Wywar z fiołka trójbarwnego na łuszczącą się skórę

Metryczka

• Typ: Wywar
• Kategoria: Skóra i włosy
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 50 minut (z namaczaniem)
• Wydajność: ok. 200 ml wywaru doustnego (2 porcje po 100 ml) lub ok. 900 ml wywaru do okładów
• Sezon: maj–sierpień (zbiór kwitnącego ziela w pełni kwitnienia, w słoneczny dzień po obeschnięciu rosy)

Składniki

• 2 łyżki (ok. 6 g) suszonego ziela fiołka trójbarwnego z kwiatami
• 1 łyżeczka (ok. 2 g) rozdrobnionego suszonego korzenia łopianu większego
• 300 ml zimnej wody (na porcję doustną)
• opcjonalnie do okładów i kąpieli: 40 g suszonego ziela fiołka trójbarwnego na 1 litr wody
• garnek emaliowany lub ze stali nierdzewnej z pokrywką (nie aluminiowy)
• sitko o drobnych oczkach lub gaza

Przygotowanie

1. Susz rozdrobnij w dłoniach na kawałki 3–5 mm — im drobniejszy surowiec, tym pełniejsza ekstrakcja, ale nie mielij go na pył, bo wywar będzie nie do przecedzenia.
2. Wsyp 2 łyżki ziela i łyżeczkę korzenia łopianu do garnka i zalej 300 ml ZIMNEJ wody. Zalanie zimną wodą i powolne ogrzewanie jest kluczowe — śluzy pęcznieją i przechodzą do wody tylko przy stopniowym podgrzewaniu.
3. Odstaw na 20–30 minut do namoczenia, pod przykryciem.
4. Podgrzewaj powoli pod przykryciem do zagotowania (ok. 8–10 minut), po czym zmniejsz ogień i gotuj na najmniejszym płomieniu dokładnie 5 minut. Nie gotuj dłużej — powyżej 10 minut rozkładają się flawonoidy, a wywar staje się gorzki od garbników.
5. Zdejmij z ognia i odstaw pod przykryciem na 15 minut do naciągnięcia.
6. Przecedź przez gęste sitko lub gazę, mocno odciskając surowiec. Uzyskasz ok. 200–220 ml wywaru — jeśli mniej, uzupełnij przegotowaną wodą do 200 ml.
7. Do użytku zewnętrznego przygotuj mocniejszy wywar: 40 g ziela na 1 litr wody, namocz 30 minut, gotuj 10 minut, odstaw pod przykryciem na 20 minut, przecedź i ostudź do temperatury ciała.
8. Wywar do okładów przechowuj w lodówce i przed użyciem podgrzewaj tylko potrzebną porcję do ok. 37 °C.

Dawkowanie

Doustnie: 100 ml ciepłego wywaru 2 razy dziennie, po śniadaniu i po kolacji, przez 4–6 tygodni; potem 2 tygodnie przerwy. Poprawa stanu skóry jest stopniowa i widoczna zwykle po 3–4 tygodniach. W trakcie kuracji pij co najmniej 2 litry płynów dziennie — surowiec działa moczopędnie. Zewnętrznie: kompresy z mocnego wywaru (gaza złożona na cztery, nasączona wywarem o temperaturze ok. 37 °C) przykładaj na zmiany na 15–20 minut, 1–2 razy dziennie; po zdjęciu nie spłukuj, tylko delikatnie osusz i natłuść skórę. Kąpiel: 900 ml mocnego wywaru wlej do wanny z wodą o temperaturze 36–37 °C, kąp się 15 minut, nie używając mydła; po kąpieli nie wycieraj się do sucha, tylko przyklep ręcznikiem. Kąpiele 2–3 razy w tygodniu, do 4 tygodni. Dzieci: skaza wysiękowa — wyłącznie zewnętrznie (przemywania i kąpiele w wywarze rozcieńczonym wodą 1:1); doustnie u dzieci powyżej 6 lat najwyżej 50 ml raz dziennie i tylko po konsultacji z lekarzem.

Przechowywanie

Wywar bez alkoholu i cukru jest pożywką dla bakterii — trzymaj go wyłącznie w lodówce (2–6 °C), w czystym, zakręconym słoiku, maksymalnie dobę. Wywar pozostawiony na blacie w temperaturze pokojowej dłużej niż 6 godzin nadaje się już tylko do wylania; zawiesina śluzów i cukrów fermentuje bardzo szybko, a wypity zepsuty wywar daje biegunkę i bóle brzucha. Objawy zepsucia: kwaśny lub drożdżowy zapach, pęcherzyki gazu, śluzowate nitki, mętnienie. Wywaru nie mrozi się — po rozmrożeniu śluzy tracą konsystencję.

Trwałość

24 godziny w lodówce; wywar doustny najlepiej przygotowywać świeży na każdy dzień

Wskazówki

Podstawowy błąd to zalanie surowca wrzątkiem — wtedy śluzy ścinają się na powierzchni surowca i nie przechodzą do wywaru; zawsze zaczynaj od zimnej wody i powolnego ogrzewania. Drugi błąd to zbyt długie gotowanie: po 15 minutach wywar robi się ciemny i gorzki, bo dominują garbniki, a znika efekt zmiękczający. Nie używaj garnka aluminiowego — garbniki i kwasy reagują z aluminium, wywar szarzeje i nabiera metalicznego posmaku. Surowiec musi być z kwiatami: samo zielone ziele bez kwiatów zawiera znacznie mniej flawonoidów, a właśnie one odpowiadają za działanie przeciwzapalne. Korzeń łopianu można zastąpić korzeniem mydlnicy lekarskiej (znacznie więcej saponin, ale wywar mocniej drażni żołądek — wtedy tylko zewnętrznie) albo pominąć. Poprawnie zrobiony wywar jest przejrzysty, oliwkowozielony do brunatnego, lekko oślizgły w dotyku (to śluzy — dowód, że ekstrakcja się udała) i ma trawiasty, lekko mydlany smak. Jeśli wywar jest wodnisty i całkiem nieśluzowaty, surowiec był stary lub przesuszony w zbyt wysokiej temperaturze. Do okładów zawsze rób świeży wywar — po dobie w lodówce śluzy tracą właściwości powlekające.

Przeciwwskazania

Użyte zioła