Wywar z fiołka wonnego na kaszel dziecięcy

Metryczka

• Typ: Wywar
• Kategoria: Drogi oddechowe
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 1 godzina (30 minut namaczania, 10 minut gotowania, 20 minut naciągania)
• Wydajność: ok. 250 ml, czyli dzienna porcja dla dziecka w wieku szkolnym
• Sezon: wrzesień–październik (wykopywanie kłączy fiołka wonnego, po zaschnięciu liści); kwiat lipy czerwiec–lipiec; korzeń prawoślazu październik

Składniki

• 1 płaska łyżeczka rozdrobnionego suszonego kłącza z korzeniem fiołka wonnego (ok. 2 g)
• 1 łyżeczka rozdrobnionego suszonego korzenia prawoślazu lekarskiego (ok. 2 g)
• 1 łyżeczka suszonego kwiatu lipy (ok. 1 g)
• 300 ml zimnej wody
• opcjonalnie: 1 łyżeczka miodu (tylko dla dzieci powyżej 1. roku życia) do posłodzenia gotowej porcji
• garnek emaliowany lub ze stali nierdzewnej z pokrywką

Przygotowanie

1. Rozdrobnione kłącze fiołka zalej w garnku 300 ml zimnej wody i odstaw na 30 minut do napęcznienia.
2. Doprowadź do wrzenia pod przykryciem, po czym gotuj na najmniejszym ogniu dokładnie 10 minut — saponiny wymagają gotowania, samo zaparzenie ich nie wydobędzie.
3. Zdejmij garnek z ognia i DOPIERO TERAZ wsyp korzeń prawoślazu i kwiat lipy. Prawoślazu nie wolno gotować, bo wysoka temperatura rozkłada jego śluz, a to on chroni gardło.
4. Przykryj i odstaw na 20 minut do naciągnięcia.
5. Przecedź przez gęste sitko wyłożone gazą — w wywarze nie mogą zostać drobiny surowca, które podrażniają gardło.
6. Uzupełnij przegotowaną wodą do 250 ml.
7. Odmierz porcję odpowiednią do wieku dziecka (patrz dawkowanie), podgrzej do temperatury ok. 40 stopni Celsjusza i ewentualnie posłódź łyżeczką miodu.
8. Resztę odstaw do lodówki; wywar przygotowuj świeży każdego dnia.

Dawkowanie

Preparat dla dzieci, dawkowanie wiekowe, zawsze po jedzeniu (saponiny na czczo drażnią żołądek): dzieci 3–6 lat — 1 łyżka stołowa (15 ml) 3 razy dziennie; dzieci 7–12 lat — 2 łyżki stołowe (30 ml) 3–4 razy dziennie; młodzież powyżej 12 lat i dorośli — 1/3 szklanki (ok. 80 ml) 3 razy dziennie. Dzieciom poniżej 3. roku życia NIE PODAWAĆ — saponiny fiołka są dla nich zbyt drażniące. Nie stosować dłużej niż 7 dni. Jeśli kaszel nie ustępuje po tygodniu, nasila się, towarzyszy mu gorączka powyżej 38,5 stopnia Celsjusza, duszność albo świszczący oddech — odstaw preparat i zgłoś się z dzieckiem do lekarza. Podczas kuracji dziecko musi dużo pić, bo bez nawodnienia wydzielina nie rozrzedzi się mimo działania saponin.

Przechowywanie

Przechowuj w wyparzonym słoiku lub termosie, wyłącznie w lodówce i nie dłużej niż dobę. Wywar z prawoślazu jest lekko śluzowaty i stanowi doskonałą pożywkę dla bakterii — pozostawiony w cieple mętnieje, ciągnie się i kwaśnieje w ciągu kilku godzin. Podanie takiego wywaru dziecku grozi biegunką i wymiotami. Każdą porcję podgrzewaj osobno do ok. 40 stopni Celsjusza, nie odgrzewaj całości powtórnie i nie zagotowuj ponownie.

Trwałość

24 godziny w lodówce; nie przechowywać dłużej

Wskazówki

Najczęstszy błąd to wrzucenie prawoślazu do gotowania razem z fiołkiem — wywar traci wtedy warstwę osłaniającą i dziecko skarży się, że drapie w gardle. Prawoślaz zawsze wchodzi po zdjęciu garnka z ognia. Drugi błąd to nieprzecedzenie wywaru przez gazę: drobiny kłącza fiołka same w sobie drapią. Kłącze fiołka wonnego wykopuje się jesienią, po zaschnięciu części nadziemnej, płucze i suszy w temperaturze do 40 stopni Celsjusza; przesuszone w wyższej traci saponiny. Jeśli nie masz fiołka wonnego, w tej roli można użyć korzenia pierwiosnka lekarskiego (podobne saponiny, podobne dawkowanie ostrożnościowe), ale nie zamieniaj go na surowiec śluzowy — to inne działanie. Prawidłowy wywar jest jasnobrązowy, lekko mydlany w smaku (to saponiny) i wyczuwalnie śliski od śluzu prawoślazu; brak śliskości oznacza, że prawoślaz był gotowany. Jeśli po podaniu dziecko ma nudności, zmniejsz dawkę o połowę i podawaj zawsze po pełnym posiłku.

Przeciwwskazania

Użyte zioła