Wywar z jasnoty białej na upławy

Metryczka

• Typ: Wywar
• Kategoria: Kobieca
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 60 minut (w tym 30 minut namaczania kory)
• Wydajność: ok. 850–900 ml wywaru = 1 nasiadówka; wersja doustna: ok. 220 ml = 1 porcja
• Sezon: kwiat jasnoty białej: maj–wrzesień, zbierany w pełni kwitnienia, w suchy, słoneczny dzień, wyrywany z korony kwiatowej bez zielonego kielicha (kielich obniża jakość surowca); suszyć szybko w cieniu, w temperaturze do 35 °C, bo kwiat łatwo brązowieje. Kora dębu: kwiecień–maj, z młodych, 2–3-letnich gałązek, w okresie ruszania soków, gdy kora daje się łatwo oddzielić. Kwiat nagietka: czerwiec–wrzesień, w pełni kwitnienia, w słoneczny dzień po obeschnięciu rosy

Składniki

• 2 łyżki suszonego kwiatu jasnoty białej (ok. 5 g, Lamii albi flos)
• 1 łyżka rozdrobnionej kory dębu szypułkowego (ok. 4 g, Quercus cortex)
• 1 łyżka suszonego kwiatu nagietka lekarskiego (ok. 3 g, Calendulae flos)
• 1 litr zimnej wody (do nasiadówki); do porcji doustnej: 250 ml wody na 1 łyżkę mieszanki
• opcjonalnie: 1 łyżeczka soli morskiej niejodowanej do wody na nasiadówkę

Przygotowanie

1. Korę dębu rozdrobnij do frakcji 2–3 mm — z grubych płatów garbniki nie wyjdą nawet po długim gotowaniu. Kwiat jasnoty i nagietka zostaw w całości, są delikatne.
2. Wsyp korę dębu (i tylko ją) do garnka, zalej 1 litrem ZIMNEJ wody i odstaw na 30 minut do namoczenia. Namoczona kora oddaje garbniki znacznie lepiej.
3. Przykryj garnek, doprowadź do wrzenia i gotuj korę pod przykryciem 10 minut na małym ogniu. To etap wyłącznie dla kory — kwiaty w tym momencie by się rozgotowały i straciły śluzy.
4. Zdejmij garnek z ognia, wsyp kwiat jasnoty i kwiat nagietka, natychmiast przykryj i odstaw na 20 minut. Śluzy jasnoty pęcznieją w gorącej wodzie i to one dają wywarowi charakterystyczną, lekko oślizgłą konsystencję — dowód, że wyszły.
5. Odcedź przez gęste sitko lub gazę, dociskając surowiec.
6. Do NASIADÓWKI: ostudź wywar do temperatury 37–38 °C (sprawdź termometrem lub wewnętrzną stroną nadgarstka — ma być przyjemnie ciepły, nie gorący), przelej do wyparzonej miski lub czystej wanienki, ewentualnie rozpuść sól. Siedź w wywarze 15–20 minut.
7. Do PRZEMYWANIA: nabieraj wywar czystą, jednorazową gazą lub wyparzonym kubkiem i przemywaj wyłącznie okolice zewnętrzne (srom, wargi sromowe), zawsze ruchem od przodu do tyłu. NIE stosuj irygacji dopochwowych.
8. Do stosowania DOUSTNEGO (pomocniczo): zrób mniejszą porcję — 1 łyżka mieszanki na 250 ml wody, korę gotuj 5 minut, potem dosyp kwiaty i parz 15 minut pod przykryciem, odcedź.
9. Po każdej nasiadówce osusz okolicę czystym ręcznikiem (osobnym, tylko do tego celu) i załóż przewiewną, bawełnianą bieliznę. Ręcznik pierz w 60 °C.

Dawkowanie

GŁÓWNE stosowanie — ZEWNĘTRZNE. Nasiadówka: 1 raz dziennie, wieczorem, 15–20 minut, w wywarze o temperaturze 37–38 °C. Kuracja: 7–10 dni. Przemywanie okolic zewnętrznych: 2 razy dziennie, rano i wieczorem, przez 7–10 dni. NIE STOSOWAĆ IRYGACJI (płukanek dopochwowych) — wypłukują one prawidłową florę bakteryjną pochwy (pałeczki kwasu mlekowego) i potrafią zamienić łagodne podrażnienie w nawracające zapalenie; kontakt wywaru z przedsionkiem pochwy podczas nasiadówki jest wystarczający. Pomocniczo DOUSTNIE: 1/2 szklanki (ok. 110 ml) wywaru 2 razy dziennie, po jedzeniu, przez maksymalnie 10–14 dni; dłuższe picie wywaru z korą dębu podrażnia żołądek i upośledza wchłanianie żelaza. Dziewczęta i nastolatki: wyłącznie nasiadówki i przemywanie zewnętrzne, po konsultacji z lekarzem; nie stosować doustnie poniżej 12. roku życia. Kobiety w ciąży: dopuszczalne wyłącznie nasiadówki i przemywanie zewnętrzne, po zgodzie lekarza prowadzącego; nie stosować doustnie. Po każdej nasiadówce dokładnie osuszyć okolicę — wilgoć sprzyja grzybicy.

Przechowywanie

Gotowy wywar przechowuj wyłącznie w lodówce (2–8 °C), w wyparzonym, szczelnie zamkniętym naczyniu ze szkła, maksymalnie 24 godziny. Przed użyciem podgrzej do 37–38 °C. Higiena jest tu ważniejsza niż przy jakimkolwiek innym preparacie: wywarem dotykasz uszkodzonej, zapalnie zmienionej błony śluzowej, a płyn stojący noc na blacie kuchennym jest hodowlą bakteryjną i pogorszy dokładnie to, co miał leczyć. Miska do nasiadówki musi być wyparzona przed każdym użyciem i przeznaczona wyłącznie do tego celu. Nie przechowuj wywaru w naczyniach aluminiowych ani żeliwnych — garbniki reagują z metalem, płyn czernieje. Suchy surowiec: szczelny słój z ciemnego szkła, w suchym miejscu, kwiat jasnoty do 12 miesięcy, kora dębu do 24 miesięcy.

Trwałość

24 godziny w lodówce; wywar bez konserwantów jest pożywką dla bakterii i grzybów, a po dobie nie nadaje się do kontaktu z błoną śluzową — wyrzuć go

Wskazówki

Najczęstszy i najgroźniejszy błąd to irygacja. Pokolenia babć zalecały „wypłukanie” pochwy wywarem ziołowym — dziś wiadomo, że to postępowanie szkodliwe: wypłukuje pałeczki kwasu mlekowego, podnosi pH pochwy i otwiera drogę bakteriom, które miało zwalczyć. Nasiadówka daje ten sam kontakt ze śluzówką przedsionka bez tego ryzyka. Drugi błąd to wrzucenie kory dębu i kwiatów naraz: kora potrzebuje 10 minut gotowania, a delikatny kwiat jasnoty rozgotowany traci śluzy, które są jego głównym atutem. Stąd dwuetapowe prowadzenie wywaru. Trzeci — za gorąca nasiadówka: powyżej 40 °C dochodzi do przekrwienia śluzówki i objawy nasilają się zamiast ustępować. Sygnał, że wywar wyszedł: kolor ciemnobrunatny, wyraźnie ściągający smak (garbniki z kory) i lekko oślizgła, „miękka” konsystencja przy przelewaniu (śluzy jasnoty). Jeśli płyn jest wodnisty i tylko brązowy, śluzy nie wyszły — sprawdź, czy kwiat jasnoty nie był przeleżały. Dobra jasnota to całe, kremowobiałe kwiaty o miodowym zapachu; surowiec zbrązowiały i kruszący się w pył jest bezużyteczny. Korę dębu zbieraj z młodych, 2–3-letnich gałązek wiosną, gdy ruszają soki — kora ze starych pni jest uboga w garbniki i pełna korka. Jeśli po 7 dniach nie ma poprawy albo objawy się nasilają, przerwij i idź do ginekologa; upór w samoleczeniu upławów kończy się przewlekłym zapaleniem. Do nasiadówki używaj osobnej, wyparzonej miski i osobnego ręcznika, pranego w 60 °C — inaczej sama sobie przenosisz zakażenie z powrotem.

Przeciwwskazania

Użyte zioła