (ok. 6 g)
• 1 łyżeczka nasion kminku zwyczajnego (ok. 2 g)
• 700 ml wody
• 150 g cukru trzcinowego lub 150 g miodu wielokwiatowego
• 2 łyżki soku z cytryny (ok. 30 ml)
• 1 butelka lub słoik z ciemnego szkła o pojemności 500 ml, wyparzony

Przygotowanie

1. Sprawdź, czy kora kruszyny jest sezonowana co najmniej rok — świeża kora jest wymiotna i nie wolno jej użyć. W razie wątpliwości prażyj korę 1 godzinę w piekarniku w 100 °C.
2. Zalej suszone śliwki 500 ml wody i odstaw na 4 godziny do napęcznienia (albo na noc).
3. W osobnym rondlu zalej 6 g kory kruszyny 200 ml zimnej wody, odstaw na 30 minut, po czym gotuj pod przykryciem 5 minut na wolnym ogniu.
4. Zdejmij rondel z ognia, dorzuć rozgnieciony koper włoski i kminek, przykryj i odstaw na 20 minut. Przecedź przez gęste sito, odciśnij surowiec i odstaw gotowy wyciąg — powinno wyjść ok. 150 ml.
5. Śliwki wraz z wodą, w której się moczyły, gotuj pod przykryciem 25–30 minut na małym ogniu, aż całkowicie się rozpadną.
6. Zmiksuj śliwki blenderem na gładko, a następnie przetrzyj przez sito, żeby usunąć skórki — bez tego syrop będzie kłaczkowaty i szybciej się zepsuje.
7. Połącz przetartą masę śliwkową z wyciągiem z kruszyny, dodaj cukier i sok z cytryny. Cytryna obniża pH, co przedłuża trwałość syropu.
8. Gotuj całość na najmniejszym ogniu 15–20 minut, ciągle mieszając, aż masa zgęstnieje do konsystencji rzadkich powideł. Nie doprowadzaj do intensywnego wrzenia — antranoidy nie lubią długiego, gwałtownego gotowania.
9. Jeśli używasz miodu zamiast cukru, NIE gotuj go: zdejmij masę z ognia, ostudź do 40 °C i dopiero wtedy wmieszaj miód, w przeciwnym razie zniszczysz jego enzymy.
10. Przelej gorący syrop (lub ostudzony, jeśli był z miodem) do wyparzonej butelki, zakręć i opisz nazwą, datą oraz ostrzeżeniem, że preparat zawiera korę kruszyny.

Dawkowanie

Dorośli i młodzież powyżej 12. roku życia: 1 łyżka syropu (ok. 15 ml) raz dziennie, wieczorem, popita szklanką wody. Wypróżnienie następuje po 8–12 godzinach, czyli rano. Zacznij od 1 łyżeczki (5 ml) przez pierwsze dwa dni i zwiększ dawkę tylko wtedy, gdy efekt jest niewystarczający. Nie przekraczaj 2 łyżek na dobę i nie dziel dawki na kilka porcji w ciągu dnia. STOSOWANIE MAKSYMALNIE 7–10 KOLEJNYCH DNI, potem obowiązkowa przerwa. Podczas kuracji pij co najmniej 2 litry płynów dziennie — bez wody sorbitol nie zmiękczy stolca, a syrop tylko wywoła wzdęcia. Dzieci: preparat zawiera antranoidy i NIE JEST przeznaczony dla dzieci poniżej 12. roku życia; dziecku podaj same suszone śliwki lub kompot ze śliwek bez kory kruszyny.

Przechowywanie

Przechowuj wyłącznie w lodówce, w temperaturze 2–6 °C, w ciemnym, szczelnie zamkniętym słoiku lub butelce. Syrop ma stosunkowo niską zawartość cukru w stosunku do klasycznych syropów, więc nie jest samokonserwujący — pozostawiony w temperaturze pokojowej fermentuje w ciągu 3–5 dni (rozdyma butelkę, pojawiają się bąbelki i kwaśny zapach). Nabieraj zawsze czystą, suchą łyżeczką; zanurzenie łyżeczki używanej wcześniej zaszczepia syrop drożdżami z jamy ustnej. Pleśń na powierzchni, wybrzuszona zakrętka lub alkoholowy zapach oznaczają, że preparat trzeba wylać w całości — nie zbieraj pleśni z wierzchu.

Trwałość

3 miesiące w lodówce w szczelnie zamkniętym naczyniu; wersja z miodem — 2 miesiące

Wskazówki

Kluczowa proporcja to 6 g kory kruszyny na 500 ml gotowego syropu, czyli mniej więcej 0,2 g kory w łyżce — dawka celowo mała, bo pracę wykonuje sorbitol ze śliwek, a kruszyna tylko dopycha perystaltykę. Nie zwiększaj ilości kory na własną rękę. Najczęstszy błąd to użycie śliwek kandyzowanych albo takich z syropem glukozowo-fruktozowym: mają mniej sorbitolu i błonnika, a więcej cukru. Drugi błąd to pominięcie przecierania przez sito — skórki wiążą wodę, syrop rozwarstwia się i szybciej pleśnieje. Trzeci to zbyt intensywne gotowanie po dodaniu wyciągu z kruszyny; utrzymuj temperaturę poniżej wrzenia. Poprawnie zrobiony syrop jest ciemnobrunatny, gęsty jak rzadkie powidła, wyraźnie śliwkowy z anyżową nutą kopru i lekką goryczką w tle. Jeśli nie masz kory kruszyny albo boisz się antranoidów, zrób sam syrop śliwkowy bez kory — działa łagodniej, ale jest bezpieczny dla dzieci powyżej 3. roku życia (1 łyżeczka dziennie) i można go stosować przewlekle. Warto też zwiększyć błonnik w diecie: łyżka nasion babki płesznik lub babki jajowatej dziennie w szklance wody daje trwalszy efekt niż jakikolwiek środek przeczyszczający.

Przeciwwskazania

Użyte zioła