Wywar z dziurawca na niestrawność

Metryczka

• Typ: Wywar
• Kategoria: Trawienie i wątroba
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 25 minut
• Wydajność: ok. 300 ml — 2 porcje po 150 ml
• Sezon: Lipiec–sierpień (zbiór kwitnącego ziela dziurawca), lipiec–sierpień (zbiór dojrzałych owoców kminku, ścinanych rano przy rosie), czerwiec–wrzesień (liść mięty przed kwitnieniem)

Składniki

• 1 łyżka suszonego ziela dziurawca (ok. 3 g)
• 1 łyżeczka nasion kminku zwyczajnego, lekko rozgniecionych (ok. 2 g)
• 1 łyżeczka suszonego liścia mięty pieprzowej (ok. 1 g)
• 300 ml zimnej wody
• mały garnek emaliowany lub ze stali nierdzewnej z pokrywką (nie aluminiowy — garbniki reagują z aluminium)
• sitko o drobnych oczkach

Przygotowanie

1. Kminek rozgnieć w moździerzu lub grzbietem noża — całe, nienaruszone owocki oddadzą olejek tylko w niewielkim stopniu.
2. Wsyp dziurawiec i kminek do garnka, zalej 300 ml ZIMNEJ wody i odstaw na 10 minut, żeby surowiec napęczniał.
3. Postaw na małym ogniu, doprowadź do wrzenia pod przykryciem i gotuj dokładnie 3 minuty, licząc od pierwszych bąbli. Dłuższe gotowanie wydobywa nadmiar garbników i wywar staje się ostro cierpki oraz zapierający.
4. Zdejmij z ognia, dorzuć miętę (mięty NIE gotuj — olejek mentolowy odparuje) i przykryj.
5. Odstaw pod przykryciem na 15 minut do naciągnięcia.
6. Przecedź przez drobne sitko, resztkę surowca odciśnij łyżką.
7. Uzupełnij wodą przegotowaną do 300 ml, jeśli część odparowała. Pij ciepły, nie gorący.

Dawkowanie

Dorośli: 150 ml (ok. 2/3 szklanki) ciepłego wywaru 2 razy dziennie, 20–30 minut PRZED głównymi posiłkami (obiadem i kolacją) — wtedy działa żółciopędnie i pobudza wydzielanie soku żołądkowego. Przy uczuciu pełności i wzdęciach po ciężkim posiłku można wyjątkowo wypić 150 ml 30 minut PO jedzeniu. Kuracja: 2–4 tygodnie, potem co najmniej 2 tygodnie przerwy. Młodzież 12–18 lat: pół dawki (75 ml dwa razy dziennie), wyłącznie po konsultacji z lekarzem. Dzieci poniżej 12 lat: NIE stosować.

Przechowywanie

Przechowywać wyłącznie w lodówce (2–6 °C), w zakręconym szklanym słoiku lub butelce, maksymalnie dobę. Wywar wodny nie zawiera konserwantu i szybko zasiedlają go bakterie oraz pleśnie — pozostawiony w temperaturze pokojowej psuje się w ciągu kilku godzin. Przed wypiciem drugiej porcji podgrzej ją delikatnie do temperatury ciała, nie doprowadzając do wrzenia. Suchy surowiec trzymaj w szczelnym słoju, w ciemności, do 12 miesięcy — zbrunatniały, wyblakły dziurawiec bez czerwonych punkcików na kwiatach nadaje się już tylko do wyrzucenia.

Trwałość

24 godziny w lodówce; po tym czasie wywar mętnieje, kwaśnieje i traci wartość — przygotowuj świeży każdego dnia

Wskazówki

Najczęstszy błąd to gotowanie wywaru 10–15 minut „dla pewności” — powstaje wtedy garbnikowa gorycz, która zapiera zamiast wspomagać trawienie, i drażni żołądek na czczo. Trzymaj się 3 minut. Drugi błąd to dorzucenie mięty do gotowania: mentol i menton odparowują z parą i zostaje sam gorzki wyciąg z liści. Jeśli wywar jest zbyt cierpki, dodaj po przecedzeniu łyżeczkę miodu (dopiero gdy ostygnie poniżej 40 °C) — słodycz maskuje garbniki, a miód nie osłabia działania. Kminek można zastąpić kopru włoskiego (1 łyżeczka rozgniecionych owoców) — działa łagodniej i lepiej sprawdza się u osób ze skłonnością do zgagi. Gotowy wywar ma barwę czerwonobrunatną do herbacianej i wyraźnie ściągający smak; jeśli jest bladożółty i wodnisty, dziurawiec był stary albo źle suszony. Nie używaj garnka aluminiowego ani sitka z gołego metalu nieszlachetnego — garbniki tworzą z nim ciemne, cierpkie kompleksy i wywar czernieje.

Przeciwwskazania

Użyte zioła