Wywar z kopru włoskiego na kolki

Metryczka

• Typ: Wywar
• Kategoria: Trawienie i wątroba
• Trudność: łatwy
• Czas przygotowania: 20 minut
• Wydajność: ok. 220 ml wywaru (1 porcja dla dorosłego lub 4-6 dawek niemowlęcych po rozcieńczeniu)
• Sezon: Owoce kopru włoskiego zbieraj we wrześniu-październiku, gdy baldachy zbrązowieją, ale przed osypaniem; kminek — w lipcu. Koszyczki rumianku — od maja do sierpnia, w pełni kwitnienia, w słoneczne przedpołudnie po obeschnięciu rosy. Sam wywar robisz oczywiście na bieżąco, o każdej porze roku, ze świeżo rozgniecionego suszu.

Składniki

• 1 płaska łyżeczka owoców kopru włoskiego (ok. 3 g) na porcję dla dorosłego
• 1 płaska łyżeczka koszyczków rumianku (ok. 1,5 g)
• pół łyżeczki owoców kminku zwyczajnego (ok. 1,5 g)
• 250 ml zimnej wody (dla niemowląt: woda przegotowana lub źródlana butelkowana dla niemowląt)
• mały rondelek z pokrywką (nie aluminiowy)
• gęste sitko lub gaza

Przygotowanie

1. Owoce kopru włoskiego i kminek rozgnieć w moździerzu, aż każdy owoc pęknie. Bez tego kroku olejek zostanie w łupinie, a wywar będzie prawie bezczynny.
2. Wsyp rozgnieciony koper i kminek do rondelka, zalej 250 ml ZIMNEJ wody. Zimny start pozwala rozpuścić więcej składników, zanim woda zawrze.
3. Doprowadź do wrzenia pod przykryciem i gotuj na najmniejszym ogniu dokładnie 3-5 minut. Pokrywka jest obowiązkowa: bez niej olejek eteryczny odparuje razem z parą.
4. Zdejmij z ognia, dorzuć rumianek (rumianku NIE gotuj — jego chamazulen rozkłada się w wysokiej temperaturze) i przykryj ponownie.
5. Odstaw do naciągnięcia na 10-15 minut pod przykryciem.
6. Przecedź przez gęste sitko, a dla niemowląt dodatkowo przez gazę, żeby nie przeszły żadne okruchy surowca.
7. Ostudź do temperatury ciała (36-37 stopni C) — sprawdź kroplą na wewnętrznej stronie nadgarstka. Podawaj ciepły, nigdy gorący ani zimny; zimny wywar sam potrafi nasilić skurcz jelit.
8. Dla niemowląt: przygotowuj świeżą porcję na każdy dzień i rozcieńczaj według dawkowania poniżej.

Dawkowanie

Dorośli: pół do jednej szklanki (125-250 ml) ciepłego wywaru, 2-3 razy dziennie, 20-30 minut po posiłku. Doraźnie przy ostrym wzdęciu — jedna szklanka. Kuracja do 2 tygodni ciągłego stosowania, potem przerwa. Dzieci 4-12 lat: 50-100 ml wywaru 2 razy dziennie. Dzieci 1-4 lata: 30-50 ml wywaru raz lub dwa razy dziennie, rozcieńczone pół na pół wodą. Niemowlęta powyżej 4. miesiąca życia: 1-2 łyżeczki (5-10 ml) wywaru ROZCIEŃCZONEGO pół na pół przegotowaną wodą, maksymalnie 3 razy na dobę, przez nie więcej niż 7 kolejnych dni. Niemowlętom poniżej 4. miesiąca życia i wcześniakom NIE podawaj bez konsultacji z pediatrą. Wywaru nigdy nie stosuj jako zamiennika mleka ani napoju do pojenia — to preparat leczniczy podawany łyżeczką, nie płyn nawadniający.

Przechowywanie

Przechowuj w wyparzonym szklanym naczyniu, przykrytym, w lodówce w temperaturze 2-6 stopni C. Przed podaniem podgrzej porcję w kąpieli wodnej, nie w mikrofalówce (nierównomierne nagrzewanie grozi oparzeniem dziecka). Wywar to woda z cukrami i białkami roślinnymi — w temperaturze pokojowej po kilku godzinach rozwija się w nim flora bakteryjna, mimo że wygląda i pachnie normalnie. Dla niemowlaka zawsze przygotowuj świeży, tego samego dnia. Zmętnienie, kwaśny zapach lub śluzowaty osad to sygnał, że wywar trzeba wylać.

Trwałość

dla dorosłych: 24 godziny w lodówce; dla niemowląt: maksymalnie 12 godzin w lodówce, nigdy dłużej

Wskazówki

Najczęstszy błąd: gotowanie bez pokrywki. Olejek eteryczny odparowuje z parą wodną i po 5 minutach otwartego gotowania w garnku zostaje ledwie woda o słodkawym smaku. Drugi błąd: gotowanie rumianku razem z koprem — rumianek dodaj po zdjęciu z ognia. Trzeci: używanie nasion kopru ogrodowego (koperku do ogórków) zamiast owoców kopru włoskiego (fenkułu) — to inna roślina, dużo słabsza. Owoce kopru włoskiego rozgniataj bezpośrednio przed gotowaniem, nie zapasowo — rozgnieciony surowiec traci olejek w ciągu kilku dni. Zamiennik przy braku kopru włoskiego: anyż gwiaździsty (pół gwiazdki na porcję) lub biedrzeniec anyż (1 łyżeczka), ale anyżu gwiaździstego NIE podawaj niemowlętom — zdarzają się partie zanieczyszczone anyżem japońskim, który jest neurotoksyczny. Że wywar wyszedł, poznasz po zapachu: gotowy jest wyraźnie słodkawo-anyżowy, klarowny lub lekko mętny, o barwie słomkowej. Jeśli pachnie tylko wodą — surowiec był stary; koper po dwóch latach przechowywania w otwartym opakowaniu jest praktycznie bezużyteczny.

Przeciwwskazania

Użyte zioła